Buenos Aires, metropool van temperament en tango

Buenos Aires is een stad van uitersten en wordt wel het 'Parijs van Zuid-Amerika' genoemd. Naast luxueuze winkelpaleizen tref je bedelende kinderen aan. De criminaliteit is laag vergeleken met de megasteden in buurland Brazilië. Behalve mondaine wijken als La Recoleta, zijn er ook rustige arbeiderswijken. De bewoners, Porteños genaamd, zien zichzelf als wereldburgers met Europese trekjes. Paleizen en neoclassicistische gebouwen bepalen het aanzien de stad aan de Río de la Plata.

Kenmerken Buenos Aires

De metropool Buenos Aires telt met de 19 voorsteden 12,5 miljoen inwoners, bijna een derde deel van de totale bevolking van Argentinië. Alleen al de federale hoofdstad, la Federal Capital, het hart van de stad, telt 3 miljoen inwoners. Stadspaleizen en neoclassicistische kantoorgebouwen bepalen ook in de 21e eeuw het aanzien van de stad en herinneren aan de gouden tijden aan het begin van de republiek, toen Argentinië nog werd vereenzelvigd met de rijkdom van veebaronnen. De armoedewijken omsluiten de stad als een gordel. Veel bewoners van de voorsteden forenzen naar het centrum. Daarom is de verkeerschaos tijdens de ochtend- en avondspits groot. De stad doet zijn naam Buenos Aires (Goede Luchten) door de uitlaatgassen geen eer aan. De metropool strekt zich ruim 70 km langs de zuidwestoever van de Río de la Plata en 30 km landinwaarts uit. De bewoners noemen zich porteños ('havenbewoners') en bezitten volgens de landgenoten uit de provincie arrogante en Europese trekjes.

Kort historisch overzicht

De havenstad heet eigenlijk Nuestra Señora del Buen Ayre (Onze-Lieve-Vrouwe van de Goede Wind), de naam die de Spaanse conquistador Don Pedro de Mendoza in 1536 verzon, uit dank dat de Heilige Maagd hem de gunstige winden had geschonken die hem aan de oever van de Río de la Plata hadden gebracht. Hij stichtte er een kleine nederzetting, maar werd verdreven door de Charrúa-indianen. In 1580 lukte het Juan de Garay een stad te stichten en legde straten en pleinen aan in een schaakbordpatroon. Buenos Aires kwam na 1740 pas tot bloei na openstelling van de haven voor de internationale scheepvaart. Vanaf 1870 trokken vooral Italiaanse immigranten het land binnen, later gevolgd door Spanjaarden, joden, Arabieren, Armeniërs, Russen en vele anderen.

Stadsvervoer

Het is onmogelijk om Buenos Aires te voet te verkennen, maar het is aan te raden een paar barrios (districten) op eigen gelegenheid te doorkruisen. De stadsbussen of colectivos rijden af en aan en stoppen op elke straathoek. Als je dat te traag gaat, kun je één van de vele taxi's aanhouden, die relatief voordelig zijn. De bekendste en voordeligste taxicentrales zijn Radiotaxi Pídalo en Radiotaxi Premium. Ten slotte is er de metro, de subte, die alle belangrijke wijken met elkaar verbindt. De zes lijnen van het begin 20e eeuw geopende metronetwerk worden sinds enkele jaren uitgebreid en gemoderniseerd. Een bijzondere attractie is lijn A, de oudste, die sinds 1913 onder de Avenida de Mayo en de Avenida Rivadavia loopt: de perrons zijn -net als bij de lijnen B en D- met kleurrijke tegeltableaus versierd. Erg bezienswaardig is Station Perú. Vaak rijdt er ook nog één van de oude metro's (zie afbeelding links). Daarbij is de metro ook het snelste en goedkoopste vervoermiddel van Buenos Aires. Stadsrondritten worden aangeboden door de touroperators in de binnenstad.

