InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Binnenland > Texel ontstaan van het westelijkste Waddeneiland

Texel ontstaan van het westelijkste Waddeneiland

Texel  ontstaan van het westelijkste Waddeneiland Texel is het meest westelijke eiland van de Nederlandse Waddeneilanden. Het is tegelijk het westelijkste eiland van alle Waddeneilanden, ook van de Duitse en Deense. Texel, uit te spreken als Tessel, is het bijna ovale eiland dat bij Noord-Holland hoort, terwijl Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog bij de provincie Friesland horen. De vijf bewoonde eilanden hebben een innige samenwerking, om hun zelfstandigheid als waddengemeente te behouden en om sterker te staan in hun lobby in regeringscentrum Den Haag. Texel heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis en onderscheidt zich van de andere vier eilanden.

Texel

Westelijkste Waddeneiland


Nederlandse Waddeneiland Texel en Razende Bol

Texel is niet alleen het meest westelijke, het is ook het grootste van de Nederlandse Waddeneilanden. Tot de gemeente behoort het water rondom het eiland en het eilandje Noorderhaaks. Dit eilandje wordt ook wel Razende Bol genoemd. Het werd bekend en wereldberoemd door de bultrug en potvis die er aanspoelden in december 2012. Met de reddingspogingen van de bultrug en de ambervondst in de potvis haalde het eilandje de voorpagina's van de dagbladen en het Journaal. Razende Bol is een onbewoonde zandplaat die ten zuidwesten van Texel ligt. Oostelijk van Texel ligt Vlieland; het zijn de T en V van de TVTAS. De andere drie letters staan voor Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog en daarmee is het rijtje van de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden compleet.

Cijfers van Texel

  • Er wonen 13.585 mensen (oktober 2016, bron CBS);
  • de oppervlakte van het eiland is ongeveer 170 km²;
  • de oppervlakte van de gemeente inclusief het Texelse water is 585,96 km²;
  • de gemiddelde lengte van het eiland is 20 km.;
  • de gemiddelde breedte 8 km.

Pleistoceen en de kern van Texel

Het Pleistoceen, het tijdvak van 2,58 miljoen tot 11,7 duizend jaar geleden dat vol ijstijden zat, gaf het eiland zijn keilemen kern en de Hoge Berg, het hoogste punt van het eiland. De Hoge Berg ligt 15,3 meter boven NAP. De kern van het eiland is te vergelijken met die van het Duitse Waddeneiland Sylt en onderscheidt zich van de oorsprong van de andere Nederlandse Waddeneilanden. Die zijn uit strandwallen ontstaan.

Vuurstenen werktuigen

Het eiland heeft menselijke sporen prijsgegeven die dateren uit het Mesolithicum (8000-4500 v. Chr.). Bij opgravingen werden vuurstenen werktuigen aangetroffen, al denken de deskundigen dat die van jagers zijn geweest en niet van mensen die zich er permanent gevestigd hadden. Ook zijn er steenhamers op het eiland gevonden uit het Neolithicum (ca. 2000 v. Chr.). Men vermoedt dat er tijdens de Bronstijd wel permanente bewoning was (100 v. Chr.). In het museum Kaap Skil in Oudeschild zijn ook tal van vondsten uit de IJzertijd te zien (ca. 400 v. Chr. tot de 2e eeuw na Chr.). In de 6e eeuw trokken de bewoners naar de hogere gebieden vanwege de stijging van de zeespiegel en uit de Merovingisch-Frankische tijd (ca. 600-650 na Chr.) is het urnen-grafveld bekend, dat in de buurt van Den Burg is gevonden.

Allerheiligenvloed en het ontstaan van een eiland

Texel werd een eiland in 1170, na de Allerheiligenvloed die de kust van Nederland voor altijd veranderde. Tot die tijd was het gebied, dat Texel zou worden, verbonden met het vasteland. Tijdens deze zware storm brak de stormvloed door de duinen heen en ontstonden behalve Texel ook het eiland Vlieland, het Marsdiep, de Waddenzee en de Zuiderzee. Aanvankelijk lagen er twee eilanden, Texel en Eijerland, maar in de 17e eeuw werden deze twee verbonden en werden één eiland: Texel.

