InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Steden > Bezienswaardigheden in Wijk bij Duurstede: Dorestad

Bezienswaardigheden in Wijk bij Duurstede: Dorestad

Bezienswaardigheden in Wijk bij Duurstede: Dorestad De gemeente Wijk bij Duurstede telt ruim 23.000 inwoners anno 2016 en bestaat sinds 1996 uit drie plaatsen: Wijk bij Duurstede met ruim 18.000 inwoners dat geldt als bestuurscentrum en de kernen Cothen met bijna 3000 inwoners en Langbroek met ruim 2000 inwoners. De gemeente beslaat een oppervlakte van ruim 50 km² en ligt net boven de grote rivieren. Door de ligging aan het water en de lange geschiedenis van de stad, beginnend bij Dorestad, is Wijk bij Duurstede een aantrekkelijke vestingstad voor toeristen. De stad kent een aantal bezienswaardigheden zoals mooie kastelen, molens, monumenten, musea, de Grote Kerk aan de markt, dagrecreatie de Gravenbol, een stadshaven waarin in september de Lekkodagen worden georganiseerd, en het Calypso theater. Er zijn ook hotels in de stad en in de omgeving voor het geval u langer in Wijk bij Duurstede wilt vertoeven of de omgeving wil verkennen zoals de nabijgelegen Utrechtse Heuvelrug.

De geografische ligging van Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede ligt in een landelijke omgeving in het zuiden van de provincie Utrecht tegen de grens van de provincie Gelderland aan. Er zijn vijf gemeenten die aan Wijk bij Duurstede grenzen: Houten, Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Culemborg en Buren. De stad ligt tevens aan de kruising van het Amsterdam-Rijnkanaal met de rivier de Lek en de splitsing van de Nederrijn in de Lek en de Kromme Rijn. De stad Utrecht ligt op ongeveer 28 kilometer afstand van de stad Wijk bij Duurstede en is te bereiken via de N229. Een andere grote stad, Amersfoort, is te bereiken via de N227. Wie naar Gelderland wil zal de Lek over moeten steken met de veerpont. Met de veerboot de “Beusichemse veer” kunt u vanaf de Lek naar Beusichem en doorrijden naar Culemborg. Met de veerboot “Spes Futura” komt u in Rijswijk terecht en kunt u doorrijden richting Tiel.

Een beknopte geschiedenis van Wijk bij Duurstede (Dorestad), Cothen en Langbroek

Wijk bij Duurstede (Dorestad)

De geschiedenis van Wijk bij Duurstede begint met Dorestad. Deze stad wordt gesticht rond het jaar 700. Het is een ontmoetingsplaats van vrachtvaarders en kooplui. De plek zal zich al snel ontwikkelen tot de fameuze handelsplaats Dorestad. Vanwege de gunstige ligging aan verschillende vaarroutes is Dorestad een ideaal knooppunt tussen het Frankische Rijk en het Noordzeegebied. Vrachtvaarders slaan er hun tenten op of bouwen permanente huizen en drijven handel met elkaar. De markt is de ontmoetingsplaats. In de tijd van Karel de Grote is Dorestad een grote handelsplaats. Eind negende eeuw wordt Dorestad geplunderd en verwoest door de Vikingen. In de tiende eeuw verandert de naam Dorestad in Wijk of Wik. Dit dorp krijgt in 1300 stadsrechten door Gijsbrecht II van Abcoude, leenheer van de graaf van Gelre. Wijk sluit zich aan bij kasteel Duurstede en zo ontstaat Wijk bij Duurstede. Omdat de oude kerk buiten de stadsmuren staat, wordt in 1365 een nieuwe kerk gebouwd. In 1486 wordt de kerk uitgebouwd met de huidige toren die nooit is afgebouwd en daarom geen punt heeft. De kerk staat aan de markt en is één van de belangrijkste gebouwen van Wijk bij Duurstede en zelfs een rijksmonument. In de 15de eeuw wordt de bisschop van Utrecht, David van Bourgondië, bestuurder over Wijk bij Duurstede. Hij laat de kerk uitbouwen tot een driebeukige kruiskerk. Kasteel Duurstede komt in 1580 in handen van de Staten van Utrecht. In 1672 wordt de binnenstad van Wijk bij Duursteden verwoest door de Fransen. Bewoners gebruiken stenen van het kasteel om de binnen stad weer op te bouwen. Pas in 1948 wordt het kasteel gerestaureerd. In 1986 en 2013 vinden ook restauraties plaats.

