Triëst, een literair relict

Triëst, een literair relict Triëst is niet direct een toeristische bestemming. Volgens Lonely Planet zou het zelfs de meest versmade stad ter wereld zijn. Misschien juist een reden om deze Noord-Italiaanse stad eens van dichtbij te gaan bekijken. Dat kan met de reisgids Ah Triëst ... onder de arm. Ah Triëst ... vertelt ons vooral hoe Triëst letterkundig gezien op de kaart is gezet door het verblijf aldaar van grote schrijvers als Joyce, Svevo en Rilke. Daarmee is deze reisgids voor thuisblijvers net zo interessant.

Triëst

De Noord-Italiaanse stad Triëst (Trieste it.) ligt aan de Adriatische Zee. Het was dé belangrijke havenstad van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk tot 1918, toen de stad door de Italiaanse troepen werd ingenomen. Triëst dat vlakbij de grens met Slovenïe ligt, is een smeltkroes van Italiaanse, Duitse en Slavische culturen. Weense café's, het neoclassistische havenfront, de smalle steegjes van de Oude Stad, de beurs, een grote synagoge, het net buiten de stad gelegen witte kasteel Miramare; dat zijn een paar van de attracties die Triëst te bieden heeft. Misschien niet spectaculair genoeg; in ieder geval geen bestemming voor massatoerisme. Italiëgangers laten het afweten en veel Italianen schijnen niet eens te weten dat Triëst een Italiaanse stad is.
Daarbij komt dat het er 's winters behoorlijk kan waaien. Als de bora (een droge, vaak snijdend koude valwind uit noord-oostelijke richting) waait, worden langs de straten touwen met knopen gespannen waaraan voetgangers zich kunnen vastklemmen om niet de lucht in te gaan. (Stendhal, die consul was in Triëst rond 1830, beweert dat hij door toedoen van deze wind wel vier stappen geen vaste grond onder de voet had.)
Bovendien zijn er geen directe vluchten vanuit het buitenland naar Triëst, je moet altijd overstappen, bijvoorbeeld in Milaan of Venetië. Je kunt ook naar Venetië vliegen en van daaruit de trein naar Triëst nemen. Het is maximaal zo'n 2,5 uur treinen. Meer informatie is te vinden op www.trenitalia.com.

Ah Triëst...

Ah Triëst ... , samengesteld door Jan Paul Hinrichs en Thijs Wierema, is een uitgave van Uitgeverij Bas Lubberhuizen in de reeks Literaire Steden. In 2012 verscheen een geheel herzien versie van dit boek, ISBN 9 789059 373068.
Het Triëst van voor 1918 vormt de achtergrond van veel Triëstijnse literatuur. Svevo, Saba en Slataper, geboren in Triëst, en allerlei beroemde schrijvers die het oude Triëst gedurende langere of kortere tijd bezochten, soms in de hoedanigheid van ambtenaar of consul. Grote namen: Stendhal, Von Platen, Joyce, Rilke, Freud. Ze ervoeren de stad Triëst allemaal op hun eigen manier.

Stendhal is niet ontevreden; Triëst ziet er ook overdag niet slecht uit; de zee en de omringende heuvels van het Karstgebergte vindt hij prachtig en de bewoners vindt hij ook al aardig. Maar Triëst roept bij hem geen zuidelijke sfeer op; het doet hem eerder denken aan Hamburg.

De dichter August von Platen vindt Triëst fascinerend. Hij betrekt een kamer op de Piazza grande en heeft van daaruit zicht op zee en de talloze masten van schepen, die hier voor anker liggen. Daarover schrijft dramaturg en beambte Franz Grillparzer: "Het is een uiterst vreemd gezicht als men op open plekken midden in de stad flinke zeeschepen ziet liggen die met hun masten ver boven de omringende huizen uitsteken".Von Platen gaat ook naar een als badhuis ingericht schip en maakt melding van badkuipen, die door middel van een lattenbodem in zee zakken. Het water stroomt tussen de openingen, waardoor een soort golvende beweging ontstaat: de voorloper van het golfslagbad!
De Oostenrijkse prozaschrijver Adalbert Stifter is helemaal begeesterd van de zee. Hij schrijft dat hij door de zee en de indrukken die hij van een onbekend volk heeft opgedaan nog ééns zo rijk geworden is als hij voordien was.

