InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Bezienswaardigheden > Het Beieren van Ludwig II: waanzinnig bezienswaardig

Het Beieren van Ludwig II: waanzinnig bezienswaardig

Het Beieren van Ludwig II: waanzinnig bezienswaardig Zowel op cultureel-historisch als op landschappelijk gebied heeft Beieren veel te bieden. Met name de sprookjespaleizen van koning Ludwig II zijn wereldberoemd. Lees verder over zijn tragische leven en wat eraan vooraf ging; treed daarna in de vorstelijke voetsporen met een bezoek aan de bijbehorende bezienswaardigheden, van wieg tot graf, in en om de hoofdstad München.

Voorgeschiedenis: het geslacht von Wittelsbach

Als telg van de Wittelsbacher heeft het roemruchte verleden van zijn voorgeslacht zeker invloed gehad op het leven van de latere koning Ludwig II van Beieren. Vanaf 1255 heerste een tak van dit geslacht vanuit München over Beieren; als hertogen tot 1623, als keurvorsten tot 1806 en als koningen tot 1918. Tussentijds leverde de familie zelfs een Duitse keizer.
De eerste Beierse koning was Maximilian IV Joseph (1756 – 1825), die in 1806 koning Max Joseph I werd. Hij had in de jaren voor zijn troonsbestijging heel wat aaneengesloten gebied weten te veroveren, dat ongeveer overeenkomt met het huidige Beieren. De eerste koning voerde een verregaande mate van secularisatie in het katholieke Beieren door en was – desalniettemin – alom geliefd bij zijn onderdanen.

Koning Ludwig I

Max Joseph I werd in 1825 opgevolgd door zijn zoon koning Ludwig I (1786 – 1868). Kenmerkend voor zijn regeerperiode is een enorme bouwwoede, die nog altijd een stempel op de stad München drukt. De koning was een groot liefhebber van de kunsten en besteedde hier een groot deel van de schatkist aan. Ook de door de eerdere secularisatie in verval geraakte kloosters en abdijen werden in hun oude luister hersteld. De wetenschap werd niet vergeten. Het is de verdienste van Ludwig I dat hij het overwegend agrarische Beieren de overstap naar het industriële tijdperk liet maken.

Desondanks liep het koningschap van Ludwig I uiteindelijk averij op. De koning is de zestig gepasseerd, als hij een affaire begint met de veel jongere, van oorsprong Schotse danseres Lola Montez. Uiteindelijk neemt zij de regie over het land min of meer over in een tijd waarin het in economisch en democratisch opzicht minder goed gaat.
Het volk komt onder andere hiertegen in opstand, het is het bekende oproer van 1848 zoals dat ook elders in Europa plaatsvindt, en Ludwig I doet gedwongen troonsafstand ten gunste van zijn zoon Maximilian.

Maximilian II met eega en zoons Ludwig (links) en OttoMaximilian II met eega en zoons Ludwig (links) en Otto

Koning Maximilian II

Koning Maximilian II (1811 – 1864) was hervormingsgezind en door het direct invoeren van hervormingen wist hij al snel het vertrouwen van zijn volk te winnen. Waar zijn vader zich met name op de beeldende kunst richtte, was Maximilian meer een man van de wetenschap.
Tussen 1858 en 1865 liet hij uit liefde voor zijn volk en Beieren tal van Beierse cultuurschatten verzamelen en onderbrengen in het huidige (en inmiddels internationaal georiënteerde) Volkenkundig Museum.

Maximilian was wel enigszins wereldvreemd. De vorst liet het oude kasteel Hohenschwangau, gelegen in de bergen, renoveren. De opvoeding van zijn beide zoons was behoorlijk streng, maar er niet op gericht hen voor te bereiden op een troonsopvolging. Dit had verstrekkende gevolgen voor zijn zoon Ludwig, die hem al op 18-jarige leeftijd moest opvolgen.

