InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Bezienswaardigheden > Paardenreddingboot van Ameland - met demonstratieschema

Paardenreddingboot van Ameland - met demonstratieschema

Paardenreddingboot van Ameland - met demonstratieschema Op Ameland is een reddingboot gestationeerd die door paarden naar zee wordt getrokken. Tot aan 1988 werd de paardenreddingboot ingeschakeld voor reddingen op zee. Met de permanente stationering van een reddingboot in de Ballumerbocht, kreeg de motorstrandreddingboot (mrsb), die met paarden naar zee wordt getrokken, een toeristische functie. Het is een rijdend en varend museum geworden dat een keer of twaalf per jaar voor een lancering naar het strand getrokken wordt. De boot staat permanent in het Maritiem Museum in Hollum.

Het boothuis en de stallen van de paardenreddingboot

Paardenreddingboot van Hollum


Lancering van de paardenreddingboot

De tewaterlating van de paardenreddingboot is een belevenis. Tien paarden denderen met de boot door het dorp Hollum naar het Zuidwest, de wadkant van het eiland. De paarden en voerlieden moeten twee kilometer lopen en over de strandopgang draven, voordat ze bij het strand zijn. Acht paarden lanceren de boot, vier paarden aan weerszijden van de bootwagen. De paarden lopen met wagen en boot de zee in en als de boot voldoende water heeft, glijdt hij van het onderstel. De reddingboot vaart de Waddenzee op en de paarden worden losgekoppeld en lopen terug naar het strand. Daarna wordt het onderstel uit het water getrokken. Deze reddingboot, de Abraham Fock, vaart niet meer uit om schepen in nood bij te staan en mensen te redden.

KNRM in Ballumerbocht

Voor de reddingsacties vaart de modern geoutilleerde KNRM boot uit, die in de Ballumerbocht permanent vaarklaar ligt. De paardenreddingboot gaat uit om te demonstreren hoe het vroeger ging.

Bron: Persbureau AmelandBron: Persbureau Ameland

Demonstraties op Ameland

De reddingboot die door paarden naar zee wordt getrokken kan door de inzet van vrijwilligers en vrijwillige bijdragen zijn demonstraties blijven geven. Ongeveer 12 keer per jaar trekken tien paarden de reddingboot naar zee. Voerlui en opstappers houden de traditie in stand, georganiseerd in Stichting Paardenreddingboot Ameland. Een keer in het jaar ging de reddingboot in Buren uit, tijdens het Midzomerfeest, maar sinds 2013 niet meer. De voerlui en paarden zijn te weinig gewend aan dat strand om een veilige lancering te kunnen waarborgen.

Kerstvakantie

In de Kerstvakantie gaat de reddingboot nog één keer naar het Zuidwest, met een laatste demonstratie in het jaar. De voerlui, opvarenden, walbaas, overige vrijwilligers, bestuursleden en paarden maken zich daarna op voor het nieuwe seizoen.

Maritiem Museum

In 1988 wordt de KNRM reddingboot Johannes Frederik in de Ballumerbocht gestationeerd. Dan wordt ook het boothuis in Hollum verkocht aan het reddingbootmuseum. Het is het einde van het tijdperk waarin de paardenreddingboot als reddende boot in functie was. Het nieuwe Maritiem Museum aan de Oranjeweg in Hollum viert in 2009 de feestelijke opening. In 1999 ontstonden plannen om een paardenstal bij het museum te bouwen, omdat er problemen ontstonden rond de stalling van de paarden. Deze plannen mondden tien jaar later uit in een nieuw museum met stallen voor de reddingbootpaarden.

Geschiedenis van het reddingswezen

Het Maritiem Museum Abraham Fock laat de geschiedenis van het reddingswezen op Ameland zien. Het museum staat bol van de interessante voorwerpen en er zijn spectaculaire films over de reddingsboot te zien.

Roeireddingboot

Ameland kreeg haar eerste reddingboot in 1824. De roeireddingsboot werd vanuit Hollum tewatergelaten. De Hollumer Claas Sipkes nam het initiatief en in februari 1825 werden de eerste 7 schipbreukelingen gered. Nes kreeg net als Hollum een roeireddingsboot. In 1937 kwam er een nieuw type boot op het eiland. Het was de mrsb Abraham Fock; het roeitijdperk was voorbij.

Stoomfluit van de melkfabriek

De boeren kwamen in actie na het horen van de stoomfluit van de zuivelfabriek van de Fabrieksweg - van 1904 tot 1976 - in Hollum. Dat geluid was over het dorp en de velden te horen en het was het signaal dat er een schip in nood was. Op het sein van de stoomfluit begaven de paarden zich al naar het hek van hun land, renden de boeren naar hun paarden om vervolgens met de dieren naar het boothuis te snellen. Na het inhaken van de tien paarden rolde de boot met donderend geweld naar het Zuidwest.

