InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Steden > Bezienswaardigheden in Mea Shearim (Israël): orthodoxe wijk

Bezienswaardigheden in Mea Shearim (Israël): orthodoxe wijk

Bezienswaardigheden in Mea Shearim (Israël): orthodoxe wijk Mea Shearim is de Charedische ("ultra-orthodoxe") wijk van Jeruzalem. Als je Jeruzalem bezoekt is het zeker de moeite waard om deze bijzondere wijk te bezoeken. De wijk lijkt voor een buitenstaander een homogene ultra-orthodoxe wijk. Maar niets is minder waar. Het is een wijk waar verschillende Charedische stromingen wonen, die soms scherp van elkaar van mening verschillen. De inwoners van Mea Shearim zijn geen homogene religieuze groep. Ze zijn versplinterd in sekten. Er is sprake van onderlinge strijd en conflicten. Elke sekte kleedt zich iets anders. Alle mannen kleden zich in het zwart, ongeacht het seizoen. De vrouwen zijn ingetogen gekleed. Getrouwde vrouwen moeten hun hoofd bedekken. Ze dragen pruiken of hoofddoekjes. De taal die men gebruikt is Jiddisch. Hebreeuws wordt gezien als heilige taal voor studie. Charedische (ultraorthodoxe) Joden in Mea Shearim zijn niet gediend van buitenstaanders. Daarom zul je je ingetogen moeten kleden en gedragen wil je niet beledigd worden.

Jeruzalem een stad van wijken

Jeruzalem is een stad van wijken. Seculiere en religieuze groepen leven over het algemeen in hun eigen scherp gedefinieerde gebieden. De tegenstelling tussen deze buurten kunnen zo dramatisch zijn als de tegenstelling tussen Israëliërs en Palestijnen. Zo wonen in de wijk Ramot voornamelijk seculiere Joden. In de wijk Mea Shearim dat vlakbij ligt wonen alleen Charedische Joden.

Stichting van Mea Shearim

In 1874 werd Mea Shearim (betekent: honderd poorten; maar een betere verwijzing is naar Genesis 26:12 waarin Izaak het land zaaide en hij een honderd keer oogstte; God had hem gezegend. De inwoners hoopten dat zij door God op dezelfde wijze zouden worden gezegend) gesticht door vijf religieuze Joden. Zij kwamen uit vijf verschillende landen: Engeland, Duitsland, Oostenrijk, Rusland en Turkije. De Oude Stad bleek te vol te worden en Mea Sheariem was één van de eerste wijken die buiten de ommuurde stad werden gebouwd. Er vestigden 114 gezinnen. Er was sprake van een soort toelatingsbewijs om mensen te weren die rotzooi of ruzie kwamen maken.

De Charedische manier van leven

Mea Shearim is een levend museum. De inwoners handhaven de traditionele manier van leven die al eeuwen bestond onder Charedische Joden in de getto's van Noord- en Oost-Europa. Zij leven en kleden zich op dezelfde sombere manier als hun Europese voorouders. Deze traditie kunnen ze volhouden omdat ze verandering als kwaad zien en ze willen leven naar Gods wetten. Het nieuwe en moderne leven heeft nauwelijks hun belangstelling. Zo is er geen televisie en internet. Maar radio's zijn wel weer geaccepteerd.

In veel op zichten leven de bewoners in de middeleeuwen, ook wat armoede betreft. Elk aspect van het dagelijks leven heeft plechtige regels en rituelen. De wijk heeft één van de hoogste bevolkingsdichtheid en het leven is intens en kent vele ceremonies. Huizen zijn klein, rommelig en zonder air conditioning. Er is weinig privacy. Ongeveer een derde leeft met meer dan drie personen in één kamer.

Mannen en vrouwen leven strikt gescheiden. Zelfs klanten in de rij voor een winkel staan in gescheiden rijen voor mannen en vrouwen.

Veel mannen in Mea Shearim zijn talmidei hachamim - volgelingen van de geleerden en wijzen. Zij besteden hun volledige tijd aan studeren en religieuze dienst, terwijl hun vrouwen de kinderen opvoeden. Het zijn grote gezinnen met vaak 7 of meer kinderen. De gezinnen zijn afhankelijk van liefdadigheid van rijke religieuze Joden. Charedische gemeenschappen zijn echter nauw met elkaar verbonden en hebben goed ontwikkelde welzijn-systeem en een wederzijdse hulpsysteem

De Charediem hebben sterke religieuze overtuigingen. Ze zijn compromisloos inzake hun Joodse geloof en principes. Ze zijn ook vaak fanatiek intolerant tegenover de seculiere Joden en andere gelovigen. Het Jodendom heeft een gedetailleerde gedragscode aangaande alle aspecten van het leven. Om hun cultuur te handhaven leven de Charediem gescheiden van minder orthodoxe gelovigen

De kinderen hebben zo weinig mogelijk contact met de buitenwereld. Ze hebben vaak niet eens de dichtbij gelegen Jaffa Road gezien of zelfs een niet-religieuze wijk. Ze ontvangen strikt Joods onderwijs waarbij alleen aandacht wordt besteed aan religieuze studies. In hun ogen bevatten deze studies ook alles wat men nodig heeft in het leven. Het is immers de plicht van religieuze Joden om geheel volgens Gods wetten te leven.