Koning Ludwig II: ‘Kini’

Ludwig II werd op 25 augustus 1845 op slot Nymphenburg in München als oudste zoon van (destijds nog) kroonprins Maximilian geboren. Het grootste deel van zijn jeugd bracht hij echter door op kasteel Hohenschwangau, in het gezelschap van zijn moeder, koningin Marie, de bedienden en eenvoudige bergbewoners.
De tot de verbeelding sprekende muurschilderingen van het kasteel fascineerden de jonge kroonprins, die de romantische aanleg van zijn vader en grootvader had geërfd. Al op jonge leeftijd bracht Ludwig veel tijd alleen buiten de kasteelmuren door en trok hij op eigen houtje de bergen in. Als einzelgänger belandde hij al snel in een eigen wereld, altijd op zoek naar schoonheid.

Wagner

Op 16-jarige leeftijd maakt de kroonprins kennis met een geheel nieuwe vorm van muziek: de in 1861 door Richard Wagner gecomponeerde opera Lohengrin. De prins vat onmiddellijk een levenslange vriendschap en bewondering voor de componist op.
Wagner achter de vleugel op Hohenschwangau, aan het venster Ludwig IIWagner achter de vleugel op Hohenschwangau, aan het venster Ludwig II
Als één van de eerste maatregelen na zijn troonsbestijging in 1864 laat Ludwig II Wagner naar München komen. Hun verhouding werpt naar twee kanten zijn vruchten af; Wagner weet zich verzekerd van financiële steun en kan zich volledig op het componeren van zijn opera’s richten, terwijl Ludwig in München een heel nieuw operahuis wil laten bouwen met de nieuwste technische snufjes om de opvoering ervan mogelijk te maken.

De vriendschap tussen Ludwig II en Wagner riep echter nogal wat weerstand op. De regering, familieleden van Ludwig en de bevolking protesteerden tegen de hoge kosten en verzetten zich tegen de vriendschap tussen de vorst en de als revolutionair bestempelde componist. Er zat voor Ludwig niets anders op dan Wagner in december 1865, onder dwang van zijn omgeving, uit Beieren weg te sturen en af te zien van zijn theaterplannen.
Hierdoor begon het leven in de hoofdstad de koning tegen te staan en trok hij zich terug in de eenzaamheid van zijn geliefde bergen, ver van alle verplichtingen aan het hof.

Sissi

Ludwig II was een zeer vredelievende vorst. Een dreigend conflict met Pruisen in 1866 gaat hij liefst uit de weg, maar onder druk moet hij toch de strijd aangaan, wat voor Beieren zeer nadelig uitpakt. Om zijn onderdanen te troosten en hen beter te leren kennen besluit de koning een reis door Beieren te maken. Het bevordert de liefde tussen de vorst en zijn onderdanen en verzoent Ludwig weer met zijn koningschap.

In relaties met vrouwen was Ludwig niet erg fortuinlijk. De enige met wie hij zijn leven lang bevriend bleef, en ook enige overeenkomst vertoonde, was zijn nicht Elizabeth, de latere keizerin Sissi van Oostenrijk. Met haar zus, Sophie Charlotte von Bayern, verloofde de koning zich in 1867. Twee dagen voor de vastgestelde huwelijksdatum verbrak hij de verloving echter.

Het schijnt dat zijn gebit zo slecht was (hetzelfde gold voor zijn nicht Elisabeth), dat spreken hem zwaar viel en zijn tandbederf zijn sociale leven ernstig belemmerde. Net als Sissi zocht ook Ludwig troost bij de letteren (zij bij Heine, hij bij Schiller) en in het Alpenlandschap met zijn eenvoudige bewoners. Ook deelden zij hun liefde voor de Starnberger See, hij vanuit slot Berg op de ene, zij vanuit haar ouderlijk kasteeltje Possenhofen op de tegenoverliggende oever van het meer.

