InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Evenementen > Polderdorp in de ban van de tulp: tweejaarlijkse tulpenpluk

Polderdorp in de ban van de tulp: tweejaarlijkse tulpenpluk

Polderdorp in de ban van de tulp: tweejaarlijkse tulpenpluk Tulpen uit Antwerpen. Tja, dat zullen ze in Amsterdam niet graag horen! Toch is het historisch juist. Zo'n 450 jaar geleden, 40 jaar dus voor Nederland, kwamen de eerste tulpenbollen uit Turkije aan in de Antwerpse haven. En om dat te vieren, werd 2012 uitgeroepen als Tulpenjaar. Vooral in de polderdorpen Berendrecht en Zandvliet zouden ze het geweten hebben, want daar was het al tulp wat de klok sloeg! Door het succes van het tulpenjaar 2012 werd er besloten om geregeld tulpenplukken te organiseren. Om de twee jaar is het nu feest geblazen in de polderdorpen en mag iedereen gratis tulpen komen plukken! In de polderdorpen ten noorden van Antwerpen, meer bepaald Zandvliet, Lillo en Berendrecht, stond in 2012 de tulp centraal. De Wereld Tulpen (Top World Tullip Summit) was er te gast, omdat het in 2012 vierhonderdvijftig jaar geleden was dat de eerste tulpenbollen in West-Europa arriveerden via de haven van Antwerpen. Zo'n 40 jaar dus voor de eerste tulpenbollen in Amsterdam aankwamen!

Geschiedenis van de tulp in de Westerse wereld

Van Turkije over Oostenrijk naar Antwerpen

Tulpen werden in de westelijke wereld geïntroduceerd door de Weense ambassadeur voor Turkije, Ghislain de Busbecq. Hij beschreef vol enthousiasme de mooie bloemen die hij in 1551 in het Turkse Edirne had gezien. Later zond hij enkele zaden naar Oostenrijk. In 1562 kwam de eerste vracht tulpenbollen naar Antwerpen en dit betekende het begin van de Europese tulpenteelt.

Tulpen uit Nederland

Zo'n 40 jaar later werden de bloemenbollen eveneens naar Nederland uitgevoerd. De eerste gedocumenteerde exemplaren werden door Carolus Clusius geplant in de door hem vanaf 1593 geleide Hortus botanicus in Leiden. Ook Christoffel Plantin, de bekende Antwerpse boekdrukker, had tulpen in zijn tuin geplant.

Tulpenhandel

Iemand met tulpen was in die tijd een bemiddeld man. Een tulp was toen immers zijn gewicht in goud waard. De speculatie rond de bollenhandel aan het begin van de 16de eeuw was één van de redenen voor de ineenstorting van de economische markt en van de tulpenhandel.

Oorsprong van de naam tulp

De naam tulp is afkomstig van het Perzische woord 'tulipan' wat tulband betekent. Ottomaanse sultans droegen een tulp op hun tulband.

Geschiedenis van de tulp in de Antwerpse polderdorpen

Het kweken van tulpen was zeer arbeidsintensief. Het vereiste vier maal meer arbeid dan andere gewassen en hadden een hoger rendement. De tulpenoogst werd in die tijd steeds gevierd met een groot dorpsfeest. In 1932 werd er een oppervlakte van 5 ha bloembollen in de grond gestopt, mede door toedoen van een Noord-Nederlander, die al snel was ingeburgerd in de polderdorpen. Zijn naam? Johan Eyking. Hij werd vermaard met zijn tulpen niet enkel in Zandvliet en de andere polderdorpen, maar zelfs tot in Parijs. Tijdens een reis naar de lichtstad, werden er zelfs tulpen neergelegd bij het graf van de onbekende (Franse) soldaat. De tulp kende een hoge vlucht. Ook op het graf van Pater Damiaan in Leuven prijkte een bosje tulpen uit Zandvliet. Er werd zelfs een variëteit tulpen naar hem vernoemd. De laatste bekendheid die haar naam aan een tulpenvariëteit gaf, was Koningin Fabiola in 1961. Ook ver buiten Europa kende de Zandvlietse tulpenvelden succes. Zo kregen ze een eervolle vermelding in de Boston Sunday Globe. Tijdens de oorlogsjaren moesten de tulpen wijken voor meer eetbare culturen. Hoewel! Hier en daar zijn er ook meldingen van gebakken tulpenbollen. Tsja, nood breekt wet! Na de oorlog werden de tulpenvelden terug in ere hersteld, maar ze kenden nooit meer de grandeur van voor de oorlog. Antwerpen, Kalmthout en het Nederlandse Venlo waren gastheer voor het World Tullip Summit in 2012. Op die manier wilden zij samen de tulp opnieuw promoten en de kennis over deze mooie bloem helpen verspreiden.

