De geschiedenis van Venetië

Na de val van Rome zwierven allerlei volken door het gebied dat wij nu Italië noemen. Rond de Adriatische Zee vluchtten de bewoners naar de lagunes, om te ontkomen aan het geweld. Op de eilandengroep Rivo Alto ontstond zo de bloeiende stad Venetië. Toen de Venetianen in de achtste eeuw hun eerste Doge kozen, begon de republiek die het bijna 1100 jaar uithield. Rond 828 roofden twee Venetiaanse kooplieden het lichaam van de heilige Marcus uit Alexandrië en brachten het naar Venetië. De bouw van de naar de heilige genoemde basiliek startte een jaar later. Vanaf dat moment werd Marcus beschouwd als de beschermheilige van de stad. De gevleugelde leeuw, het symbool van Marcus, werd ook het symbool van Venetië.

Door zijn ligging was Venetië uitermate geschikt als handelspost tussen het oosten en het westen. Door de toename van de handelsrechten groeide de macht van de republiek. Aanvankelijk bestond de handel vooral uit producten van de Byzantijnen en Saracenen (specerijen, zijden stof)die werden verkocht in het achterland. Maar ook zaken die in de lagune zelf werden geproduceerd (zoals vis, hout en zout) vonden hun weg naar de rest van wat wij nu Italië noemen. Ook de slavenhandel zou enorm bijdragen aan de handelsnatie van La Serenissima Repubblica, zoals de stadstaat heette.

Rialtobrug

Hoewel het bouwen op de eilandjes in de lagune niet eenvoudig was, breidde de stad zich niet uit naar het vasteland, maar naar het omliggende moerasland. De stad telde aan het begin van de tiende eeuw zo'n zestig kerken, allemaal met kleine dorpjes er omheen. En al deze dorpen hadden hun bescherming van de omliggende moerassen. In 1175 kwam er de de eerste (houten) brug over het Canal Grande: de Rialtobrug.

In 1204, tijdens de Vierde Kruistocht, verovert La Serinissima de machtige stad Constantinopel. De geplunderde goederen van deze welvarende stad maken nu Venetië rijk. Ook de vier bronzen paarden van het Hippodroom in Constantinopel worden geroofd. Ze krijgen vijftig jaar later een plaats op de basiliek van San Marco. Inmiddels zijn de originele paarden daar niet meer te zien; zij zijn vervangen door kopieën.

Gouden dukaat

Op 31 oktober 1284 introduceerde Venetië een eigen munt: de gouden dukaat. De gouden munt zou het ruim 500 jaar volhouden, tot ver over de grenzen van de dogenstad heen. Waarschijnlijk zal de Venetiaan Marco Polo de gouden dukaat hebben gebruikt op zijn reis naar China waarover hij later iedereen met zijn boeiende reisverhalen zou informeren.

Hoogtepunt van de macht van de stadstaat ligt in de late 14e en vroege 15e eeuw. In 1381 verslaat Venetië de grote rivaal Genua. In 1416 wordt de oorlog tegen de Turken in het voordeel van la Serinissima beslecht. Verona, Vicenza, Padua, Udine, Brescia en Bergamo komen na bloedige schermutselingen onder Venetiaans bewind. Vrijwel de gehele kust van de Adriatische Zee is na de vrede van Lodi in 1454 in handen van Venetië.

De kolonisatie van Amerika en de hernieuwde opkomst van de Turken betekenen het begin van het einde van de welvaart en macht voor Venetië. Columbus opent via zijn eerste tocht naar Amerika de deur voor handelsactiviteiten met dit continent. Venetië ziet haar inkomsten teruglopen en heeft steeds meer moeite met het in stand houden van haar legers. De Turken heroverden in 1453 al Constantinopel en winnen in 1500 ook de strijd om Cyprus.

Het einde

Tegen het einde van de 17e eeuw was Venetië ontdaan van al haar veroverde uitbreidingen. De rijken van de stad investeren niet meer in nieuwe ondernemingen en plannen, maar besteden hun geld liever aan feest en vertoon. Venetië wordt steeds armer, maar bruist van de festiviteiten. De republiek Venetië eindigt in 1797 als Napoleon ook deze stad verovert en de grondwet afschaft. Als de Franse veroveraar het onderspit delft, wordt Venetië samen met Lombardijen een zelfstandig onderdeel van het Habsburgse Rijk. In 1866 kiest de Venetiaanse bevolking voor toetreding tot het nieuwe Italiaanse koninkrijk. Vanaf dat moment loopt de geschiedenis van de stad Venetië gelijk met de staat Italië, zoals in de twee wereldoorlogen met hun bombardementen en vervolging van onder meer de joden uit het Ghetto.

De afgelopen eeuw

Belangrijke plaatselijke gebeurtenissen van de afgelopen honderd jaar zijn:

• 1895 – Eerste Kunstbiënnale;
• 1902 – Instorting van de campanile van San Marco;
• 1916 – Overstroming;
• 1932 – Eerste editie Mostra, het internationale filmfestival;
• 1935 – Opening Ponte Littorio (aansluiting op wegennet);
• 1966 – Grote overstroming;
• 1996 – Brand in Teatro Fenice.