Sprookjeskastelen

In 1868 kregen Ludwig’s bouwplannen voor de herbouw van een oude kasteelruïne tegenover kasteel Hohenschwangau vaste vorm; het zou het begin worden van een aantal te bouwen sprookjespaleizen.
Ook 1871 was een ongelukkig jaar: als antwoord op de ontwikkelingen in Europa werd de Pruis Wilhelm I in Versailles tot Duitse keizer gekroond en verloor Beieren zijn onafhankelijkheid. Toen Ludwig een brief met zijn instemming hiermee moest ondertekenen, lag hij juist ziek op bed met hevige kiespijn. Na lang onderhandelen moest de koning echter toegeven.
Verbitterd en onbegrepen nam Ludwig II nog verder afstand van de wereld en zocht hij zijn toevlucht in de fantasie. Dikwijls maakte hij nachtelijke sledetochten of dobberde hij in een bootje op het meertje in een nagemaakte grot in één van zijn paleizen. In 1876 zat hij voor de laatste maal aan bij een officieel hofdiner.

Het einde aan de Starnberger See / Bron: Ottmar Zieher, Wikimedia Commons (Publiek domein)Het einde aan de Starnberger See / Bron: Ottmar Zieher, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Krankzinnig einde
De schulden van de koning stapelden zich op, onder andere door de geldverslindende bouw van zijn paleizen en de financiële steun aan Wagner bij het verwezenlijken van diens Festspielhaus in het Beierse Bayreuth. In 1886 keerden zowel zijn familie als de regering zich tegen hem, Ludwig zelf heeft echter niets in de gaten. Artsen verklaren hem zonder nader onderzoek krankzinnig, waarop er een commissie naar zijn kasteel Neuschwanstein gestuurd wordt om de koning te arresteren. De vorst weet de rollen om te draaien en laat de commissie arresteren. Inmiddels is zijn oudoom Luitpold tot regent benoemd; Ludwig’s enige en jongere broer Otto is zwakzinnig en volgt zijn broer slechts in naam op als koning Otto I.
Moegestreden ontbreekt het Ludwig aan verdere daadkracht, zodat hij korte tijd erna alsnog vastgenomen en overgebracht kan worden naar slot Berg, zijn eens zo geliefde kasteeltje aan de Starnberger See. Wanneer Ludwig de dag daarop met zijn behandelend arts een wandeling maakt, keren beiden niet terug. Later worden verderop in het meer hun lichamen gevonden en is er onder nooit opgehelderde omstandigheden een eind gekomen aan het leven van Ludwig II.

Geliefde ‘Kini’

Alle ontwikkelingen ten spijt is Ludwig II – ‘Kini’ in de Beierse volksmond – als sprookjeskoning altijd geliefd gebleven bij de Beierse bevolking. Na zijn dood werd zijn gebalsemde lichaam na pathologisch onderzoek bij de andere Wittelsbacher bijgezet in een praalgraf in de St. Michaelskirche in München. Op de plaats waar zijn lichaam in het water werd gevonden, is een kruis geplaatst. De nabijgelegen Votiefkapel herinnert aan het overlijden van de koning.

München

In de zuidelijk gelegen Beierse hoofdstad München herinneren diverse plekken aan Ludwig II, zoals het slot waar zijn wieg heeft gestaan en de kerk met zijn praalgraf. Ook de Residenz, het enorme complex in het centrum van de stad, heeft een rol in het leven van de koning gespeeld.

Slot Nymphenburg
De wieg van Ludwig II stond in slot Nymphenburg, dat in de zeventiende eeuw in München werd gebouwd. In het paleis bevindt zich in het Zuid Paviljoen met de vertrekken van koningin Caroline, de eega van de eerste koning Max Joseph I, de slaapkamer waar hij op 25 augustus 1845 werd geboren.
In het paleis is ook de schoonhedengalerij van zijn grootvader koning Ludwig I te bewonderen; niet alleen dames van koninklijke bloede, maar schoonheden van alle rangen en standen maakten deel uit van deze collectie met geschilderde portretten van 38 mooie dames, waaronder zijn aanstootgevende minnares Lola Montez.