Piepers

Na de sluiting van de zuivelfabriek, namen piepers die waarschuwingsdienst over. De originele stoomfluit hangt in het Maritiem Museum.

Defilé in Soestdijk

De reddingboot met paarden en voerlieden, brachten in 1979 een bezoek aan Soestdijk. Het was een hoogtepunt voor allen die bij de boot betrokken waren. De reddingboot rolde mee in het defilé langs paleis Soestdijk, waar de Koninklijke familie bovenaan de trappen stond. Het was het laatste jaar van Juliana als Koningin. Maart en april van dat jaar waren oefenweken voor paarden en hun voerlui. De dieren en hun menners moesten bijvoorbeeld wennen aan nieuwe verkeerssituaties en nieuwe geluiden. Burgemeester Hans Lesterhuis, voorzitter van de plaatselijke commissie, ging mee naar Soestdijk en hij maakte de gebeurtenis nog specialer door de jonge prinsen aan boord van de reddingboot uit te nodigen.

Mis

De maand augustus van datzelfde jaar zou de reddingboot nogmaals in het nieuws brengen. Nu met een minder plezierige ondertoon. Op 14 augustus 1979 ging de lancering helemaal mis. Die dag raakte het Duitse jacht Windspiel 4 in nood en seinde om hulp. De paardenreddingboot ging uit. De boot werd gelanceerd en door een dramatische samenloop van omstandigheden was het onmogelijk de paarden los te koppelen. Het tienduizend kilo wegende onderstel trok de paarden onder water en ze verdronken. Voerlieden Oene de Vries, Minne L. Kanger, Arend G. Barf en Douwe Wijnberg zagen hun paarden voor hun ogen verdrinken. Het was het eerste en enige ongeluk met de paarden sinds 1824.

Schipper Gooi Visser

Schipper Gooi Visser en bemanning van de reddingboot gingen op weg naar het jacht en redden drie mensen. Pas bij thuiskomst na de redding hoorden zij van het ongeluk.

Paardengraf

Ameland kwam nationaal en internationaal in het nieuws, ook omdat de reddingboot net met Koninginnedag had deelgenomen aan het defilé voor Koningin Juliana. Voor de verdronken paarden is een grafmonument opgericht. Het span van acht heeft bij het oude reddingbootpad bij Hollum een graf gekregen. Naar men zegt zou Koningin Beatrix haar steun hebben gegeven aan graf en monument.

Stripboek

Ameland was geschokt. Toch werd kort na het ongeluk besloten nieuwe paarden te kopen en de traditie voort te zetten. Het redden werd overgedragen aan de KNRM en de paardenreddingboot ging als stichting verder. Van deze geschiedenis werd een stripboek vervaardigd en het werd onderdeel van de op Ameland opgenomen familiefilm Penny's Shadow.

Bron: Persbureau AmelandBron: Persbureau Ameland

Nieuwe paarden trainen

De Amelanders die betrokken waren bij de paardenreddingboot besloten door te gaan en nieuwe paarden te trainen. Na tien maanden oefenen werd op 16 april 1980 de mrsb Adriaan de Bruine op de vertrouwde manier naar het strand gebracht. Tot die tijd was een leenreddingboot van Schiermonnikoog, de Oudendijk, beschikbaar voor het reddingswerk.

Koningin Beatrix

Een jaar later – Beatrix is dan iets meer dan een jaar Koningin – bezoekt de nieuwe Koningin het eiland en maakt een demonstratie met het nieuwe span paarden mee.

Koninklijk bezoek

Op 15 oktober 1981 zetten Koningin Beatrix en prins Claus voet aan wal op Ameland. De Koningin en prins wonen een demonstratie van de paardenreddingboot bij en doen mee met het gelag halen met bemanning, walploeg en voerlieden in Herberg De Zwaan. Simon en Froukje Walthaus zijn de gastheer en -vrouw.

Gelag halen

Bemanning, walploeg en voerlieden komen na een lancering samen in afwisselend Café De Welvaart en Herberg De Zwaan. Ze krijgen daar in de plaatselijke kroeg twee borrels en een sigaar als waardering voor hun vrijwilligerswerk. Deze traditie is nog steeds verbonden aan de lancering van de paardenreddingboot. Gelag halen wordt ook wel ‘Bootwateren’ genoemd en vindt, sinds het sluiten van De Welvaart, in Herberg De Zwaan plaats. In Hollum is een jaarlijks terugkerend muziekevenement vernoemd naar deze traditie: ‘Muzikaal Bootwateren.’

Muzikaal Bootwateren

Tijdens Muzikaal Bootwateren draait het om een demonstratie van de paardenreddingboot en de vele dweilorkesten en shantykoren, die overal in het dorp optreden. De reddingboot staat deze dag pontificaal in het midden van het dorp.