Bekende straten en pleinen

De prachtige brede Avenida de Mayo verbindt de Plaza del Congreso met de Plaza de Mayo. De verkeersdrukte is zo groot dat je de verschillende verdiepingen tellende paleizen in art-nouveaustijl het best in alle rust in het weekend kunt bekijken. Erg fraai is Café Tortoni (nr. 829). Op de Plaza del Congreso verheft zich achter een groot monument het Congresgebouw, de zetel van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Het neorenaissancistische parlementsgebouw is een getrouwe kopie van het Capitool in Washington. Op het plein staat ook de sculptuur 'De Denker' van Auguste Rodin (zie afbeelding rechts). Sinds 1580 is de Plaza de Mayo het hart van de stad. Hier staat ook het oude Cabildo (raadhuis) uit 1765 met een twee verdiepingen hoge arcadegevel en een middentoren. Aan de oostkant van het plein staat het Casa Rosada, de ambtswoning van de president. Op het balkon van dit pand hielden de presidenten hun redevoeringen en niet zelden werd het leger ingezet om demonstranten van het plein te verwijderen. Verder liggen aan het plein de ministeries van Financiën en Sociale Zaken, het prachtige gebouw van de nationale bank en de kolossale kathedraal. De Avenue van de 9e juli (Avenida 9 de Julio) met de obelisk is met een breedte van 140 m 's werelds breedste straat (zie afbeelding inleiding).

Bezienswaardige wijken en buurten

De opgeknapte havenwijk Puerto Madero heeft zich ontwikkeld tot een bestemming voor culinaire uitstapjes. Erg aantrekkelijk is het uitzicht op de stad vanaf de nieuwe oostoever van het dok. De wijk Recoleta ademt een Franse sfeer. Pronkpaleizen als de Franse en Braziliaanse ambassade herinneren aan de bloeiperiode eind 19e eeuw. Ze liggen echter al lang ingeklemd tussen kantoren en appartementencomplexen. Verder vind je er fraaie boetieks en in het weekend is er een kunstmarkt. Een bezoek aan de ommuurde begraafplaats van Recoleta is een bijzondere ervaring. In Argentinië wordt zelden iemand begraven, maar bijgezet in de monumentale bouwwerken, bóvedas, of in nissen met schuifladen. Onder de grafmonumenten zijn ook die van vele presidenten en van de legendarische Evita Perón. Smoezelige binnenplaatsen en smalle klinkerstraatjes bepalen nog altijd het beeld van de romantische wijk San Telmo, ooit de voornaamste woonbuurt van de stad. Voor de porteños is het de bruisende uitgaanswijk van Buenos Aires. Rond de Plaza Dorrego, waar 's zondags een populaire vlooienmarkt wordt gehouden, liggen veel antiekwinkels, tangocafés en populaire restaurants. De interessante wijk Palermo bestaat uit vier delen met o.a. Palermo Viejo, de trendy designwijk van de hoofdstad, een groot park (zie afbeelding links), de dierentuin en een botanische tuin.

Het uitgaansleven

Het uitgaansleven van Buenos Aires is rijkgeschakeerd. Na 22.00 uur zwerven de nachtvlinders uit naar de City, San Telmo, Palermo en Recoleta. De cafés op iedere straathoek geven de stad een vriendelijk karakter en bieden een goed alternatief voor het hectische bestaan op straat. Notoire bioscoopgangers kunnen hun hart ophalen aan de Avenida Corrientes, de traditionele bioscoopstraat in de binnenstad. In meer dan 220 zalen worden alle films in de oorspronkelijke versie vertoond met Spaanse ondertiteling. De Argentijnse hoofdstad telt zo'n 200 theaterzalen, waarvan het legendarische operahuis Teatro Colón de bekendste is met de prachtige koepel van de hoofdzaal. In de tangohoofdstad Buenos Aires kun je 's avonds danscursussen volgen of toekijken hoe de paren hun ingewikkelde figuren uitvoeren. Dansevenementen beginnen rond 22.00 uur en je kunt elke dag wel ergens dansen en tangoles krijgen.

Uitstapjes rond Buenos Aires

In de omgeving van Buenos Aires liggen een groot aantal landgoederen, estancia's, waar je kunt overnachten. Ruim 50 km zuidwaarts ligt de provinciehoofdstad La Plata met archtectonische pronkstukken en een museum met een unieke paleontologische verzameling gefossileerde zoogdieren. 30 km ten noorden van de hoofdstad begint de wijdvertakte moerasachtige delta van de Rio Paraná. De zuidelijkste rivierarm is de Río Luján, met aan de linkeroever vóór de monding in de brede rivier La Plata de voorstad Tigre. Tussen de rivieren de Luján en de Paraná strekt zich het natuurgebied Paraná de las Palmas uit. Talrijke reisagenten in de hoofdstad bieden excursies naar Tigre met zijn kleurrijke markten aan.

Dit artikel is onderdeel van de special Argentinië, land van grote contrasten.