Het Rijtuigenmuseum bij het paleis exposeert niet alleen de koninklijke rijtuigen en sleden, maar ook schilderijen met de favoriete paarden van de Wittelsbacher. Een pronkstuk is de gouden arreslee, die Ludwig II gebruikte voor zijn nachtelijke tochten door de bergen.

Bezoekers kunnen het slot op eigen gelegenheid bezoeken. De tuinen en parken rondom het slot bieden met hun bijgebouwen eveneens vorstelijke bezienswaardigheden.

Residenz

Koning Ludwig I, de vorst die met zijn bouwwerken zijn stempel op de stad drukte, was verantwoordelijk voor de laatste grote uitbreiding van de Residenz in München, de plek van waaruit de Wittelsbacher eeuwenlang Beieren bestuurden. Zijn nazaten voegden slechts kleine aanvullingen toe.
Wintertuin met HimalayatoppenWintertuin met Himalayatoppen
Kleinzoon Ludwig II beteugelde zijn bouwwoede hier en voegde slechts een paar kamers op de derde verdieping, ingericht in de 17e en 18e eeuwse stijl van elders in het gebouw, met aangrenzend een wintertuin toe. Tegen een geschilderde achtergrond van met sneeuw bedekte Himalayatoppen liet hij een Moors paviljoen plaatsen en een miniatuurmeertje aanleggen. De kiosk werd echter al snel naar het park van slot Berg aan de Starnberger See overgebracht. De toevoegingen van zijn hand werden in 1897 echter ongedaan gemaakt.

Het Residenz-complex kan op eigen gelegenheid worden bezocht. Het complex is enorm uitgestrekt en herbergt diverse extra’s, zoals een prachtig theater en een Schatkamer.

Michaelskerk

Hier bevinden zich de graven van belangrijke Wittelsbacher en van Ludwig II. De kerk wordt als één van de mooiste Renaissancekerken ten noorden van de Alpen beschouwd.

Hohenschwangau

Het Beierse plaatsje Hohenschwangau, gelegen in het oostelijk deel van de Allgaü, herbergt twee beroemde kastelen: het tegenover elkaar gelegen Hohenschwangau en Neuschwanstein.
Dit laatste kasteel, waar Ludwig II gevangen werd genomen, is nooit voltooid.

Kasteel Hohenschwangau

Het kasteel waar koning Ludwig II opgroeide en ook later heel wat tijd doorbracht ademt – na de renovatie door Maximilian II – een ambiance van de Duitse Romantiek. De fraaie ligging deed kroonprins Maximilian II, destijds kroonprins, besluiten de resten tussen 1832 en 1836 te laten restaureren. Het is de sfeer van dit kasteel die Ludwig II beïnvloedde en waarin zijn eerste ontmoeting met de componist Wagner plaatsvond.
Het kasteel werd echter al veel eerder gebouwd en bewoond door de ridders van Schwangau en was in de twaalfde eeuw al het centrum van de minnezang. In de zestiende eeuw stierven de ridders uit, waardoor de burcht in verval raakte.

In Hohenschwangau, dat net als de andere paleizen van Ludwig II alleen onder begeleiding van een gids bezocht kan worden, zijn onder andere een slotkapel in neogotische stijl en een Zwanenridderzaal met wandschilderingen uit Lohengrin, de Zwanenriddersage, te bezichtigen.
Verder voert de rondleiding langs de slaapkamer van koningin Maria met als thema voor de wandschilderingen een reis die Maximilian II in 1833 als kroonprins naar Turkije maakte, haar kleedkamer, opgeluisterd met muurschilderingen die getuigen van de oude familiegeschiedenis van het geslacht Wittelsbach en haar woonvertrek, dat gewijd is aan de geschiedenis van de burcht zelf.

