Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal

Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal Aan het begin van de lente – zodra de laatste sneeuw is gesmolten – gaat het vee samen met hun herder naar de hoger gelegen alpenweiden (almen) om daar lekker te grazen. Dit wordt Almauftrieb of Alpauftrieb genoemd. Het vee brengt daar de hele zomer door. Zodra de temperaturen dalen en de eerste sneeuw in aantocht is, begeleidt de herder het vee naar hun stal. Daar blijven ze gedurende de hele winter. Dit wordt Almabtrieb of Alpabtrieb genoemd. Het terugbrengen van het vee gaat niet onopgemerkt. Dit is een feestelijk gebeuren waarbij het vee prachtig wordt versierd.

Inhoud


koeien op een alpenweide / Bron: ©ottergraafjeskoeien op een alpenweide / Bron: ©ottergraafjes

Vee in de winter

Het vee van de boeren in de Alpen heeft de hele winter in de stal gestaan en zodra de temperatuur het toelaat en de sneeuw is gesmolten – aan het begin van de lente – mogen de koeien en schapen hun stal weer verlaten. Dat is voor het vee altijd weer een fijn moment. Sommige koeien springen dan letterlijk en figuurlijk een gat in de lucht!

Almauftrieb

Zodra het moment daar is gaat het vee naar de alpenweiden (almen) om daar lekker te grazen. Ze worden door hun herder begeleidt. De 'optocht' naar boven heeft een benaming: namelijk Almauftrieb. Daarnaast komen ook de volgende benamingen voor:
  • Alpaufzug
  • zo worden de meeste koeien vervoerd / Bron: ©ottergraafjeszo worden de meeste koeien vervoerd / Bron: ©ottergraafjes
    Alpfahrt
  • Alpauffahrt
  • Alpauftrieb
  • Viehscheid

Spectaculaire Almauftrieb

In vroegere tijden werd het naar boven brengen van het vee uitsluitend te voet gedaan. In Oostenrijk zijn boeren die het vee met veewagens naar boven brengen. In delen van Zwitserland wordt het nog steeds te voet gedaan. Meestal gaat de Almauftrieb met stille trom – dit in tegenstelling tot de Almabtrieb – maar er is een Zwitserse Almauftrieb (Alpaufzug) die spectaculair is. Dat is op de Engstligenalp, vlakbij Adelboden. Die alp ligt op een hoogte van circa 2.000 meter. Er worden circa 500 stuks vee te voet via een voetpad dwars door de rotsen naar boven gebracht. In een uur tijd moeten ze ongeveer 600 meter hoogte overwinnen. De herders verstaan hun vak goed. Sinds 1997 is er niet meer een koe naar beneden gestort.

Engstligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngstligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden
Engsligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngsligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden
Engstligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngstligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden

Koebel

Vaak krijgt het vee een koebel om. Wie wel eens in de bergen heeft gewandeld, heeft vast wel eens het klingelen van zo'n bel gehoord. Er zit verschil in het geklingel van een bel. Sommige bellen klinken zwaarder dan andere bellen. Dat heeft te maken met de grootte van de bel. Hoe groter de bel, hoe zwaarder het geklingel.

Verschil in grootte

De grootte van de bel is afhankelijk van de leeftijd van de koe. Een kalfje krijgt een kleinere bel om dan een volwassen koe. Een koebel van gemiddelde grootte weegt rond de 3 kilo en produceert ongeveer 100 decibel aan geluid.

koebel souvenir / Bron: ©ottergraafjeskoebel souvenir / Bron: ©ottergraafjes

Souvenir

In veel souvenirwinkels is het mogelijk om een variant op de echte koebel te kopen. Deze souvenirs variëren van grootte. Zo zijn er sleutelhangers met een kleine koebel eraan te koop, maar het is ook mogelijk om iets grotere koebel te kopen. Dat vinden kinderen vaak weer erg leuk.

