InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Bezienswaardigheden > Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal

Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal

Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal Aan het begin van de lente – zodra de laatste sneeuw is gesmolten – gaat het vee samen met hun herder naar de hoger gelegen alpenweiden (almen) om daar lekker te grazen. Dit wordt Almauftrieb of Alpauftrieb genoemd. Het vee brengt daar de hele zomer door. Zodra de temperaturen dalen en de eerste sneeuw in aantocht is, begeleidt de herder het vee naar hun stal. Daar blijven ze gedurende de hele winter. Dit wordt Almabtrieb of Alpabtrieb genoemd. Het terugbrengen van het vee gaat niet onopgemerkt. Dit is een feestelijk gebeuren waarbij het vee prachtig wordt versierd.

Inhoud


koeien op een alpenweide / Bron: ©ottergraafjeskoeien op een alpenweide / Bron: ©ottergraafjes

Vee in de winter

Het vee van de boeren in de Alpen heeft de hele winter in de stal gestaan en zodra de temperatuur het toelaat en de sneeuw is gesmolten – aan het begin van de lente – mogen de koeien en schapen hun stal weer verlaten. Dat is voor het vee altijd weer een fijn moment. Sommige koeien springen dan letterlijk en figuurlijk een gat in de lucht.

Almauftrieb

Zodra het moment daar is gaat het vee naar de alpenweiden (almen) om daar lekker te grazen. Ze worden door hun herder begeleidt. De 'optocht' naar boven heeft een benaming: namelijk Almauftrieb. Daarnaast komen ook de volgende benamingen voor:
  • Alpaufzug
  • zo worden de meeste koeien vervoerd / Bron: ©ottergraafjeszo worden de meeste koeien vervoerd / Bron: ©ottergraafjes
    Alpfahrt
  • Alpauffahrt
  • Alpauftrieb
  • Viehscheid

Spectaculaire Almauftrieb

In vroegere tijden werd het naar boven brengen van het vee uitsluitend te voet gedaan. In Oostenrijk zijn boeren die het vee met veewagens naar boven brengen. In delen van Zwitserland wordt het nog steeds te voet gedaan. Meestal gaat de Almauftrieb met stille trom – dit in tegenstelling tot de Almabtrieb – maar er is een Zwitserse Almauftrieb (Alpaufzug) die spectaculair is. Dat is op de Engstligenalp, vlakbij Adelboden. Deze alp ligt op een hoogte van circa 2.000 meter. Er worden circa 500 stuks vee te voet via een voetpad dwars door de rotsen naar boven gebracht. In een uur tijd moeten ze ongeveer 600 meter hoogte overwinnen. De herders verstaan hun vak goed. Sinds 1997 is er niet meer een koe naar beneden gestort.

Engstligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngstligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden
Engsligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngsligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden
Engstligenalp / Bron: Engstligenalp-AdelbodenEngstligenalp / Bron: Engstligenalp-Adelboden

Koebel

Vaak krijgt het vee een koebel om. Wie wel eens in de bergen heeft gewandeld, heeft vast wel eens het klingelen van zo'n bel gehoord. Er zit verschil in het geklingel van een bel. Sommige bellen hebben een zwaar geluid en weer andere bellen hebben een lichter geluid. Dit heeft te maken met de grootte van de bel. De grootte is namelijk afhankelijk van de leeftijd van de koe. Een kalfje krijgt een kleinere bel om dan een volwassen koe. Een koebel van gemiddelde grootte weegt rond de 3 kilo en produceert ongeveer 100 decibel aan geluid.

koebel souvenir / Bron: ©ottergraafjeskoebel souvenir / Bron: ©ottergraafjes
Souvenir
In veel souvenirwinkels is het mogelijk om een variant op de echte koebel te kopen. Deze souvenirs variëren van grootte. Zo zijn er sleutelhangers met een kleine koebel eraan te koop, maar het is ook mogelijk om iets grotere koebel te kopen. Dit vinden kinderen vaak weer erg leuk.