Dankzij de lange geschiedenis kent Wijk bij Duurstede een markante oude binnenstad met tal van bezienswaardigheden op cultureel en historisch vlak. De Grote Kerk aan de markt is hierbij het boegbeeld. Andere bezienswaardigheden zijn het eerder genoemde Kasteel Duurstede, de Mazijk en het Hof. Ook kent Wijk bij Duurstede prachtige monumenten zoals de molen Rijn en Lek en het oude Stadhuis. Op iedere eerste zondag van de maand zijn galeries, ateliers en monumenten te bezoeken van 13.30 tot 17.00 uur. Toeristen kunnen ook wandelen en fietsen op de dijken en genieten van vergezichten over de Lek. Na alle bezichtigingen kan gegeten en gedronken worden op de vele terrasjes en in restaurants die de stad rijk is.

Cothen

Cothen ligt aan de Kromme Rijn en is een pittoresk boerendorpje ten noorden van de stad Wijk bij Duurstede. Het ligt op de Kromme Rijn stroomrug, nabij de bedding van de Rijn, en wordt daarom gezien als een typisch Kromme Rijn dorp met een brink (waar vroeger het vee wordt samengedreven) en een meent (een gezamenlijke boomgaard) als kenmerkende elementen. De Kromme Rijn wordt oorspronkelijk voor de goederenvaart gebruikt. Krommerijnsche schuiten varen in de 19de eeuw heen en weer tussen Cothen en Utrecht. In 1885 komt Cothen langs de tramlijn Doorn-Wijk bij Duurstede te liggen. De stroomtram blijft tot 1932 actief. Na 1945 worden er nieuwbouwwijken gebouwd en krijgt Cothen een echte woonfunctie. De kerktoren van de St. Petrus en Pauluskerk en de stellingkorenmolen Oog in 't Zeil zijn belangrijke elementen in het dorp. De Brink en de Dorpsstraat, het oude gedeelte van het dorp, zijn aangewezen als beschermd dorpsgezicht.

Er is voldoende te beleven in het kleine dorp. Op de Kromme Rijn kan een kanotocht worden gemaakt. De stellingkorenmolen kan beklommen worden om de omgeving af te turen vanuit de hoogte. Er zijn ook activiteiten zoals de forelvijver, de fruitspelen, de kaasboerderij de Brienenshof en het jaarlijks terugkerende Kersenfestival.

Langbroek

In het begin is Langbroek vooral moerasbos. Ontginners gaan er weteringen en sloten graven voor de afwatering. Zo ontstaat het copelandschap dat ook wel het slagenlandschap wordt genoemd. De karakteristieke woontorens (donjons genoemd) zijn aanvankelijk bedoeld voor de verdediging, maar zijn tegenwoordig een statussymbool. Het dorp Langbroek ontstaat in 1812 als samensmelting van de voormalige gerechten Overlangbroek, Nederlangbroek, Sterkenburg en Hardenbroek. De plaats staat bekend om haar vele kastelen die vooral langs de Langbroekerwetering staan. De kastelen Hindersteyn, Lunenburg, Sandenburg, Walenburg, Weerdesteyn, Zuilenburg en Poortgebouw Groenesteijn zijn allemaal privébezit. De kastelen worden afgewisseld door prachtige boerderijen. Een fietstocht langs de Langbroekerwetering is zeker de moeite waard.

