Tallinn: European Cultural Capital 2011

Was Pecs in 2010 European Culture Capital, in 2011 valt deze eer toe aan Tallinn. Evenals de Hongaren zijn ook de bewoners van Estland trots op hun cultuur. Het erfgoed is hun dierbaar en zij zijn nieuwsgierig naar ontwikkelingen elders. Vandaar dat de Capital of Culture Talliinn een goede haven vindt voor het jaar 2011. Op de locatie van het huidige Tallinn stichtten de Denen in de elfde eeuw aan de Finse Golf hun nederzetting Domberg. Van de 12e tot de 15e eeuw was dit een belangrijke Hanzestad wegens haar strategische ligging.

Sinds de 6e eeuw stond Estland onder de invloed van Zweedse Vikingen. Hun voorbeeld navolgend legde ook Estland zich toe op zeevaart en zeeroverij. Na een korte Russische heerschappij begon in de 13e eeuw de kerstening door Zwaardridders (die in1237 opgingen in de Duitse Orde). In 1219 versloeg de Deense koning Waldemar II de Esten en stichtte de stad Reval, het huidige Tallinn.

Duitse Orde

In 1346 werd geheel Estland verkocht aan de Duitse Orde. Dit was een geestelijke orde van ridders, in 1190 ontstaan uit een Duitse hospitaalstichting te Akko in Palestina. In 1198 werd deze omgezet in een ridderorde om ongelovigen te bestrijden. In Europa verwierf zij uitgebreide bezittingen, waaronder Estland.

Haar grootste bloei bereikte de orde in de veertiende eeuw. Daarna kwam ze door haar eigen handel (uitvoer van graan, hout en barnsteen) kwam de orde op gespannen voet te staan met grote steden. Door de vereniging van Litouwen met Polen (1386) ging ook haar missietaak verloren. Na de secularisatie van Duitsland in de 16e eeuw bleef de Orde nog wel bestaan, maar zonder enige betekenis. In 1561 werd Tallinnn Zweeds. Kort daarna viel het in handen van de Russen, maar in 1582 werd het opnieuw Zweeds.

Peter de Grote

In 1710 veroverde de Russische tsaar Peter de Grote de stad tijdens de tweede Noorse Oorlog. Anders dan de Zweden beschermden de Russen niet de boeren tegen hun Duitse heren. Integendeel: de tsaar bekrachtigde de voorrechten van de Duitse adel. Ook maakte hij Tallinn tot vesting en tot basis van zijn vloot.

In de 18e eeuw bereikte de positie van de boeren een dieptepunt. Zij konden zelfs geveild worden. Ondanks dat alles verloren ze niet hun zelfbewustzijn. De 19e eeuw kende zelfs een vrij krachtig chauvinisme. Dit richtte zich Tijdens de revolutionaire troebelen van 1905 vooral tegen de Duitse grootgrondbezitters. Van 1919-1939 was Tallinn de hoofdstad van een onafhankelijk Estland.

Sinds de val van het Sowjet-imperium richt Estland zich nu als zelfstandige staat op zijn eigen toekomst. De erkenning vgan Talliinn als European Cultural Capital 2011 vormt daarbij een enorme stimulans.

Cultureel programma

Het culturele programma van Tallinn European Culture Capital 2011 omvat maar liefst 251 verschillende presentaties. Dit betreft zowel kleine voorstellingen als elke maand een groter festival. Hoge verwachtingen heeft Tallinn van het internationaal Jazzkaarfestival in April.

Verder staan op het programma:

• juni: Tallinn Old Town Days
• juli: The Youth Song and Dance Celebration and the Tallinn Maritime Days
• augustus: The Birgitta Festival for opera music in August
• november: The Black Nights Film Festival in November

Lange termijn projecten

Evenals in Pecs reikt ook in Tallinn de invloed van Culture Capital verder dan het ene betreffende jaar. Tallinn richt zich met deze programma's op vrijwilligers en jongeren. Het doel is mensen meer bewust te maken van hun omgeving. Evenals in Pecs moeten ook de bewoners van Tallinn hun eigen cultuur herontdekken.

Prijzenregen

De aftrap van Tallinn’s jaar als European Capital of Culture vindt plaats met twee festiviteiten. De European Film Academy Award vindt in 2010 plaats in Tallinn. De ceremony van de Capital of Culture vindt plaats op 31 December 2010.