De Karelsbrug in Praag: geschiedenis en ontwerp
De Karelsbrug is de bekendste brug van heel Praag en Tsjechië. Deze brug was de eerste verbinding tussen de twee Praagse stadsdelen die door de rivier de Moldau gescheiden van elkaar waren. Deze mooie gotische brug is een van de grootste publiekstrekkers van Praag.De bouw van de brug
In het Praag van 1350 bestond er nog geen brug om de burcht van Praag, om de Praagse burcht te verbinden met de stad, die aan de andere kant van de rivier de Vltava (Moldau) lag. Er had op de plek van de Karelsbrug sinds 1170 wel een brug gestaan, maar die was bij de overstromingen van 1340 verwoest. Op dit probleem op te lossen gaf koning Karel de vierde de opdracht aan Peter Parler tot het aanleggen van de brug. Koning Karel legde op 9 juli 1357 de eerste steen voor de brug. De brug is gemaakt van zandsteen en is 516 meter lang en 9,5 meter breed. Opvallend in het ontwerp is dat al bij de bouw rekening is gehouden met de sterke stroming onder de brug. Dit is te merken aan de keuze van zandsteen, dat bij een snelle waterstroom geen last heeft van erosie van de stenen en bij iedere peiler steekt aan de stroomopwaartse kant uit en is daar ook gestroomlijnd. Verder bestaat er de mythe dat het gebruikte cement verrijkt is met eieren, voor extra stevigheid. Dit is getest, maar het kan niet ontkend of bevestigd worden.De geschiedenis van de brug
Na voltooiing van de brug werd hij door koning Karel de vierde geopend. Opvallend genoeg droeg hij toen nog niet zijn naam, dat gebeurde pas in 1870, maar heette hij simpelweg 'De stenen brug'. Sinds de bouw van de brug heeft hij een aantal keren last gehad van hoog water, waarbij een keer grote stukken van de brug instortten door het vele afvalhout en andere bouwwerken die door het water mee werden gevoerd. De toren van brug werd na 21 juni 1621 tijdelijk het toneel om hoofden aan op te hangen van de tegenstanders van het Habsburgse rijk, die na de (niet geslaagde) revolutie geëxecuteerd werden. In 1648 leed de brug grote oorlogsschade, omdat het Zweedse leger opgerukt was tot aan de Westoever van de Moldau (de kant van de burcht) en de stad in wilde, maar dat verhinderd werd door een brugblokkade. De toren van de brug werd bij dit gevecht aan één zijde (die naar het water) zwaar beschadigd. De eerste beelden verschenen in 1683. Sommige daarvan werden in 1848 beschadigd, na een geslaagde revolutie tegen het Habsburgse koningshuis. In 1866 kreeg de brug lantarenpalen.In het daaropvolgende decennium kreeg de brug zijn huidige naam; Karlův most (Karelsbrug) en reed de eerste buslijn over de brug. Sindsdien zou het verkeer alleen maar toenemen, en begon de brug te zwichten onder de capaciteitsproblemen. De inmiddels verderop gebouwde bruggen konden de Karelsbrug maar deels ontlasten. Het weer weghalen van de tramlijn over de brug aan het einde van de 19e eeuw bood tijdelijk ruimte, maar werd door de toenemende mobiliteit van de mensen weer tenietgedaan. De brug overleefde de eerste wereldoorlog zonder enige schade op te lopen.
Voor en in de tweede wereldoorlog leed de brug wel erge schade. Bij de inval van Hitler in Tsjechië werd er rondom de brug gevochten (WW2 begon officieel pas bij de inval in Polen) en aan het einde van de oorlog werd er onder de toren een barricade van steen opgeworpen tegen de Communisten. Hierdoor waren grote herstelwerkzaamheden noodzakelijk. Ze begonnen in 1965. De brug werd voor alle verkeer gesloten en de asfaltlaag werd definitief verwijderd. Bij deze herstelwerkzaamheden werden diverse wetenschappelijke instituten betrokken. Ook werden er een aantal replica's van de beelden gemaakt, omdat die door de luchtvervuiling waren aangetast. In 1978 ging de brug weer open, maar alleen voor voetgangers.
De brug overleefde de overstromingen van 2002 met minimale schade, maar er word sindsdien in kleine etappes gerenoveerd, zodat de brug er weer een tijd tegenaan kan.