ZwanenridderzaalZwanenridderzaal
De werkruimte van de koningin staat in het teken van Karel de Grote, die volgens een Beierse sage in de buurt van Starnberg werd geboren. De zit- en audiëntiekamer van de koningin heeft, in tegenstelling tot de andere vertrekken, geen muurschilderingen, die meestal in de frescotechniek op een ondergrond van gips werden geschilderd. Bij de renovatie van het kasteel in 1849 werden de oorspronkelijke beelden met olieverf op doek nageschilderd. Ze stellen het leven van een burchtvrouwe in de Middeleeuwen voor en verwijzen tevens naar de Wittelsbacher.

Was de benedenverdieping voor de koningin bestemd, de bovenverdieping was gereserveerd voor de vertrekken van de koning. Hier is in de kleed- een muziekkamer van de koning de Wagnervleugel te bewonderen, waarop Ludwig II, zelf een verdienstelijk pianist, zich liet voorspelen door Wagner. De kleine kapel die aan deze ruimte grenst is door Ludwig zelf ingericht.

De Heldenzaal is de grote feestzaal; de Tassokamer is de kamer die grote muurschilderingen, gebaseerd op leven en werk van de Italiaanse dichter Tasso, toont en ook als slaapkamer van Ludwig II dienst deed. Hier tekende hij, geplaagd door hevige kiespijn, die brief die instemde met de kroning van Wilhelm I tot keizer.
De rondleiding eindigt met een drietal kleinere vertrekken, waaronder de kamer waar Wagner tijdens zijn verblijf overnachtte.

Kasteel Neuschwanstein

Het sprookjespaleis Neuschwanstein wordt al vermeld in kronieken uit 955 als het slot Vorderhohenschwangau. Ludwig’s vader Maximilian II overwoog al eerder de herbouw van dit slot. Toen Beieren in 1867 gebukt ging onder een massale werkloosheid, bedacht Ludwig II een project om zijn onderdanen een kans op werk te bieden. Met de bouw van Neuschwanstein zou hij dat voor heel wat handwerklieden realiseren. In 1868 begon het voorwerk, in 1869 werd aan de echte bouw begonnen.

Hoewel het kasteel een mix van stijlen herbergt, is in een groot aantal vertrekken de thematiek van de muurschilderingen ontleend aan Wagner-opera’s en gebaseerd op oude Duitse sagen.
De troonzaal laat Byzantijnse invloeden zien, de kleine kapel is neogotisch en de werkkamer van de koning vertoont kenmerken van de Romantiek. De slaapkamer van de koning is in laatgotische stijl opgetrokken met veel eikenhout. De decoratie hiervan alleen hield veertien houtbewerkers viereneenhalf jaar aan het werk!
Andere vormen van lokale kunstnijverheid zijn het Nymphenburger porselein, de geweven stoffering in het Beiers blauw, lievelingskleur van Ludwig II, en het siermeedwerk. De wandschilderingen zijn voor een groot deel van de hand van Ferdinand Piloty, een beroemde kunstschilder uit München.

Neuschwanstein en MarienbrückeNeuschwanstein en Marienbrücke
Technische hoogstandjes (soms letterlijk) werden bij de aanleg van voorzieningen niet geschuwd. Het kasteel is destijds al voorzien van een waterleiding, iets van elektrisch licht en centrale verwarming en een lift voor het transport van de enorme hoeveelheden brandhout.
In tegenstelling tot de andere paleizen is de keuken nog volledig intact, met warm en koud stromend water, een volautomatisch draaispit (ontleend aan het gedachtegoed van Leonardo da Vinci), een fornuis waarvan de afgegeven warmte tevens gebruikt wordt voor de haard en voor de bordenwarmer.
Ook de Marienbrücke, die over de diepe Pöllathkloof voert, is zo’n technisch hoogstandje en nodigt uit tot een wandeling in de bergen.

Naast de talloze wandelingen die rondom het kasteel mogelijk zijn, is het de moeite waard om een concert bij te wonen in de Sängersaal. Deze enorme ruimte in het kasteel is tijdens het leven van Ludwig II nooit gebruikt. Pas van 1933 – het vijftigste sterfjaar van Wagner – tot 1939 werden hier grote feestelijke concerten gegeven bij het licht van meer dan zeshonderd kaarsen.
Nog jaarlijks vinden er hier in de maand september concerten plaats.

