Christiania, alternatieve enclave in Kopenhagen

De grootste toeristische attractie van Denemarken? Waarschijnlijk Legoland. Misschien wel de Lorelei. Als je iets mee wilt maken wat echt indruk op je achterlaat: bezoek dan Christiania, zolang het nog kan. Deze enclave bestaat sinds 1971, en is een soort vrijstaat, een minilandje in een land, waar geen regels gelden, en waar bewoners bijvoorbeeld geen belasting betalen. Een overblijfsel uit het hippietijdperk.

Enclaves

Eerst even uitleg over wat enclaves zijn. En vorm een mening: is Christiania nu wel of niet een enclave? Enclave is een woord waarmee aangegeven wordt dat een land of een gebied aan alle kanten omsloten wordt door een ander land. Daarmee vormen ze een land binnen een groter land. Neem bijvoorbeeld Vaticaanstad, waar de Paus woont. Deze stad ligt omgeven door Italiaans grondgebied, maar Vaticaanstad telt als een apart land, met zijn eigen regels.

Spanje heeft 2 enclaves op Marokkaans grondgebied: Ceuta en Melilla. Als je de omschrijving enclave nauwgezet neemt, zijn dat geen enclaves, omdat ze aan 1 kant grenzen aan de zee. En een enclave zou aan alle kanten omringd moeten zijn door een ander land.

Bekend bij ons is Baarle-Nassau. Dit stadje ligt op de grens van Nederland en Belgie. Eigenlijk moet je spreken over Baarle, en bestaat Baarle uit het Nederlandse Baarle-Nassau en het Belgische Baarle-Hertog. Vreemd genoeg ligt het Nederlandse deel gedeeltelijk in Belgie (dus een enclave), en het Belgische deel gedeeltelijk in Nederland (nog een enclave, maar nu een Belgische enclave).

Is Christiania een enclave?

Christiania ligt in Denemarken, op Deens grondgebied. Maar: de bewoners vinden dat ze niet bij Denemarken horen, ze vinden zich inwoners van Christiania. Christiania heeft geen regering, geen wetten, geen bestuur, en je kunt het dus niet een eigen land noemen. Nu hoeft een enclave geen land te zijn, Baarle-Nassau is ook geen land, maar Baarle-Nassau heeft wel een bestuur, en wel regels. Bovendien accepteren ze de Belgische respectievelijk Nederlandse regels, als ze door het 'andere' land omgeven zijn.

Denemarken heeft Christiania lang geaccepteerd als een land binnen een land, ze zagen het als een experiment. Waar ze al sinds jaar en dag weer van af willen. Denemarken ziet het gewoon als een stuk van Denemarken, waar de Deense regels moeten gelden, en in dat geval is het gewoon een wijk van een stad, meer niet.

Love and peace

Christiania is een overblijfsel uit het hippietijdperk. De tijd waarin mensen hun haren lieten groeien, waarin veel drugs gebruikt werd, en waarin alles draaide om love en om peace. Niet om materiele dingen, niet om een luxe leven.
Eigenlijk is het niet meer dan een wijk in Kopenhagen. Denemarken had begin jaren zeventig een behoorlijke groep hippies. Amsterdam was in die tijd een van de grote hippiesteden. Maar in Amsterdam is men nooit zover gegaan dat men een eigen landje stichtte, al waren de wensen er wel. Amsterdam had zijn eigen plannen, zoals fietsen, die van niemand waren, die je mocht gebruiken als je ze nodig had, en weer terug mocht zetten ergens als je ze niet meer nodig had, de zogenaamde witte fietsen. De hippies die zich in Christiania vestigden, bouwden er hun eigen huisjes, naar hun eigen regels, zonder zich om wetgeving te bekommeren. Er werd drugs verbouwd, en je kon er ook makkelijk drugs halen. Er werd geen huur betaald door de bewoners.

Christiania tegenwoordig

Er wonen zo'n 1000 mensen in Christiania. Vrijgevochten types, waarvan kinderen vaak nooit naar school zijn geweest, en mensen die niet van regels houden. Voor toeristen is het een leuke trekpleister, bijna een half miljoen mensen bezoeken jaarlijks het hippiedorp. De regering van Denemarken en van de stad Kopenhagen vindt dat het nu maar eens afgelopen moet zijn en heeft de rechterlijke macht aan zijn kant: er moet voortaan huur betaald worden, kinderen moeten gewoon naar school, drugs is gewoon verboden, huizen moeten voldoen aan veiligheidsregels, kortom: Christiania zou gewoon weer een wijk in Kopenhagen moeten worden. Daarmee een stukje glans verliezend.