Gemeente Wijk bij Duurstede

Legenda
A. Wijk bij Duurstede
B. Cothen
C. Langbroek

Belangrijke bezienswaardigheden in de gemeente Wijk bij Duurstede

Kasteel Duurstede

Kasteel Duurstede wordt in 1270 gebouwd als een Donjon, een verdedigbare woontoren. Midden 15de eeuw gaat de Utrechtse bisschop David van Bourgondië er wonen. Hij maakt van de Donjon toren een machtig kasteel met de vierkante toren in het midden. Het kasteel telt dan 75 vertrekken. David woont er 40 jaar. Het kasteel Duurstede is het centrum van macht, praal en pracht. Er worden veel feesten gegeven. Na de dood van David komt het kasteel in handen van keizer Karel V. Deze heeft echter geen geld voor onderhoud van het kasteel en zo raakt het gebouw in verval. Zoals eerder gemeld verwoesten de Fransen in 1672 de binnenstad van Wijk bij Duurstede. Het kasteel laten ze ongemoeid. Bewoners gebruiken echter de stenen van het kasteel om hun woningen weer op te bouwen. Dankzij verschillende restauraties die de laatste paar honderd jaar hebben plaatsgevonden is Kasteel Duurstede thans één van de mooiste kastelen van Nederland en is het een rijksmonument. Het kasteel is jaarlijks van eind maart tot begin november te bezichtigen op dinsdag tot en met zondag. Er worden exposities gehouden en er zijn culturele activiteiten. Ook is er een horeca-aangelegenheid. Daarnaast worden regelmatig huwelijken gesloten in één van de twee trouwzalen. Het geven van bedrijfsfeesten, het houden van vergaderingen, of andere zakelijke evenementen, behoren allemaal tot de mogelijkheden. Verder zijn er gelegenheden voor recepties 50 tot 250 personen; diners 50 tot 150 personen; buffetten 50 tot 250 personen; feestavonden 50 tot 250 personen. De maximale capaciteit is 350 personen.

De Grote Kerk

Net als Kasteel Duurstede is ook de Grote Kerk aan de markt in de binnenstad van Wijk bij Duurstede een rijksmonument. De Grote Kerk is gewijd aan Johannes de Doper en wordt daarom ook wel St. Janskerk of St. Jan Baptist Kerk genoemd. De bakstenen toren behoort tot de laat-gotische torens en is eigendom van de gemeente. Het kerkgebouw zelf is eigendom van de Hervormde Gemeente en de Protestantse Gemeente. Dat geldt ook voor het kerkelijk centrum het Open Hof. Naast de gebruikelijke kerkdiensten worden in de kerk ook huwelijksdiensten, uitvaartbijeenkomsten, concerten, exposities, bedrijfsbijeenkomsten en de jaarlijkse Wijkse brocantemarkt gehouden. De laatste restauratie van de kerk vindt plaats in de periode 1968-1980 wanneer dominee Jan van 't Kruis hervormd predikant in de kerk is. Onder zijn bezielende leiding wordt de kerk op fraaie wijze gerestaureerd en een waar monument. De kerk wordt van binnen en buiten helemaal opgeknapt. In die periode wordt ook het kerkorgel (Kiespenning orgel) uit de 15de eeuw gerestaureerd door de orgelmakers Gebr. Van Vulpen uit Utrecht. Er zijn nog twee kleinere orgels in de kerk: het koororgel uit 1976 gebouwd door de Gebr. Van Vulpen en het Flentrop orgel dat staat in het Open Hof uit 1974.

De kerk is opengesteld voor bezoekers tijdens het Wijkse cultureel rondje en een rondleiding via de VVV, al dan niet in combinatie met een stadswandeling en een bezoek aan molen en kasteel. Er zijn speciale openingstijden die per jaar verschillen, maar men kan ook buiten de openingstijden op afspraak met de beheerders de kerk bezoeken.

Dagrecreatie de Gravenbol

De Gravenbol is een dagrecreatiegebied aan de Nederrijn. Na ontzanding is het gebied ingericht voor oever- en waterrecreatie zoals surfen, zeilen, picknicken, vissen, zwemmen, wandelen en natuurbeleving. Sinds juni 2014 heeft zeilschool Windemanneke er zich gevestigd en verzorgt deze vanaf mei tot en met september zeillessen voor kinderen en volwassenen. Er zijn ook aanlegsteigers voor plezierjachten. Daarnaast zijn een surfstrand, toiletgebouw en parkeerplaatsen op het terrein aanwezig. Op een speciale plek mogen honden zwemmen en loslopen.

Stadshaven – de Lekkodagen

De Wijkse stadshaven is er voor de beroepsvaart maar ook voor de pleziervaart. Er bevinden zich prachtige ligplaatsen voor boten waar wel voor betaald moet worden. De meeste voorzieningen zijn aanwezig en er wordt hard aan gewerkt om alles rond te krijgen op het gebied van kwaliteit, gemeenschapszin, respect voor mens en omgeving, op een commercieel, sociaal en financieel verantwoorde basis. Vanuit de haven loopt u makkelijk het gezellige centrum van Wijk bij Duurstede binnen.