De herdenking op 14 augustus 2014 - Foto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau AmelandDe herdenking op 14 augustus 2014 - Foto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau Ameland

Stichting Paardenreddingboot Ameland

De Redding Maatschappij besloot na een grondige evaluatie van het ongeval en mede op aandringen van de Amelander voerlieden toch met paarden te blijven werken. Inmiddels behoort de inzet van paarden voor het reddingswerk tot het verleden. In 1988 werd een nieuwe snelle reddingboot gestationeerd in de Ballumerbocht. De Amelander paardenreddingboot bestaat echter nog steeds. De Stichting Paardenreddingboot Ameland lanceert de paardenreddingboot ongeveer twaalf keer per jaar voor demonstraties en houdt daarmee een uniek stukje historie in stand. De paardenreddingboot valt onder de Amelander Musea.

Herdenking
Ter nagedachtenis aan de verdronken paarden worden er op 14 augustus 2014 om 11.00 uur bloemen gelegd bij het paardengraf, bij het strand Zuid/West van Hollum. Het is dan 35 jaar geleden dat de acht paarden verdronken. De herdenking is een gezamenlijk initiatief van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM), gemeente Ameland en de Stichting Paardenreddingboot Ameland.


Demonstratieschema Paardenreddingboot 2017

  • Dinsdag 21 februari 2017 16.30 (Voorjaarsvakantie)
  • Zaterdag 15 april 2017 13.30 (Paasvakantie)
  • Dinsdag 25 april 2017 20.00 (Meivakantie)
  • Zaterdag 13 mei 2017 11.00 (Klassiekerweekend)
  • Zaterdag 3 juni 2017 17.00 (Pinksteren)
  • Zaterdag 10 juni 2017 11.00 (Oldtimer weekend)
  • Woensdag 19 juli 2017 17.00 (Zomervakantie)
  • Donderdag 3 augustus 2017 20.00 (Zomervakantie)
  • Donderdag 17 augustus 2017 20.00 (Zomervakantie)
  • Donderdag 31 augustus 2017 17.00 (Zomervakantie)
  • Woensdag 13 september 2017 17.00 (Nazomer)
  • Zaterdag 21 oktober 2017 11.00 (Herfstvakantie)
  • Woensdag 27 december 2017 14.00 (Kerstvakantie)

Data en tijden zijn onder voorbehoud en staan ook in de Ameland Agenda. De start is vanuit het boothuis bij het Maritiem Centrum 'Abraham Fock' aan de Oranjeweg 18 te Hollum, de demonstratie vindt plaats op het strand Zuidwestvan Hollum, einde Tjettepad.

Legenda
A. Hollum
B. Boothuis
C. Route - Oranjeweg
D. Route - Bosweg
E. Route - Jan Jacobsweg
F. Route - H.D. Katstraat
G. Route - Tjetteweg
H. Paardengraf
I. Voormalige opgang paardenreddingboot
J. Opgang paardenreddingboot
K. Suudwest
L. Lancering
M. Uitkijkpunt voor rolstoelers

Lees verder

© 2012 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Abraham Fock – Paardenreddingboot van AmelandAbraham Fock – Paardenreddingboot van AmelandDe Abraham Fock was de eerste motorstrandreddingboot die op Ameland gestationeerd werd. Tachtig jaar na dato is er weer…
Koningin Beatrix – Erf- en Vrijvrouwe van AmelandKoningin Beatrix – Erf- en Vrijvrouwe van AmelandKoningin Beatrix vierde op 31 januari 2013 haar 75e verjaardag. Sinds haar kroning in 1980 is zij Erf- en Vrijvrouwe van…
Midzomerfeest in het dorp Buren op AmelandMidzomerfeest in het dorp Buren op AmelandIn het midden van de zomer vindt in Buren op Ameland het Midzomerfeest plaats. Dorpsbelang Buren is de organisator van d…
Waddeneiland Ameland – Paarden EilandWaddeneiland Ameland – Paarden EilandOp Ameland zie je heel veel paarden. Ze worden hier en daar nog gebruikt voor het boerenwerk en de andere paarden zijn o…
Hollum – Het westelijkste dorp op AmelandHollum – Het westelijkste dorp op AmelandAmeland heeft vier dorpen en een buurtschap. De dorpen zijn Hollum, Ballum, Nes en Buren en het buurtschap heet Kooiplaa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Persbureau Ameland
  • Persbureau Ameland, website Amelander Musea
  • Afbeelding bron 1: Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 2: Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 3: Persbureau Ameland

Reageer op het artikel "Paardenreddingboot van Ameland - met demonstratieschema"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 18-01-2017
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Bezienswaardigheden
Special: Paardeneiland
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!