Almabtrieb

Zodra de winter in aantocht is, wordt het vee weer van de hoog gelegen alpenweiden naar hun stal, beneden bij de boerderij, gebracht. Dat gaat in tegenstelling tot de vaak stille Almauftrieb juist niet in stilte. De koeien worden op een lager gelegen weide verzameld en worden daar prachtig versierd. Zodra alle koeien van een boer getooid zijn, gaan ze in optocht naar diens boerderij. Hier komen veel mensen op af, zowel toeristen als de lokale bevolking. Daarnaast wordt er feestgevierd. Almabtrieb is de benaming voor het (feestelijke gebeuren rond het) terugbrengen van het vee.

Boerentraditie

Het feest rond het terugbrengen van het vee is een boerentraditie en een feestdag. Niet alleen de boeren vieren feest, maar ook de andere inwoners van het bewuste dorp. Ze sluiten op feestelijke wijze het zomerseizoen af. Dat wordt gedaan met dans, muziek, drank en vooral lekker culinair eten.

hoofdtooien voor koeien / Bron: ©sodrafhoofdtooien voor koeien / Bron: ©sodraf
koebel / Bron: ©ottergraafjeskoebel / Bron: ©ottergraafjes
koeien worden versierd / Bron: ©sodrafkoeien worden versierd / Bron: ©sodraf

Ook voor toeristen

Ben je in de herfstperiode in de Alpen en wil je eens een Almabtrieb bijwonen? Dan is dit zeker aan te raden. Er zijn dan ook veel toeristen die komen kijken naar de optocht van het prachtig versierde vee. Daarnaast kun je ook nog genieten van de te koop aangeboden lekkernijen. Een Almabtrieb wordt op diverse data gehouden. Het is verstandig om bij de plaatselijke VVV te vragen wanneer en waar er precies een Almabtrieb wordt gehouden.

Waar

Zoals al eerder vermeld, wordt een Almabtrieb in verschillende Alpenlanden en hun regio's gehouden. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

Duitsland

  • Bayern
  • Berchtesgadener Land
  • Algäu
  • Zugspitzeregio
  • Werdenfelser Land
  • Tegernsee/Schliersee

Zwitserland

  • kanton Wallis
  • kanton Graubünden
  • kanton Bern
  • kanton Appenzell Ausserrhoden

Oostenrijk

  • Tirol
  • Vorarlberg
  • Montafon
  • Zillertal
  • Kärnten
  • Steiermark
  • Kleinwalsertal
  • Salzburger Land
  • Tannheimer Tal

Italië

  • Sud-Tirol

Almabtrieb Fieberbrunn Oostenrijk / Bron: ©ottergraafjesAlmabtrieb Fieberbrunn Oostenrijk / Bron: ©ottergraafjes
Almabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodrafAlmabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodraf
Almabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodrafAlmabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodraf

Wanneer (data 2020)

De meeste Almabtriebe vinden plaats in september, maar hierop zijn wel uitzonderingen. Hieronder volgt een greep uit de verschillende data. Het mag duidelijk zijn dat er door bepaalde omstandigheden van de genoemde data afgeweken kan worden. Door het coronavirus is het mogelijk dat reeds eerder geplande Almabtriebe uiteindelijk toch niet doorgaan.

Duitsland

waarwanneerbenaming
Obermaiselstein (Allgäu)19 september 2020Viehscheid in Obermaiselstein
Oberstdorf (Allgäu)12 september 2020Viehscheid in Oberstdorf
Pfronten (Allgäu)19 september 2020Viehscheid in Pfronten-Röfleuten im Allgäu
Balderschwang (Allgäu)11 september 2020Viehscheid in Balderschwang
Oberstaufen (Allgäu)11 september 2020Viehscheid in Oberstaufen

Zwitserland

waarwanneerbenaming
Leukerbad (kanton Wallisseptember 2020Alpabzug
St. Stephan (kanton Bern)september 2020Alpabfahrt
Urnäsch (kanton Appenzell Ausserrhodenseptember 2020Alpabfahrt und Bauernmarkt in Urnäsch
Sumiswald (kanton Bern)september 2020Alpabfahrt in Sumiswald
Klosters-Monbiel (kanton Graubünden)september 2020Alpabzug in Klosters-Monbiel
Crans-Montana (kanton Wallis)september 2020Alpabzug in Crans-Montana
Flims-Dorf (kanton Graubünden)september 2020Alpabzug in Flims-Dorf

