Hakka Fujian Tulou: aarden huizen in Zuid-China

Hakka Fujian Tulou: aarden huizen in Zuid-China Op zo'n twee uur rijden van de Zuid-Chinese kust in de provincie Fujian, rijzen uit het glooiende heuvellandschap honderden Tulou, gebouwd door de Hakka minderheid. De letterlijke vertaling is aarden gebouw, maar deze mondaine naam kan onmogelijk beschrijven hoe het voelt om voor het eerst deze bijzondere communale woongemeenschappen te bezoeken.
KeukendeurKeukendeur

    Stap binnen en je wordt direct gegrepen door de massale omvang: met name de ronde Tulou hebben een massieve binnenplaats. Pittoreske houten veranda's omzomen elke verdieping. Een korte blik in de vertrekken laat smalle kamers zien en het valt op dat ze allemaal deuren hebben, soms rijk beschilderd met gelukbrengende motieven. Hoewel privacy een modern concept is en misschien zelfs onmogelijk in deze communale huizen, lijken de Hakka al honderden jaren te begrijpen dat gezinnen recht hebben op een eigen plekje.
    Hekeng Tulou clusterHekeng Tulou cluster

    Leven in de Tulou

    Deze aarden huizen zijn bestand tegen tornado's: sommige Tulou zijn recent gebouwd tussen de jaren 50 en 70, maar anderen dateren uit de 14e eeuw. Elke Tulou is een huis voor een uitgebreide familie, beter gezegd een clan, en iedereen heeft dus dezelfde achternaam. Men leeft verticaal: ieder gezin heeft een of meerdere kamers op elke verdieping. Op de begane grond is de keuken en de woonvertrekken zijn op hogere etages, maar niemand heeft een eigen trap omhoog. Tulou hebben meestal vier gezamenlijke trappen. Als de clan zich te veel uitbreidde, hielp de hele familie mee met het bouwen van een nieuwe Tulou in de buurt. Dit resulteerde in verschillende Tulou-clusters van soms wel veertien Tulou.
    Een 700 jaar oude "raketsilo"Een 700 jaar oude "raketsilo"

    Raketsilo's?

    De meeste Tulou zijn rond of vierkant, maar er zijn ook ovale, halvemaanvormige of vijfhoekige. De grootte varieert van twintig tot honderden kamers verspreid over twee tot wel vijf verdiepingen. In de jaren 70 maakte het Amerikaanse leger luchtfoto's van het gebied en de omvang en vorm van de Tulou gecombineerd met de afgelegen ligging leidde tot het vermoeden dat dit raketsilo's waren. Een dergelijk moderne aanvalsfunctie hebben de aarden huizen niet, maar de Amerikanen zaten er niet helemaal naast: de Tulou zijn gebouwd met oorlog in het achterhoofd. Door de hoogte bieden Tulou een prima uitzicht op de omgeving. De muren zijn van harde, gestampte aarde en onderaan wel twee meter dik. Op de begane grond zijn traditioneel geen ramen en er is slechts één ingang naar de binnenplaats zodat indringers eenvoudiger buiten konden worden gehouden. In het geval dat de aanvallers al binnen waren, kon men de vier gezamenlijke trappen eenvoudiger verdedigen dan individuele trappen voor elk gezin.

    Geulen leiden water uit de binnenplaatsGeulen leiden water uit de binnenplaats
    Bouwtechnisch zitten de Tulou goed in elkaar, zo goed dat ze aardbevingen eenvoudig doorstaan. De karakteristieke lichtbruine zandkleur van de muren komt van de gestampte aarde gemengd met stro. Onderaan zijn deze muren dik, maar hogerop worden ze dunner. Dit zorgt niet alleen voor meer leefruimte, maar is ook nodig om instorten te voorkomen. Het dak reikt minstens een meter verder dan de muur: zo valt de regen weg van de aarden muren en kan men het opvangen in geulen om het water vervolgens naar reservoirs te leiden. Ook op de binnenplaats leiden geulen regenwater weg.
    Vierkante Tulou met familie-tempelVierkante Tulou met familie-tempel