450 jaar tulpen in België: feest in de Polderdorpen Berendrecht / Zandvliet / Lillo in april 2012

In oktober 2011 verdwenen er zo'n 160.000 tulpenbollen in de grond naast de Bomenbank te Berendrecht. In de lente van 2012 groeide dit uit tot een prachtig pluk-en snijveld. Begin 2012 waren de polderdorpen één grote tulpenzee. Een herinnering aan vroegere tijden, wanneer de tulpenkweek voor en na de oorlog in deze regio floreerde en hier aan vele mensen werk verschafte. Naast het gratis tulpensnijden waren er tal van andere activiteiten: tentoonstellingen in het districtshuis van Berendrecht en in het Poldermuseum van Lillo, speciaal voor de gelegenheid uitgegeven postkaarten schrijven en gratis versturen, het nemen van een luchtfoto met hierop mensen in groene en rode kledij die samen een tulp vormden, een grote kermis zoals vroeger (zie reactie onder aan het artikel) en overal konden er tulpen worden geplukt en gekocht. Zelfs tot in het havengebied kleurde alles geel, rood, paars en oranje. Je vond er ook workshops, naast een braderij met Antwerpse streekproducten, een luilekkerwei, een avonturenparcours voor kinderen, fietsroutes, boottochtjes en nog veel meer. De tulpenbollen werden later uitgestoken en werden verpakt in zakjes. Deze zakjes kon je gratis ophalen in het districtshuis. Zo konden de tulpen het jaar nadien terug bloeien en iedereen herinneren aan het tulpenjaar 2012!

Gedicht voor de tulpenpluk 2012

Speciaal voor de gelegenheid werd in 2012 een gedicht geschreven, met een verwijzing naar de kermis uit vroegere tijden:
Kom uit je stulp
En pluk een tulp
Het lijf gebukt
De hand die plukt
Daarna vieren we feest
Zo is 't altijd geweest.

De inwoners van de polderdorpen konden hun eigen tulpengedicht schrijven of foto's maken van de bloemenweelde in hun eigen tuin.

Sinds 2013: nieuwe tulpenpluk om de twee jaar!

2013: koude weer gooit roet in het eten

Na het succes van 2012 werd er ook in 2013 een tulpenfeest georganiseerd in de polderdorpen. 160.000 tulpen moesten in theorie staan pralen op het veld tegenover garage Kerschot. De aanhoudende vrieskou besliste hier echter anders over. De tulpen waren nog niet volgroeid. Het werd dus een tulpensteek. Iedereen mocht tien tulpenbollen uitsteken en mee naar huis nemen. Kinderen kregen hiervoor een kleurig schopje en werden geholpen door de mensen van de groendienst indien nodig. Naast de tulpenpluk waren er weer tal van andere activiteiten.

