Aartsbasiliek Sint-Jan van Lateranen in Rome

Wist u dat de Basilica Majore van San Giovanni in Laterano het belangrijkste kerkgebouw van de katholieke kerk is? De meesten denken dan namelijk aan de Sint- Pieter in Vaticaanstad. De ontstaansgeschiedenis van dit gebouw wordt belicht.

Welke rol speelt dit gebouw?

Alhoewel deze kerk niet zo indrukwekkend oogt als de Sint-Pieter in Vaticaanstad is het de belangrijkste kerk van de katholieke kerk. Deze kerk heeft de titel van Pauselijke Aartsbasiliek. Doordat dit gebouw het eerste gebouwd is van de vier Basilicas Majores heeft het voor de kerk zelf de hoogste rang. Reeds rond 300 na Christus werd met haar bouw gestart in opdracht van keizer Constantijn, die beschouwd wordt als de eerste Christenkeizer. Helaas werd zij rond 900 door een grote aardbeving vernietigd en daarna weer opgebouwd. Het is niet alleen de belangrijkste basiliek en kathedraal van Rome. Dit gebouw fungeert ook als hoofdkerk van de wereldkerk. Het bouwwerk is gelegen aan de Piazza del Laterano

Basilica Major

Over de hele wereld bestaan slechts vier Basilicas majores. Deze zijn:

1. Sint-Jan van Lateranen
2. Santa Maria Maggiore
3. Sint-Paulus buiten de Muren
4. Sint-Pieter

Daarnaast bestaan er bijvoorbeeld in Nederland momenteel rond de twintig Basilicas Minores. De aanduiding Basilica Major of Basilica Minor is eigenlijk een blijk van erkenning van de bijzondere functie van de betreffende kerk. Dit kerkgebouw fungeert dan als eind- of beginpunt van een bedevaart, is in het gelukkige bezit van bijzondere relikwieën of heeft in het verleden een belangrijke rol gespeeld bij de verspreiding van het katholicisme. Deze eretitel kan alleen door het Vaticaan verleend worden. De meeste basilieken staan in het zuiden van Nederland.

Hoofdkerk van de wereldkerk en Kathedraal van Rome

De paus is niet alleen spiritueel leider van de rooms-katholieken in de wereld. Hij vervult ook nog de functie van bisschop van het bisdom Rome. Deze kerk heeft voor de Romeinen in spiritueel opzicht dus meer betekenis dan de Sint-Pieterkerk in Vaticaanstad. De wijdingsdatum van deze kerk (9 november) wordt dan ook wereldwijd gevierd.

Geschiedenis en toewijding kerk

Deze kerk is gewijd aan de twee heiligen die beiden de naam Johannes droegen: de Evangelist en de Doper. Daarnaast is deze belangrijke basiliek gewijd aan Jezus Christus. Aan de overzijde van het plein tegenover de Basiliek zijn er resten van de trap die Jezus Christus zou hebben moeten bestijgen. Het is een hoge eer om als boetedoening deze houten constructie op de knieën te betreden.

Architectonische geschiedenis van het gebouw

Iedere morgen verlicht de opgaande zon de ingang van de San Giovanni in Laterano. Tot rond 1375 was dit de voornaamste kerk van de Christenen. Helaas was dit gebouwencomplex, met paleis voor de pausen zo bouwvallig geraakt, dat dezen verhuisden naar het Vaticaan. Het oorspronkelijke gebouw had ook al heel wat te verduren gehad. Rond 400 na Christus deden de barbaren hun naam eer aan. Daarna vond er rond 900 een aardbeving plaats en rond 1300 woedde er een grote brand.

Highlights van deze kerk

Sinds 1700 werd deze kerk weer langzaam in ere hersteld.

• Een belangrijk gebouw op het Forum Romanum werd ontdaan van zijn bronzen deuren. Deze sieren nu de hoofdingang van de kerk.
• Een pikant ornament is een stoel met een gat in de zitting. Hiermee werd onderzocht of de nieuwe paus echt wel een man was.
• Het interieur van de kerk bevat 12 schitterende beelden van de Apostelen.
• Michelangelo was de architect van het kerkplafond.
• De uitbouw van de kerk bevat een van de eerste afbeeldingen van Christus. Het dateert uit de 4 e eeuw.