Toerisme - Eilat IV: Ontwikkeling toeristenstad Eilat

Weinigen associëren Eilat met iets anders dan zon, zee, strand, diepzeeduiken en toeristenhotels. Daarom klinkt het misschien vreemd, maar het is een feit dat Eilat in 1949 niet als een toeristenoord werd gebouwd. Een uitgebreide toeristische infrastructuur kende de stad niet. De enorme toestroom van vakantiegangers, met name sinds 1994 toen Israël en Jordanië vrede sloten, heeft de druk op de bestaande infrastructuur echter sterk doen toenemen. Een te snelle groei van de toeristenindustrie kan problematisch zijn: een mogelijk drinkwater tekort, moeilijkheden bij de verwerking van rioolwater en toenemend vliegverkeer boven de stad.

Engelen

De hete namiddagzon boven Eilat gaat onder. Een roodachtige gloed kleurt de 'doodse' bergen van Edom aan de overkant in Jordanië. Deze steken scherp af tegen het levende helder blauwe water van de Golf van Eilat, die talloze veelkleurige koraalvissen herbergt.

Hoe komt het toch dat juist dit gebied contrasterend mooi en kleurrijk is? Een midrasj (uitlegging) 'verklaart' het wonder. Na de schepping zond God engelen naar beneden om de aarde te beschilderen. Toen de egelen in de buurt van Eilat waren, morsten ze vanwege hun vermoeidheid al hun verf op de heuvels en in de zee. Deze kleurde blauw, terwijl de vissen allemaal een verschillend kleurtje kregen.

De schoonheid van het landschap geniet al sinds lange tijd wereldwijde bekendheid. Dit leidde evenwel niet tot omvangrijke toestroom van toeristen. Zij, die niet goed op de hoogte waren met de situatie in het Midden Oosten, piekerden er niet over om Eilat te bezoeken. Ze associeerden Israël en haar buurlanden slechts met oorlog en geweld.

Hotels

"Maar nu men weet dat het een vreedzaam gebied is vormt de stad met name voor zonzoekende Europeanen de beste vakantiebestemming in de winter", meent Rina Maor van het ministerie van Toerisme in Eilat. "In de zomermaanden zijn het vooral de Israëli's die Eilat bezoeken. De hotels zijn praktisch het hele jaar continue bezet."

Voor de uitvoering van ordelijke planning van hotels bestaat sinds 1965 de 'Eilat Forshore Development Cooperation' (EFDC). Deze organisatie legt ter hoogte van de noordkust van de Golf een geschikte infrastructuur voor hotels aan. Het feit dat de slechts 2,5 kilometer lange noordelijke kuststrook is volgebouwd, heeft er toe geleid dat nieuwe hotel complexen landinwaarts zijn gebouwd, de meeste gelegen aan zogenaamde marina's. De idee hierachter is simpel, namelijk uitbreiding van de kuststrook. Deze heeft nu een lengte van zo'n 9 kilometer.

"De marina's bieden ons een scala aan mogelijkheden voor toeristische wateractiviteiten", zegt Ehud Erell, manager van EDFG. Hij toont een maquette van het hotelgebied en wijst naar één van de havens dat door pleziervaartuigen wordt gebruikt. "We hopen dat op den duur vele jachten vanuit de Middellandse Zee via het Suezkanaal de Golf binnen varen en Eilat zullen aandoen."

Bruggen

De andere twee lagunes zijn bestemd voor respectievelijk kleine motorboten en zwem-activiteiten. Echte oer-Hollandse bruggen verbinden de wandelpromenade's langs de haventjes. Bij de aanleg van de infrastructuur in het hotelgebied stuit de EFDC op een aantal moeilijkheden, zoals het gebruik van water en de afvoer van rioolwater. Het water dat in Eilat wordt gebruikt is ontzilt brakwater afkomstig uit de Arava Vallei (slenk ten noorden van Eilat).

"Zonde om dit water voor allerlei doeleinden te gebruiken", meent dr. Benny Shalmon van Vereniging voor Bescherming van natuur in Israël. "Het is duur water. Waarom wordt dit in douches en toilets gebruikt? In de kibboetsiem in de Arava is in elk huis een kraan aanwezig voor drinkwater, terwijl andere aanwezige kranen niet-ontzilt water leveren. Dit systeem moeten ze ook in de hotels toepassen", zo vindt Shalmon.

Tegenwoordig wordt ook water uit de Golf van Eilat ontzout en als drinkwater gebruikt. Het water uit de Arava Vallei blijkt niet meer voldoende te zijn. Een ander probleem betreft de afvoer van verwerkt rioolwater. Jarenlang werd dit water in de zee geloosd. Nadat Jordanië aan de Israëli's meedeelde dat de lozing de koraalriften in haar territoriale wateren aantastte, besloot Israël het water naar een reservoir ten noorden van Eilat te pompen, daar te zuiveren en vervolgens voor landbouwgronden in de Arava Vallei te gebruiken. De buizen naar de boerderijen toe waren echter niet op tijd af zodat het reservoir snel volraakte en het gebied onder water dreigde komen te staan.

Bottleneck

De grootste 'bottleneck' is het toenemend vliegverkeer boven de stad. Hoewel grote charter-vliegtuigen voornamelijk op het militaire vliegveld Uvda aankomen, zo'n zestig kilometer ten noorden van Eilat, wordt ook het vliegveld in de stad weer regelmatiger gebruikt. Om het half uur komen vliegtuigen van de binnenlandse luchtvaartmaatschappij Arkia binnen. Dat is een probleem. De start/landingsbaan ligt in het midden van de stad (Eilat is om het vliegveld heen gebouwd) en scheidt het stadscentrum van het hotelgebied. Deze ongunstige ligging brengt nogal wat geluidsoverlast met zich mee.

Eilats metamorfose van een eenvoudig zeedorp in een grote toeristische stad met tientallen hotels voltrekt zich misschien wel in een te snel tempo. Dit zal ten koste gaan van haar attractie, namelijk de natuurlijke omgeving. Dr. Shalmon: "Op een bepaald moment zullen toeristen gaan zeggen dat het te druk is, dat de natuur te veel is beschadigd. Toeristen zoeken dan iets anders. Ze zijn niet gek. En dan blijft Eilat met lege hotels en verlaten marina's achter.

Meer over Eilat is te lezen in mijn Special Toerisme: Zonvakantie in Eilat.

Lees verder

• Toerisme - Eilat I: Geschiedenis en omschrijving van Eilat
• Toerisme - Eilat II: Attracties en sport
• Toerisme - Eilat III: Natuur en ecologie
• Toerisme - Eilat V: Plan voor een Disney themapark