Oostenrijk

waarwanneerbenaming
Jungholz im Tannheimer Tal (Tirol)12 september 2020Viehscheid in Jungholz im Tannheimer Tal
Kufstein (Tirol)september 2020Almabtrieb in Kufstein
Haldensee im Tannheimer Tal (Tirol)19 september 2020Alpfahrt
Nesselwängle20 september 2020Viehscheid
Riezlern (Klein Walsertal Vorarlberg) 19 september 2020Alpabtrieb bzw. Viehscheid

Italië

waarwanneerbenaming
Rein in Taufers (Südtirol)17-18 oktober 2020Almabtrieb

Lees verder

© 2017 - 2020 Ottergraafjes, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Alpen en omstrekenDe Alpen en omstrekenDe Alpen ( 43° 50' - 48° 20' N.Br., 5° - 16° 03' O.L.), het hoogste gebergte van Europa lijkt zich als een onoverwinneli…
T-toets 2 - gemiddelden onafhankelijke steekproevenEen t-toets wordt uitgevoerd om te bekijken of een verschil significant is. Oftewel: komt het verschil door toeval of is…
Ronde door Europa – Van Tirol naar de ReschenseeRonde door Europa – Van Tirol naar de ReschenseeEuropa zien zonder te vliegen? Maak dan een Rondje Europa. Het kan fantastisch met een camper, met overnachtigen in je e…
Koeien knuffelen: ontspannend voor lichaam en geestKoeien knuffelen: ontspannend voor lichaam en geestBent u regelmatig gestrest en helpt een wandelingetje in het bos of een warm bad niet meer? Dan kunt u ook een andere re…

De bijzondere hunebedden op Møn (Denemarken)De bijzondere hunebedden op Møn (Denemarken)Het Deense eiland Møn (Moen) heeft meer dan alleen witte krijtrotsen die meters boven de zee uitrijzen. Verspreid in het…
Hünsruck: de Geierlay, tweede langste hangbrug van DuitslandHünsruck: de Geierlay, tweede langste hangbrug van DuitslandWie met vakantie is in de Moezelstreek, kan even naar de Hünsruck, aan de andere kant van de Moezel. Deze streek is iets…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ©ottergraafjes
  • Eigen ervaring
  • https://de.wikipedia.org/wiki/Almauftrieb
  • https://de.wikipedia.org/wiki/Almabtrieb
  • http://www.austria.info/nl/activiteiten/cultuur/almabtrieb-authentiek-boerenfeest
  • http://www.visittirol.nl/activiteiten/cultuur-dagelijks-leven/tradities/almabtrieb
  • http://www.tirol.at/reisefuehrer/kultur-leben/brauchtum/almabtriebe
  • http://www.beieren.nu/almabtrieb-viehscheid-in-beieren-alle-data
  • http://www.almabtriebe.de/
  • http://www.almabtriebe.de/termine-almabtriebe/
  • http://www.almabtriebe.de/almabtriebsregionen/
  • https://nl.express.live/2014/09/26/koeien-haten-koebellen-exp-208112/
  • Afbeelding bron 1: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 2: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 3: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14264383249/)
  • Afbeelding bron 4: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14447674511/)
  • Afbeelding bron 5: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14471365503/)
  • Afbeelding bron 6: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 7: ©sodraf
  • Afbeelding bron 8: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 9: ©sodraf
  • Afbeelding bron 10: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 11: ©sodraf
  • Afbeelding bron 12: ©sodraf

Reageer op het artikel "Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Ad Schouw, 07-01-2018 21:36 #1
Zou graag een almabtrieb bijwonen komende herfst! Reactie infoteur, 09-01-2018
Beste heer Schouw,

Wat leuk om te horen dat u een Almabtrieb bij wilt wonen. Ik zal kijken of de data voor dit jaar al bekend zijn en dit zo snel mogelijk aanpassen in het artikel.

Met vriendelijke groet,

Infoteur Ottergraafjes

Infoteur: Ottergraafjes
Laatste update: 05-07-2020
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Bezienswaardigheden
Special: Tourisme Zwitserland
Bronnen en referenties: 24
Reacties: 1
Schrijf mee!