Oberammergau: Linderhof

Dit paleisje ligt in het Graswangdal, in de buurt van het schilderachtige dorp Oberammergau. In 1869 verwierf Ludwig II het hem vertrouwde gebied rond Linderhof, waar zijn vader Maximilian al een jachthuis had.
Ludwig had, als groot bewonderaar van de Franse koningen, het plan opgevat van Linderhof een tweede paleis van Versailles te maken. Dit plan was door ruimtegebrek echter niet uitvoerbaar, zodat er niet meer dan een koninklijke villa van overbleef. Het voormalige houten jachthuis werd uitgebreid en van een stenen façade voorzien, omringd door fraaie terrassen.
Linderhof was het enige grote project dat de koning helemaal voltooid heeft gezien. Hij verbleef er graag, bijvoorbeeld voor zijn nachtelijke sledetochten.

De entree staat in het teken van Lodewijk XIV, de Zonnekoning, een naamgenoot van Ludwig II. De muziekkamer is gedecoreerd met fraaie gobelins, de audiëntiezaal is ingericht in navolging van de Franse hofstijl van Lodewijk XIV en XV, met eigen accenten van Ludwig II. Gezien de overdaad spreekt men van een tweede Beierse Rococostijl. De overheersende kleur is goud, zoals in het in 1884 uitgebouwde slaapvertrek van de koning, dat daarmee de grootste kamer in het paleis werd.

De pauwentroon in de Moorse kioskDe pauwentroon in de Moorse kiosk
Een aantal vertrekken staat in het teken van een pastelkleur en het Franse hof. Een deel ervan is ontworpen door de regisseur van het Koninklijke Hoftheater in München, wat al aangeeft hoe theatraal de decoraties ogen. Hoogtepunt is wat dat betreft de kleine Spiegelzaal, met de schrijftafel van de koning.
De eetkamer is voorzien van een tafeltje-dek-je-constructie, die gedekt en wel door een gat in de vloer vanuit de keuken naar de eetkamer werd gestuurd. Zo kon Ludwig in alle rust, slechts omringd door de portretten van zijn geliefde figuren aan het Franse hof, van zijn maaltijd genieten.

Linderhof herbergt twee verrassingen op het terrein: de Moorse kiosk, met uitbundige decoraties in Oosterse stijl, een pauwentroon, ook weer naar een ontwerp van theaterregisseur Franz Seitz, en een wit marmeren fontein in het midden van de ruimte. In het paviljoentje organiseerde de koning regelmatig nachtelijke feesten, waarbij oriëntaalse kostuums voorschrift waren.
De tweede verrassing is de kunstmatige Venusgrot met binnenmeertje in Wagneriaanse operastijl, waar de koning de zwanen voerde die vanuit de paleisvijvers naar hem werden gebracht. Na afloop nam hij plaats in een goudkleurig, schelpvormig bootje om zich over het meertje te laten roeien. Zelfs in een speciaal toestel om de golfslag in werking te stellen en een installatie om het licht in de grot van kleur te laten veranderen, was voorzien.

Garmisch-Partenkirchen: jachtslot Schachen

Bijna gelijk met de bouwwerkzaamheden aan slot Linderhof werd begonnen aan de bouw van een houten jachtslot op de Schachenalp in de buurt van Garmisch-Partenkirchen. Het in Zwitserse chaletstijl ontworpen onderkomen herbergde de Ludwig II tijdens zijn omzwervingen door de Beierse Alpen.
Indrukwekkend is de Turkse zaal, die met zijn oriëntaalse decoraties veel overeenkomst vertoont met de Moorse kiosk van Linderhof en zo aan het sprookje van 1000-en-1-nacht lijkt te zijn ontleend.