Italo Svevo raakte bevriend met de Ierse dichter James Joyce, die ook een tijdlang in Triëst verbleef. Het was een literaire vriendschap; ze voerden eindeloze gesprekken over de literatuur. Svevo heeft het aan Joyce te danken dat hij eindelijk door Franse critici als groot schrijver wordt ontdekt.
In zijn werk Giacomo Joyce, dat pas in 1968 posthuum werd uitgegeven, schrijft Joyce hoe Triëst ontwaakt: "Zuivere lucht op de hooggelegen weg. Triëst ontwaakt rauw: rauw zonlicht raakt zijn opeengedrongen bruingetichelde daken, schildpadachtig van vorm; een hoop vertrapte torren die op hun nationale bevrijding wachten. etc."

En onderstaande strofe is uit het beroemdste gedicht van Umberto Saba, "Triëst".
Triëst weet liefde af te dwingen
met stuurse gratie,
als een blauwogige en tegendraadse
kwajongen, gretig, met te grote handen
om ooit een bloem te plukken;
of als de nukken
van een geliefde.


En zo krijg je reizend door het boek een indruk van het Triëst van vóór 1918. Maar dat niet alleen. Het leven van de diverse schrijvers voornamelijk gedurende hun verblijf in Triëst wordt uitvoerig voor het voetlicht gebracht. Een blik op hun karakter, hun motieven om in deze stad te verblijven, amoureuze omstandigheden, politieke omstandigheden en vooral natuurlijk verwijzingen en toelichtingen op hun oeuvre. Echt een boekje voor een "puro letterato", maar het (reizigers)bloed kruipt waar het niet gaan kan of liever gezegd waar het wél gaan kan: naar de café's waar grootheden als Joyce en Svevo elkaar ontmoetten zoals Café Marco en Café Tommaseo; naar kasteel Duino waar Rilke zijn inspiratie opdeed voor zijn Elegiën; een wandeling door de stad met Saba, een uitstapje met Slataper in het Karstgebergte (Il mio Carso); een bezoek aan de nog steeds bestaande boekhandel Nicoló. Het boek is een inspiratiebron, ook voor degene die de daad bij het lezen voegt en afreist naar Triëst om aan de hand van het boekje de (vervlogen?) aantrekkingskracht van Triëst te ontdekken.
© 2012 - 2020 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoogste berg van NederlandHoogste berg van NederlandWat is de hoogste berg van Nederland? Vroeger was dit een makkelijk te beantwoorden vraag. De Vaalserberg was met 321 de…
Het einde van de Nederlandse AntillenDe Nederlandse Antillen bestaan niet meer sinds 10 oktober 2010. Net als Aruba, zijn Curaçao en Sint Maarten zelfstandig…
De Caribische eilanden van NederlandDe Nederlandse Antillen zijn vanaf 10 oktober 2010 niet langer Nederlandse Antillen. Het Nederlands Koninkrijk bestaat d…
Een ERP-pakket automatiseert de waardekringloopOver wat een ERP-pakket nu precies is en doet, wordt verschillend gedacht. Sommigen zien het als een logistiek pakket da…

De best opkomende bestemmingen ter wereldDe best opkomende bestemmingen ter wereldVoor de ene vakantieganger staat de bestemming vooraf al vast, een andere moet wat langer nadenken voordat de landkeuze…
Berlijn voor gevorderdenJe hebt alle bekende toeristische attracties van Berlijn inmiddels wel gezien, maar je voelt je nog steeds aangetrokken…
Bronnen en referenties
  • www.lubberhuizen.nl
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Triëst, een literair relict"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 27-11-2012
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Steden
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!