Almabtrieb

Zodra de winter in aantocht is, wordt het vee weer van de hoog gelegen alpenweiden naar beneden naar hun stal gebracht. Dit gaat in tegenstelling tot de vaak stille Almauftrieb juist niet in stilte. De koeien worden op een lager gelegen weide verzameld en worden daar prachtig versierd. Zodra alle koeien van een boer getooid zijn, gaan ze in optocht naar diens boerderij. Hier komen veel mensen op af, zowel toeristen als de lokale bevolking. Daarnaast wordt er feestgevierd. Almabtrieb is de benaming voor het (feestelijke gebeuren rond het) terugbrengen van het vee.

Boerentraditie

Het feest rond het terugbrengen van het vee is een boerentraditie en een feestdag. Niet alleen de boeren vieren feest, maar ook de andere inwoners van het bewuste dorp. Ze sluiten op feestelijke wijze het zomerseizoen af. Dit wordt gedaan met dans, muziek, drank en vooral lekker culinair eten.

hoofdtooien voor koeien / Bron: ©sodrafhoofdtooien voor koeien / Bron: ©sodraf
koebel / Bron: ©ottergraafjeskoebel / Bron: ©ottergraafjes
koeien worden versierd / Bron: ©sodrafkoeien worden versierd / Bron: ©sodraf

Ook voor toeristen

Ben je in de herfstperiode in de Alpen en wil je eens een Almabtrieb bijwonen? Dan is dit zeker aan te raden. Er zijn dan ook veel toeristen die komen kijken naar de optocht van het prachtig versierde vee. Daarnaast kun je ook nog genieten van de te koop aangeboden lekkernijen. Een Almabtrieb wordt op diverse data gehouden. Het is verstandig om bij de plaatselijke VVV te vragen wanneer en waar er precies een Almabtrieb wordt gehouden.

Waar

Zoals al eerder vermeld, wordt een Almabtrieb in verschillende Alpenlanden en hun regio's gehouden. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

Duitsland

  • Bayern
  • Berchtesgadener Land
  • Algäu
  • Zugspitzeregio
  • Werdenfelser Land
  • Tegernsee/Schliersee

Zwitserland

  • kanton Wallis
  • kanton Graubünden
  • kanton Bern
  • kanton Appenzell Ausserrhoden

Oostenrijk

  • Tirol
  • Vorarlberg
  • Montafon
  • Zillertal
  • Kärnten
  • Steiermark
  • Kleinwalsertal
  • Salzburger Land
  • Tannheimer Tal

Italië

  • Sud-Tirol

Almabtrieb Fieberbrunn Oostenrijk / Bron: ©ottergraafjesAlmabtrieb Fieberbrunn Oostenrijk / Bron: ©ottergraafjes
Almabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodrafAlmabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodraf
Almabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodrafAlmabtrieb ergens onderweg in Oostenrijk / Bron: ©sodraf

Wanneer (data 2017)

De meeste Almabtriebe vinden plaats in september, maar hierop zijn wel uitzonderingen. Hieronder volgt een greep uit de verschillende data. Het mag duidelijk zijn dat er door bepaalde omstandigheden van de genoemde data afgeweken kan worden.

Duitsland

waarwanneerbenaming
Mittenwald (Oberbayern)2 september 2017Ziegen- bzw. Goaßabtrieb (geiten)
Mittenwald9 september 2017Schafabtrieb (schapen)
Krün16 september 2017Almabtrieb mit Bauernmarkt (almabtrieb met boerenmarkt)
Königsee (Berchtesgadener Land)begin oktoberAlmabtrieb
Oberstdorf (Allgäu)13 september 2017Viehscheid in Oberstdorf
Wildbad Kreuth am Tegernsee (Oberbayern)septemberAlmabtrieb

Zwitserland

waarwanneerbenaming Abtrieb
St. Stephan (kanton Bern)september 2017Alpabfahrt
Parsonz, Graubündenseptember 2017Alpabfahrt
Leukerbad (kanton Wallisseptember 2017Alpabzug
Sumiswald (kanton Bern)september 2017Alpabfahrt
Rona (kanton Graubünden)september 2017Alpabzug
Urnäsch (kanton Appenzell Ausserrhodenseptember 2017Alpabfahrt
Klosters-Monbiel (kanton Graubünden)september 2017Alpabzug
Crans-Montana (kanton Wallis)september 2017Alpabzug
Flims-Dorf (kanton Graubünden)september 2017Alpabzug