Het ‘Koningshuis’ is slechts te voet bereikbaar. De tijd die hiervoor uitgetrokken moet worden is drie tot vier uur!

Chiemsee: Herreninsel met slot Herrenchiemsee

Herreninsel is een eilandje in de Beierse Chiemsee, dat sinds mensenheugenis door onder andere geestelijken werd bewoond. Koning Ludwig II verwierf het eiland in 1873 om er één van zijn droomkastelen te verwezenlijken.
Hier kon hij eindelijk beginnen met de bouw van een paleis dat dat van het Franse Versailles kon evenaren en een eerbetoon moest worden aan de absolute macht van de monarchie. Een simpele één-op-één-kopie werd paleis Herrenchiemsee niet, het nam bepaalde elementen uit de Versailles-stijl van met name Lodewijk XIV – de Zonnekoning – en Lodewijk XV over, en waar mogelijk werd het origineel in afmetingen overtroffen. Ook de tuin en het park rondom het paleis moesten het origineel overtreffen.

Opvallend aan dit paleis is de volledig gemeubileerde inrichting van de vertrekken, dit in tegenstelling tot Versailles, waar als gevolg van onder andere de Franse Revolutie veel van het interieur verloren is gegaan. Omdat voorbeelden ontbraken, werd de gehele inrichting en stoffering opnieuw, naar eigen inzicht, door firma’s uit München ontworpen. Aan de Franse stijl werden hierdoor onmiskenbaar Beierse elementen toegevoegd.

Door de geïsoleerde ligging – Herreninsel is alleen per schip toegankelijk – kon Ludwig II zich hier volledig aan de wereld onttrekken en zich overgeven aan zijn fantasie. In dit paleis kon hij ’s nachts, bij het licht van de vele kaarsen in de enorme Spiegelzaal, zijn koninklijke rol vervullen.
Het paleis werd niet gebouwd om volledig te bewonen, ook in de oorspronkelijke plannen zijn niet meer vertrekken gepland dan er nu zijn ingericht.

Eetkamer met tafeltje-dek-jeEetkamer met tafeltje-dek-je
Al overheerst de sfeer van vervlogen tijden in Herrenchiemsee, Ludwig II liet zich niet de geneugten van de moderne tijd ontzeggen. Zo reisde hij per trein van München naar Prien en liet hij een ringspoorlijntje op het eiland aanleggen (het laatste bestaat al lang niet meer). Net als in de andere paleizen werd ook hier gebruik gemaakt van de nieuwste technische snufjes.
Het meest opvallend zijn de paradeslaapkamer, de riante entree met het van een glazen overkapping voorziene trappenhuis en de Spiegelzaal. Ook in dit paleis verkiest de koning in afzondering te dineren, waardoor ook hier gebruik gemaakt wordt van een tafeltje-dek-je.

Bij Ludwig’s dood zijn paleis en park nog lang niet voltooid; na zijn overlijden worden delen afgebroken. Ludwig II zelf heeft er slechts twee maal korte tijd doorgebracht. In een aantal vertrekken van het paleis is het Ludwig II Museum ondergebracht.

Het voormalige Augustiner klooster op het eiland, bekend onder de naam Oude Paleis, is ook de moeite van het bezoeken waard. Hier zijn ook de eenvoudige vertrekken van Ludwig II te zien, waarin hij zijn intrek nam ten tijde van de bouw van het Nieuwe Paleis.
Vanaf het Herreninsel is ook het nabijgelegen Fraueninsel met diverse bezienswaardigheden per boot bereikbaar.

Rondom de Starnbergersee: slot Berg, Votiefkapel en Rozeneiland

De boten op de Starnbergersee hebben diverse op- en uitstapplaatsen om een toch over het meer te maken. Het is mogelijk van boord te gaan bij slot Berg, een kasteeltje waar Ludwig II graag ’s zomers verbleef. Zijn grootvader nam het, nadat het lange tijd veronachtzaamd was, opnieuw in gebruik. Ook zijn vader en Ludwig zelf brachten wat veranderingen aan.