Dorpen van het Gouwe Boltje

Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Texel wordt ook wel het Gouwe Boltje genoemd, naar de kleur van het zand dat blinkt in de zon, vooral goed te zien op een zonnige dag vanaf het puntje van het vasteland van Noord-Holland. Het is vanaf Den Helder maar een kwartier varen met de veerboot van TESO. Het Gouwe Boltje, gouden bultje kent zeven dorpen:
  1. Den Burg
  2. De Cocksdorp
  3. Den Hoorn
  4. Oudeschild
  5. De Waal
  6. Oosterend
  7. De Koog

Texel 600 jaar stad

Op 26 maart 2015 was het eiland Texel 600 jaar stad. Het kreeg stadsrechten in 1415 van graaf Willem de Zesde van Holland en de graaf liet dat destijds vanuit zijn kasteel in Den Haag aan de eilanders weten. Het speciale feit werd in 2015 uitbundig gevierd met een heus 600 jaar Stad-jaar en vele evenementen in de dorpen. De festiviteiten waren voor de eilanders en de bezoekers van het eiland. Net als de andere Waddeneilanden heeft Texel zich ontwikkeld als toeristeneiland. Het grootste Nederlandse Waddeneiland trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers.

Dorian van Rijsselberghe
Een beroemd kind van het eiland is tweevoudig Olympisch kampioen windsurfen Dorian van Rijsselberghe. Hij werd in 1988 op Texel geboren en groeide daar op. De beginselen van het surfen leerde deze kampioen in de wateren rondom Texel.

Texel

Legenda
A. Texel
B. Den Hoorn
C. Den Burg
D. Oudeschild
E. Oosterend
F. De Koog
G. De Waal
H. De Cocksdorp
I. Eierland
J. Vlieland
K. Waddenzee
L. Marsdiep
M. Razende Bol
N. Den Helder
O. Voormalige Zuiderzee

Lees verder

© 2016 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Razende Bol  onbewoond eiland bij TexelRazende Bol onbewoond eiland bij TexelRazende Bol is een onbewoond eiland ten zuidwesten van Texel en ten westen van het Marsdiep. Het wordt ook wel Noorderha…
Vakantie op TexelVakantie op TexelHet eiland Texel is erg in trek als binnenlandse vakantiebestemming. Het is het grootste waddeneiland. Jaarlijks bezoeke…
Bosch - verdwenen Waddeneiland bij SchiermonnikoogBosch - verdwenen Waddeneiland bij SchiermonnikoogEnkele eeuwen geleden was de rij Waddeneilanden een aantal eilanden rijker. Tot in de late Middeleeuwen lag voor de kust…
Razende Bol: een onbewoond eilandje in bewegingRazende Bol: een onbewoond eilandje in bewegingNederland bezit nog onbewoonde eilanden. Een van die eilanden is Noorderhaaks, ook wel Razende Bol genoemd. Het is eigen…
Monique van de Ven is een EilandmeisjeMonique van de Ven is een EilandmeisjeMonique van de Ven (1952) is een gevierd Nederlandse actrice die in tientallen films en series speelde. Ze werkte versch…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Publiek Domein, Wikimedia Commons (PD)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Texel Geraadpleegd op 19 december 2016
  • http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=37230ned&D1=0-2,4-5,7-8,13-17&D2=492&D3=8-9,47-48,112-113,177-178,190-191&VW=C Geraadpleegd op 19 december 2016
  • http://www.texel600jaarstad.nl Geraadpleegd op 19 december 2016
  • http://www.deltawerken.com/Allerheiligenvloed-(1570)/225.html Geraadpleegd op 19 december 2016
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pleistoceen Geraadpleegd op 19 december 2016
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Allerheiligenvloed_(1170) Geraadpleegd op 19 december 2016
  • https://www.texel.net/nl/over-ons/vvv-texel/wist-u-dat-van-texel Geraadpleegd op 19 december 2016
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Reageer op het artikel "Texel ontstaan van het westelijkste Waddeneiland"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 27-12-2016
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Binnenland
Special: Nederlandse Waddeneilanden
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!