Anti-Israël

De meeste inwoners van Mea Shearim beschouwen de Joodse soevereiniteit in het Heilige Land als een buitengewone zonde omdat de Masjiach (Messias) nog niet gekomen is. Zij zien de staat als prematuur en een overtreding van de Heilige Schrift. Zij beschouwen de staat in handen van zondaren. Zij erkennen Israël Orthodoxe Hoofd Rabbinaat niet. Zij beschouwen de orthodoxe rituele baden als onrein, de slachthuizen niet kosjer genoeg, etc. De meest radicalen, zoals de Mitnagdistische Neturei Karta beweging en de Chassidische Satmar beweging, erkennen de Staat Israël niet. Zij betalen geen belasting, dienen niet in het leger, ontvangen geen overheidssteun en steunen de Palestijnen. Ze bidden ook niet voor de Staat Israël, terwijl ze dat voor andere landen wel doen. Sommigen gaan zelfs zover dat ze de Holocaust als straf van God zien voor de Zionistische pogingen om een Joodse staat op te richten. De Neturei Karta beweging hangt zwarte vlaggen uit op Israëls nationale feestdagen.

De meer gematigde Charediem nemen een pragmatisch standpunt in. Zij stemmen en hebben politieke partijen. Hun voornaamste doel is het binnenhalen van geld voor religieuze scholen en het voorkomen van de dienstplicht. In de problematiek met de Palestijnen zijn ze ook pragmatisch. Ze zijn niet tegen het weggeven van land. Hoewel men tegenwoordig meer voor behoud van land is.

Confrontaties met de seculiere Joden

Er zijn vaak spanningen tussen de Charediem en de seculiere Joden. Veel seculiere Israëliërs zien de Charediem als bedreiging die hun religieuze waarden op de rest van het land willen leggen. Spugen en gooien van stenen komen regelmatig voor. Vooral wanneer automobilisten op sjabbat rondrijden. Er ontstaan ook problemen wanneer door de hoge geboorten Charediem verhuizen naar aanliggende seculiere wijken. Ze plaatsen dan borden waarbij ze de seculiere Joden verzoeken zich aan de sjabbat regels te houden. De seculiere Joden komen op hun beurt met borden waarop staat dat de wijken altijd seculier zullen blijven. Soms escaleert de situatie zo dat met molotovcocktails wordt gegooid. Veel Israëliërs zien de conflicten tussen seculier en Charediem als het grootste probleem in hun land.

Mea Shearims alom vertegenwoordigde posters

Eén van de prominente kenmerken in Mea Shearim zijn de posters geplakt op muren, hekken en deuren. Posters zijn de algemene vorm van sociale communicatie. Sommige zeggen dat de berichten op de posters de band tussen de mensen stevig houdt.

Er staan verschillende berichten op de posters. Sommige waarschuwen voor ingetogen kledij voor vrouwen: "Joodse dochters, de heilige Tora verplicht jullie ten alle tijde bescheiden te kleden, met lange mouwen en hoge boorden. Andere waarschuwen tegen televisie of gemengd zwemmen. Nog weer ander posters waarschuwen tegen andere Charedische sekten die Goddeloos zouden zijn.

Kleed en gedragsregels in Mea Shearim

Hier zijn wat richtlijnen om je te helpen problemen te voorkomen in de wijk. Deze regels zijn niet bedoeld je te ontmoedigen Mea Shearim te bezoeken, maar dienen als uitleg.
  • Een algemene regel is dat hoe ingetogener je je gedraagt hoe meer de inwoners je aanwezigheid zullen accepteren. Soms lopen er Charedische controleurs rond in de straten.
  • Vrouwen dienen een jurk of een rok te dragen die over de knieën valt. Bloezen met lange mouwen en een hoge hals zijn vereist.
  • Mannen moeten lange broeken dragen. Draag geen t-shirt. Ook is een hoofddeksel verplicht.
  • Wees niet luidruchtig.
  • Neem geen radio, walkman, of Mp3 speler mee. Ook fototoestellen worden niet op prijs gesteld.
  • Ga niet met een grote groep de wijk binnen. Gedraag je niet als toerist.
  • Als je met iemand wilt praten doe dat dan met iemand van hetzelfde geslacht.
  • Hoewel het verleidelijk is om op Sjabbat de wijk te bezoeken vanwege de vele religieuze praktijken, is het beter dit niet te doen daar de regels dan nog strenger gelden. Bezoek dus liever op een andere dag.
  • Zorg dat je geen geweld uitlokt.

