Hakka Fujian Tulou: aarden huizen in Zuid-China
Op zo'n twee uur rijden van de Zuid-Chinese kust in de provincie Fujian, rijzen uit het glooiende heuvellandschap honderden Tulou, gebouwd door de Hakka minderheid. De letterlijke vertaling is aarden gebouw, maar deze mondaine naam kan onmogelijk beschrijven hoe het voelt om voor het eerst deze bijzondere communale woongemeenschappen te bezoeken.Warning: Undefined array key 0 in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/config.inc.php on line 374
Warning: Undefined array key 1 in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/config.inc.php on line 374
Warning: Undefined array key 2 in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/config.inc.php on line 374
Warning: Undefined array key 3 in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/config.inc.php on line 374
KeukendeurStap binnen en je wordt direct gegrepen door de massale omvang: met name de ronde Tulou hebben een massieve binnenplaats. Pittoreske houten veranda's omzomen elke verdieping. Een korte blik in de vertrekken laat smalle kamers zien en het valt op dat ze allemaal deuren hebben, soms rijk beschilderd met gelukbrengende motieven. Hoewel privacy een modern concept is en misschien zelfs onmogelijk in deze communale huizen, lijken de Hakka al honderden jaren te begrijpen dat gezinnen recht hebben op een eigen plekje.
Hekeng Tulou clusterLeven in de Tulou
Deze aarden huizen zijn bestand tegen tornado's: sommige Tulou zijn recent gebouwd tussen de jaren 50 en 70, maar anderen dateren uit de 14e eeuw. Elke Tulou is een huis voor een uitgebreide familie, beter gezegd een clan, en iedereen heeft dus dezelfde achternaam. Men leeft verticaal: ieder gezin heeft een of meerdere kamers op elke verdieping. Op de begane grond is de keuken en de woonvertrekken zijn op hogere etages, maar niemand heeft een eigen trap omhoog. Tulou hebben meestal vier gezamenlijke trappen. Als de clan zich te veel uitbreidde, hielp de hele familie mee met het bouwen van een nieuwe Tulou in de buurt. Dit resulteerde in verschillende Tulou-clusters van soms wel veertien Tulou.
Een 700 jaar oude "raketsilo"Raketsilo's?
De meeste Tulou zijn rond of vierkant, maar er zijn ook ovale, halvemaanvormige of vijfhoekige. De grootte varieert van twintig tot honderden kamers verspreid over twee tot wel vijf verdiepingen. In de jaren 70 maakte het Amerikaanse leger luchtfoto's van het gebied en de omvang en vorm van de Tulou gecombineerd met de afgelegen ligging leidde tot het vermoeden dat dit raketsilo's waren. Een dergelijk moderne aanvalsfunctie hebben de aarden huizen niet, maar de Amerikanen zaten er niet helemaal naast: de Tulou zijn gebouwd met oorlog in het achterhoofd. Door de hoogte bieden Tulou een prima uitzicht op de omgeving. De muren zijn van harde, gestampte aarde en onderaan wel twee meter dik. Op de begane grond zijn traditioneel geen ramen en er is slechts één ingang naar de binnenplaats zodat indringers eenvoudiger buiten konden worden gehouden. In het geval dat de aanvallers al binnen waren, kon men de vier gezamenlijke trappen eenvoudiger verdedigen dan individuele trappen voor elk gezin.
Geulen leiden water uit de binnenplaats
Vierkante Tulou met familie-tempelCommunaal bestaan
Behalve de bouwstijl maakt het communale leven de Tulou zo bijzonder: men leeft dicht op elkaar, maar helpt elkaar. Alle kamers zijn even groot zodat niemand meer ruimte heeft dan een ander. Beslissingen over de Tulou en alle activiteiten worden gezamenlijk genomen; iedereen helpt mee met het onderhoud, de schoonmaak en de financiën. Op de binnenplaats, veilig en beschermd achter de dikke muren, vindt het dagelijkse leven plaats: hier rennen de kinderen achter de kippen aan, hier wordt kleding gedroogd op bamboeconstructies, hier worden de voorouders geëerd op het familie-altaar en hier wordt geroddeld bij het water halen uit de gezamenlijke put of de primitieve kraantjes.
Kraampjes in een Tulou van vijf verdiepingen
Het populaire cluster "vier borden en een soep"UNESCO Werelderfgoed
Sinds 2008 staan de Tulou op de UNESCO Werelderfgoedlijst wat zowel positieve als negatieve effecten heeft. Erkenning betekent meer toeristen en dus betere toegangswegen en meer inkomsten, maar de overheid blijft almachtig in China en elke bezoeker zal zich afvragen of de entreegelden daadwerkelijk hun weg zullen vinden naar de bewoners.Op populaire plekken zijn er complete ingangen met loketten gebouwd op de doorgangswegen: geen auto komt door de poort zonder 90 yuan (ca. 9,50 euro) p.p. neer te leggen, 30 yuan meer dan een ticket voor de Verboden Stad in Peking. Het entreegeld op afgelegen plekken wordt geïnd door een Han Chinees met een officieel aandoend shirt, maar na wat onderhandelen is 50% korting betrekkelijk eenvoudig te bedingen. Na de verwoestende jaren van de Culturele Revolutie (1966-1976) waarin al het oude moest worden vernietigd, heeft China nog weinig tastbaars over van haar lange historie. Deze Tulou werden enkel gespaard omdat men destijds geen historische waarde zag in woonhuizen; nu maakt de overheid er mooie sier mee.
Zaden drogen