Tweejaarlijkse tulpenpluk

Door het grote succes van de tulpenpluk en het enthousiasme van de inwoners van de polderdorpen en van vele toeristen uit de naburige dorpen en steden, werd besloten om de tulpenpluk om de twee jaar te organiseren. Elk onpaar jaar zullen er dus heel wat tulpenbollen in de grond worden gestoken die rond Pasen zullen mogen geplukt worden. Ook zal er telkens randanimatie zijn, die herinnert aan de tijden en de feestelijkheden van weleer. Elke keer zijn er ook speciale activiteiten. In 2019 schreef Dimitri Leue speciaal voor de tulpenpluk het Tulpenlied Er werden speciale danspasjes bij verzonnen en deze werden aangeleerd aan iedereen die op de tulpenpluk aanwezig was. In ruil voor 10 punten van de A-kaart kreeg je een mooie tulpenpin. Een mooie herinnering aan een leuk initiatief in de polderdorpen.

Op www.dna.be/tulpenpluk vind je telkens alle nodige informatie om er een leuke tulpenplukdag van te maken!

Lees verder

© 2012 - 2019 Mapa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De tulp: al eeuwen in Nederland maar nog geen zwarte tulpDe tulp: al eeuwen in Nederland maar nog geen zwarte tulpTulpen zijn erg geliefd door de vele soorten en prachtige kleuren. Ze worden al eeuwen gekweekt nadat de eerste bollen v…
Ontdekking van de tulpOntdekking van de tulpEr bestaat een prachtige legende over de ontdekking van de tulp. Er werd een rode tulp gevonden, zo´n 1000 jaar geleden,…
Tulpen, de lentebloemen bij uitstekTulpen, de lentebloemen bij uitstekOnze nationale bloem die eigenlijk uit Turkije komt, maar al sinds eeuwen in Nederland gekweekt wordt en inmiddels werel…
Antwerpen: Gouden Eeuw, 2de groeifase: 1535-1565De stad Antwerpen gaat rond 1535 voor de tweede keer groeien na de groeivertraging rond 1520 van de Gouden Eeuw van Antw…
De hortus botanicus (botanische tuin) in LeidenDe hortus botanicus (botanische tuin) in LeidenIn 1594 werd de hortus medicus in Leiden geopend. De tuin werd opgericht om de studie van geneeskrachtige planten en kru…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Benscherjon, Pixabay
  • GVA
  • De Poldermagazine
  • www.anieuws.be
  • Wikipedia
  • De Stadt Santvliet - Uitgave Heemkundige kring van de Antwerpse Polder vzw, 1978
  • www.dna.be/tulpenjaar
  • Postkaartenboekje
  • Brochure tulpenpluk 2013
  • De Nieuwe Antwerpenaar
  • GVA 15/04/2013
  • ATV-nieuws 14/04/2013
  • Aankondigingsblad 3 november 2014
  • http://www.polderke.com/2018/11/07/district-plant-170-000-tulpenbollen-voor-tulpenpluk-2019/ (op 01.03.2019)

Reageer op het artikel "Polderdorp in de ban van de tulp: tweejaarlijkse tulpenpluk"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Willemsens, 09-04-2012 23:57 #1
De tulpenvelden van Zandvliet hebben in de jaren 50 plaatsgevonden op de velden van :mijn vader Louis Willemsens (Helena Hoeve) er werd een grote danstent geplaatst of in de glazen aardappelkweekserre werd een café ingericht. alle plantsoenen waren gescheiden door straatjes, die een naam kregen van een bekend personage. Er werd uitgebreid reclame gemaakt via folders en via radiouitzendingen. Ik heb nog de tekst van een interview dat afgenomen werd bij mijn vader en Jan Eyking. Wij als kinderen, maakten kransen die verkocht werden om op de motorkap van de auto's te bevestigen. Het verwonderde mij dat nooit melding werd gemaakt van deze manifestaties in jullie brochures Reactie infoteur, 11-04-2012
Bij deze een waardevolle toevoeging aan het artikel die zeker door iedereen zal gelezen worden. Hartelijk dank hiervoor!

Infoteur: Mapa
Laatste update: 30-04-2019
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Evenementen
Special: Antwerpen
Bronnen en referenties: 14
Reacties: 1
Schrijf mee!