    Communaal bestaan

    Behalve de bouwstijl maakt het communale leven de Tulou zo bijzonder: men leeft dicht op elkaar, maar helpt elkaar. Alle kamers zijn even groot zodat niemand meer ruimte heeft dan een ander. Beslissingen over de Tulou en alle activiteiten worden gezamenlijk genomen; iedereen helpt mee met het onderhoud, de schoonmaak en de financiën. Op de binnenplaats, veilig en beschermd achter de dikke muren, vindt het dagelijkse leven plaats: hier rennen de kinderen achter de kippen aan, hier wordt kleding gedroogd op bamboeconstructies, hier worden de voorouders geëerd op het familie-altaar en hier wordt geroddeld bij het water halen uit de gezamenlijke put of de primitieve kraantjes.
    Kraampjes in een Tulou van vijf verdiepingenKraampjes in een Tulou van vijf verdiepingen
    In de commerciëlere Tulou bruist de binnenplaats van de economische activiteit. Chinese toeristen poseren voor hun camera's of slenteren langs de verschillende kraampjes met houtsnijwerk, schilderijen en zelfs bijenlikeur met de bijen er nog in. Hoewel hier nog steeds mensen wonen, voelt het alsof je een winkel binnenstapt. Echter, in de verder afgelegen Tulou ben je bijna die indringer die ze honderden jaren lang buiten probeerden te houden. De Hakka zijn niet onvriendelijk, ze begroeten je voorzichtige "hello" met minstens een glimlach, maar hun afstandelijkere gedrag maakt duidelijk dat jij hier gast bent in iemands huis ook al sta je slechts op de binnenplaats. Foto's maken voelt als aapjes kijken. Als dan een klein kind hard begint te huilen op het moment dat het je ziet, weet je dat het tijd is om te gaan.


    Het populaire cluster "vier borden en een soep"Het populaire cluster "vier borden en een soep"

    UNESCO Werelderfgoed

    Sinds 2008 staan de Tulou op de UNESCO Werelderfgoedlijst wat zowel positieve als negatieve effecten heeft. Erkenning betekent meer toeristen en dus betere toegangswegen en meer inkomsten, maar de overheid blijft almachtig in China en elke bezoeker zal zich afvragen of de entreegelden daadwerkelijk hun weg zullen vinden naar de bewoners.

    Op populaire plekken zijn er complete ingangen met loketten gebouwd op de doorgangswegen: geen auto komt door de poort zonder 90 yuan (ca. 9,50 euro) p.p. neer te leggen, 30 yuan meer dan een ticket voor de Verboden Stad in Peking. Het entreegeld op afgelegen plekken wordt geïnd door een Han Chinees met een officieel aandoend shirt, maar na wat onderhandelen is 50% korting betrekkelijk eenvoudig te bedingen. Na de verwoestende jaren van de Culturele Revolutie (1966-1976) waarin al het oude moest worden vernietigd, heeft China nog weinig tastbaars over van haar lange historie. Deze Tulou werden enkel gespaard omdat men destijds geen historische waarde zag in woonhuizen; nu maakt de overheid er mooie sier mee.

    Zaden drogenZaden drogen
    En de Hakka? Voorlopig houden zij vooral het hoofd boven water met simpele productie: ze drogen vruchten en zaden in en buiten hun machtige huizen. De Tulou en hun Hakka bewoners hebben de stormen van de eeuwen doorstaan: een stortvloed aan toeristen is enkel een volgend obstakel.

    Lees verder

    © 2010 - 2020 Jantrao, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
    Gerelateerde artikelen
    China: de bevolkingsgroepen van ChinaDe bevolkingsgroepen van China zijn divers en uiteenlopend. Hoeveel mensen er precies in China wonen is nog steeds ondui…
    Earthing: Je lichaam aardenMisschien heb je er wel eens over gehoord: earthing, ook wel grounding of gewoon aarden genoemd. Het principe is dat je…
    Chinese cultuur: Status en competitieChinese cultuur: Status en competitieStatus is voor de Chinezen erg belangrijk. Dit hangt samen met hun drang naar competitie; tussen een miljard mensen moet…
    De Dong, een authentiek natuurvolk in ChinaDe Dong, een authentiek natuurvolk in ChinaChina is het land van de grote aantallen. Alhoewel het natuurvolk de Dong als minderheid geldt , telt zij toch nog steed…
    Grand Canyon in AmerikaGrand Canyon in AmerikaDe Grand Canyon, een machtige grote kloof in de Amerikaanse staat Arizona. In verschillende films zijn er opnamen te zie…
    Bronnen en referenties
    • Inleidingsfoto: Eigen foto
    • Bezoek aan Nanjing Tulou in november 2009

    Reageer op het artikel "Hakka Fujian Tulou: aarden huizen in Zuid-China"

    Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
    Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
    Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
    Infoteur: Jantrao
    Gepubliceerd: 11-04-2010
    Rubriek: Reizen en Recreatie
    Subrubriek: Buitenland
    Bronnen en referenties: 2
    Schrijf mee!