In september worden sinds 2006 elk jaar de Lekkodagen gehouden. Dan zijn historische schepen te bewonderen in de haven van Wijk bij Duurstede. Het zijn schepen die in de eerste helft van de twintigste eeuw op de Nederlandse wateren varen. Vrachtschepen als tjalken, klippers en aken, sleepboten of vissersbootjes als zalmschouwen zijn allemaal te bewonderen tijdens de Lekkodagen. Op zaterdag tijdens de Lekkodagen wordt het Shantyfestival gehouden met optredens van het Wijkse shantykoor 'Rijn en Lek'. Op zondag zijn historische tractoren te zien. Jaarlijks komen 20.000-25.000 bezoekers op de Lekkodagen af.

Calypso theater

Het Calypso theater is er voor voorstellingen en films. Het theater bevindt zich op de markt in de oude binnenstad van Wijk bij Duurstede. Het theater biedt cabaret, muziek, toneel, muziektheater, showa, lezing, film, dans, preek van de leek, etc. Er is ook een theaterschool voor verschillende groepen met name jongeren.

Het Kersenmuseum

Het Kersenmuseum bevindt zich op het fruitteeltbedrijf van Theo en Martine Vernooy in Cothen. Hier wordt alles verteld over de historie van de kersenteelt. In het museum bevinden zich ook de veilingklok, de bankjes en het tegeltableau van de oude fruitveiling van Wijk bij Duurstede dat in 1999 werd gesloopt. Het museum is van dinsdag tot en met vrijdag geopend van 10.00 uur tot 16.00 uur.

Museum Dorestad

Museum Dorestad laat alles zien wat te maken heeft met Dorestad. Het museum is sinds mei 2000 in het gerestaureerde herenhuis 'Amstelwijk' gevestigd, tegenover de ingang van Kasteel Duurstede. Het museum is het hele jaar zes dagen per week open en wordt gerund door een team van vrijwilligers.
© 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De internationale zeehaven DorestadNaar het legendarische vroeg-middeleeuwse handelscentrum Dorestad (of Dorestadum) wordt al tientallen jaren gezocht in N…
De Kromme Rijn: een riviertje dwars door stad en landDe Kromme Rijn: een riviertje dwars door stad en landIn de provincie Utrecht stroomt de Kromme Rijn, een riviertje dat loopt van Wijk bij Duurstede tot de stad Utrecht. De r…
Sarıyer: een stadsdeel van IstanbulSarıyer: een stadsdeel van IstanbulSarıyer is een district dat zich in het Europese gedeelte van Istanbul bevindt. Wat zijn de bezienswaardigheden en…
Doorn - dorp van de donderDoorn is een dorp met ruim 10.000 inwoners in de provincie Utrecht. Het ligt aan de zuidkant van de Utrechtse Heuvelrug,…
Bezienswaardigheden in Praag - de Kleine WijkDe Kleine Wijk (of Little Quarter, of Mala Strana) is het deel van Praag dat het minst is aangetast door de recente gesc…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Frans Berkelaar, Flickr (CC BY-ND-2.0)
  • http://www.dorestadonthuld.nl/index.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Wijk_bij_Duurstede#Toerisme
  • https://www.wijkbijduurstede.nl/toeristen/trekpleisters.html
  • http://www.wijkbijduurstede.net/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Cothen
  • http://www.cothen.eu/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Langbroek_(plaats)
  • http://www.vvvkrommerijnstreek.nl/verken-de-streek/steden-de-kromme-rijnstreek/wijk-bij-duurstede
  • https://kasteelduurstede.nl/
  • http://www.grotekerk-wijkbijduurstede.nl/
  • http://www.recreatiemiddennederland.nl/pagina/15/Gravenbol.html
  • http://www.wijksehaven.nl/
  • http://www.lekkodagen.nl/
  • http://www.calypsotheater.nl/
  • http://dekersenhut.nl/het-kersenmuseum/
  • http://www.museumdorestad.nl/museum.html

Reageer op het artikel "Bezienswaardigheden in Wijk bij Duurstede: Dorestad"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-08-2017
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Steden
Bronnen en referenties: 17
Schrijf mee!