Een deel van het omringende park is toegankelijk voor bezoekers, het slot zelf is privé-bezit van de Wittelsbacher en kan niet bezichtigd worden. Het gedenkkruis in het water en de Votiefkapel, gewijd aan het overlijden van Ludwig II, kunnen eveneens vanaf hier worden bezocht.

Ook Feldafing, met het Rozeneiland en villa, gebouwd onder Maximilian II, is een stop die kan worden aangedaan. Later zou het eiland ook voor Ludwig II een geliefde verblijfplaats worden, waar hij onder andere zijn nicht Elisabeth (Sissi) ontving. Zowel de villa als het park met zijn rozentuin zijn opengesteld voor bezoekers.

Bezoekersinformatie en showbizz-weetjes

De website van de Bayerische Verwaltung der staatlichen Schlösser biedt informatie over tarieven en kaartverkoop, openingstijden, routes en bereikbaarheid alsmede historische overzichten en aanvullende informatie over de in dit artikel beschreven bezienswaardigheden.

Dat het leven van Ludwig II tot de verbeelding spreekt, moge zonder meer duidelijk zijn. Zo heeft Luchino Visconti er in 1972 een filmbewerking van gemaakt, met in de hoofdrollen onder meer Helmut Berger als koning Ludwig II en Romy Schneider (ook nu weer) als zijn nicht keizerin Sissi van Oostenrijk. Ook werd een tijdlang in Füssen, in de directe omgeving van Hohenschwangau en Neuschwanstein, de musical Ludwig II: Longing for Paradise opgevoerd.

Anno 2011 stond Ludwig II opnieuw in de spotlights, ditmaal als theaterstuk met Nederlandse betrokkenheid. In de Müncher Kammerspiele ging in maart de voorstelling Ludwig II in première, met acteur Jeroen Willems in de rol van de koning.

Wie niet af wilde reizen naar Beieren, maar toch een voorstelling over Ludwig II wilde bijwonen, kon vanaf 16 mei 2014 op diverse locaties in Nederland de operette Ludwig van het gezelschap Groots en Meeslepend bijwonen.
© 2010 - 2019 Sierkunst, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
recensieVisconti: meester van het neorealismeGraaf Luchino Visconti di Modrone (1906-1976) behoort tot de grootste filmregisseurs van de twintigste eeuw. Hij was zow…
Kasteel NeuschwansteinKasteel NeuschwansteinBeieren is heel lang het grootste Duitse koninkrijk geweest. Daarom zijn er in deze deelstaat op vele plaatsen, maar voo…
Romy Schneider; films en awardsHalverwege de jaren ’70 is Romy Schneider diep ongelukkig, haar scheiding van de vader van haar zoon David is een feit.…
Grimm, Ludwig Emil: schilder, etser, graveur. Een biografieGrimm, Ludwig Emil: schilder, etser, graveur. Een biografieWie was Ludwig Emil Grimm? Ludwig Emil Grimm was een schilder, etser en graveur. Hij leefde van 1790 tot 1863 in Duitsla…
Slot Neuschwanstein in Schwangau, DuitslandSlot Neuschwanstein in Schwangau, DuitslandIn Duitsland staat een wereld aan kastelen en burchten. In de 19e eeuw was er een jonge koning: koning Lodewijk II van B…
Bronnen en referenties
  • Königliche Grüsse - Ludwig II in Postkarten; Richard Bauer, Stadtarchiv München
  • König Ludwig II - Sein Leben, sein Ende; Verlag Kienberger, 1976
  • De beschrijvingen van de genoemde paleizen zijn ontleend aan uitgaven van de Bayerische Verwaltung der staatlichen Schlösser, Gärten und Seen, München
  • Afbeelding bron 1: Ottmar Zieher, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Het Beieren van Ludwig II: waanzinnig bezienswaardig"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sierkunst
Laatste update: 13-06-2015
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Bezienswaardigheden
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!