Oostenrijk

waarwanneerbenaming
Bad Kleinkirchheim (Karinthië)september 2017Almabtrieb
Mallnitz (Karinthië)september 2017Almabtrieb
Riezlern (Klein Walsertal)september 2017Alpabtrieb
bij de Grossglockner (Salzburger Land)augustus 2017Almabtrieb am Großglockner (Almabtrieb bij Grossglockner)
Krimml (Salzburger Land)september 2017Almabtrieb mit Bauernmarkt (Almabtrieb met boerenmarkt)
Ramsau (Dachstein Steiermark)september 2017Almabtrieb
Söll (Wilder Kaiser Tirol)september 2017Almabtrieb in Söll
Kufstein (Tirol)september 2017Almabtrieb
Silbertal (Montafon Vorarlberg)september 2017 Almabtrieb (Alpabtrieb)
Bürserberg (Brandnertal Vorarlberg)september 2017Alpabtrieb auf der Alpe Rona (Alpabtrieb op Alpe Rona)
Mayrhofen (Zillertal)7 oktober 2017Almabtrieb
Hippach (Zillertal)september 2017Almabtrieb

Italië

waarwanneerbenaming
Toblachseptember 2017Almabtrieb
Sextenseptember 2017Almabtrieb
Col Raiserseptember 2017Almfest St. Christina am Col Raiser (Almfest St. Christina op Col Raiser)
Kirchbergtal im Ultentalseptember 2017Schafabtrieb in Kirchbergtal im Ultental (schapen)
St. Martin in Gsiesoktober 2017Almabtrieb

Lees verder

© 2017 Ottergraafjes, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Alpen en omstrekenDe Alpen en omstrekenDe Alpen ( 43° 50' - 48° 20' N.Br., 5° - 16° 03' O.L.), het hoogste gebergte van Europa lijkt zich als een onoverwinneli…
Koeien knuffelen: ontspannend voor lichaam en geestKoeien knuffelen: ontspannend voor lichaam en geestBent u regelmatig gestrest en helpt een wandelingetje in het bos of een warm bad niet meer? Dan kunt u ook een andere re…
Het melken van koeienKoeien worden al 8000 jaar gebruikt voor hun melk. Wat zijn de verschillende melkopstellingen en hoe werkt dat melken?
Verschillende staltypen voor de koeVerschillende staltypen voor de koeKoeien kunnen goed tegen verschillende weersomstandigheden. Toch gaan zij in de winter op stal omdat er dan buiten geen…
Nationale Parken in West-DuitslandWest-Duitsland heeft geen traditie o het gebied van Nationale Parken. Afgezien van kleine landen als Luxemburg België, D…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ©ottergraafjes
  • Eigen ervaring
  • https://de.wikipedia.org/wiki/Almauftrieb
  • https://de.wikipedia.org/wiki/Almabtrieb
  • http://www.austria.info/nl/activiteiten/cultuur/almabtrieb-authentiek-boerenfeest
  • http://www.visittirol.nl/activiteiten/cultuur-dagelijks-leven/tradities/almabtrieb
  • http://www.tirol.at/reisefuehrer/kultur-leben/brauchtum/almabtriebe
  • http://www.beieren.nu/almabtrieb-viehscheid-in-beieren-alle-data
  • http://www.almabtriebe.de/
  • http://www.almabtriebe.de/termine-almabtriebe/
  • http://www.almabtriebe.de/almabtriebsregionen/
  • https://nl.express.live/2014/09/26/koeien-haten-koebellen-exp-208112/
  • Afbeelding bron 1: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 2: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 3: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14264383249/)
  • Afbeelding bron 4: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14447674511/)
  • Afbeelding bron 5: Engstligenalp-Adelboden (https://www.flickr.com/photos/125491769@N02/14471365503/)
  • Afbeelding bron 6: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 7: ©sodraf
  • Afbeelding bron 8: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 9: ©sodraf
  • Afbeelding bron 10: ©ottergraafjes
  • Afbeelding bron 11: ©sodraf
  • Afbeelding bron 12: ©sodraf

Reageer op het artikel "Almabtrieb in de Alpen: vee komt weer naar hun stal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Ottergraafjes
Laatste update: 21-09-2017
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Bezienswaardigheden
Special: Tourisme Zwitserland
Bronnen en referenties: 24
Schrijf mee!