Mea Shearim wandeltocht

Door de straten van Mea Shearim wandelen geeft je een goed beeld van de charedische wereld zonder er lid van te zijn. De wijk heeft ook interessante kleine winkels en een vlees- en groentemarkt.
  • Begin je wandeltocht op de hoek van de Ha-Neviim en Shivtei straat, je kan daar een bus of taxi nemen. Ga naar het noorden van Shivtei Jeraeel aan de west zijde van de straat voor één blok. Aan de linker kant passeer je het ministerie van educatie en cultuur waar vroeger het Italiaanse Ziekenhuis zat. Het torentje is een replica van middeleeuwse Italiaanse gebouwen.
  • Ga naar links de Mea Shearim straat in Aan de rechterkant aan de overkant van de straat ligt het moderne Toldot Aharon Jesjiva, een wit gebouwd. Het is de Oldot Aharon buurt, het huis van een charedische sekte met dezelfde naam. In plaats van zwarte kleren hebben ze gestreepte mantels met keppeltjes die onder hun hoeden uitsteken. Hou afstand van de jesjiva.
  • Sla linksaf de Salant Straat in bij de massieve Chasidei Breslav Jesjiva. Deze sekte is minder intolerant en zijn ook toengankelijk om vragen te beantwoorden.
  • Sla bijna onmiddellijk rechtsaf door de Jeruzalem Poort in de Ein Jaakov Straat. Er staat een groot bord waarin mensen gevraagd wordt zich ingetogen te kleden als ze de wijk binnen komen.
  • Ga naar de marktplaats, het commerciële centrum van de wijk. Het biedt alles voor de bewoners zodat ze contact met de buitenwereld kunnen vermijden. Er wordt over de prijs onderhandeld.
  • Na de groente stalletjes sla je links af het centrum van Mea Shearim in. Een blok verderop staan een twee verdieping tellend gebouw Beit Avraham. Hier is de grote Jesjiva en een religieuze school voor jonge jongens. Er is een gratis keuken waar zowel de behoeftigen als de meer welvarende Joden hun maaltijd eten. Op de tweede verdieping is een synagoge. Fresco's beelden het sterrenbeeld af en de twaalf stammen van Israël decoreren het plafond. Soms worden mannelijke bezoekers toegestaan de synagoge te betreden. Tegenover Beit Avraham staan een groep klein synagogen -de shtieblach. In Mea Shearim zijn op z'n minst 50 synagogen en even zoveel Tora scholen en jesjivot. Het zijn vaak simpele gebouwen.
  • Loop naar het westen tussen beit Avraham en de shtieblach. Voorbij een steegje staat Hachnasat Orhim, een jeugherberg voor Joodse reizigers. Je kan er gratis of tegen lage kosten verblijven voor een maand. Vlakbij is de mikwe (ritueel bad).
  • Sla rechtsaf bij de mikwe om terug te keren naar de markt straat. Hier is de straat breder en geplaveid met stenen. Onder ligt een ondergrondse waterbron.
  • Sla opnieuw rechtsaf om langs de markt straat te komen. Tegenover de winkel bij Ein Jaakov Straat 20 staat de doorgang naar de Mohammed Poort, vernoemd naar een Arabische bewaker.
  • Ga door de poort naar de Mea Shearim straat. Sla rechtsaf en keer terug naar de Shivtei Jisraeel Straat waar je begon.

Lees verder

© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geografie Israël: demografie ultraorthodoxe JodenGeografie Israël: demografie ultraorthodoxe JodenIsraëlische politici, geografen en demografen besteden altijd veel aandacht aan de demografische trends binnen de ultrao…
Joodse wijsheden 16: huwelijk en intimiteitJoodse wijsheden 16: huwelijk en intimiteitIntimiteit is zo'n sterke kracht dat het gecontroleerd dient te worden. Er zijn drie aspecten van intimiteit: positief (…
Boekrecensie: Bruiloft in Jeruzalem  Ruchama KingrecensieBoekrecensie: Bruiloft in Jeruzalem Ruchama KingBruiloft in Jeruzalem van Ruchama King is een roman over ultra-orthodox religieuze Joden in Jeruzalem die op zoek zijn n…
Israël-steden en streken: Jeruzalem cultuurlandschapIsraël-steden en streken: Jeruzalem cultuurlandschapJeruzalem stelde in het midden van de 19de eeuw niet veel voor. Het bestond alleen uit de Oude Stad zoals die sinds de o…
Geografie Israël: demografie en territorium in IsraëlGeografie Israël: demografie en territorium in IsraëlDe relaties tussen Joden en Arabieren in Israël komen het sterkst tot uitdrukking in de demografie en het territorium. D…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Bezienswaardigheden in Mea Shearim (Israël): orthodoxe wijk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 12-07-2018
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Steden
Special: Toerisme Israël
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!