Het moderne Glasgow versus het oude Edinburgh

De ene stad is druk en constant in beweging, de andere sfeervol en harmonieus. In de een overheersen de inwoners, in de ander de toeristen. In de ene stad pak je de metro, in de ander slenter je wat rond. Maar in beide steden rijden 'hop-on-hop-off' bussen. Dat is dé manier om in korte tijd een goed beeld te krijgen. Daarna wordt het tijd om je eigen weg te gaan en moet je de dagticket gebruiken om in die leuke wijk te komen of dat bijzondere museum te bezoeken.

Trendy Glasgow

Glasgow heeft het beeld van een sfeerloze industriestad met succes verdreven. Het is geen stad om in één woord te typeren. Glasgow is de grootste stad van Schotland (± 600.000 inwoners) en op twee na de grootste van Groot-Brittannië. De stad is niet overal even mooi -de M8 met haar fly-overs loopt door het centrum-, maar het is een stad met karakter en een intrigerende architectuur. Het centrum heeft in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw een facelift ondergaan. De zandstenen gevels van de Victoriaanse gebouwen zijn gereinigd, veel rotte plekken verwijderd en opgevuld met hypermoderne winkelcentra, zoals Buchanan Galleries en Princes Square. In de vele stijlvolle restaurants en trendy grand-cafés serveren strak in het pak zittende obers. Verspreid staan prachtige bouwwerken van Rennie Mackintosh, art nouveau met een vleugje Schotse inbreng. Rond de gotische kathedraal proef je de middeleeuwse sfeer en in het 18e eeuwse Merchant City moet je zijn voor antiek- en boekwinkels. Niet voor niets heeft Glasgow in 1999 de titel Britse Stad van Architectuur en Design gekregen. Nog steeds wordt er gewerkt aan de renovatie van panden, straten en pleinen.

De wereld van Mackintosh

De architect Charles Rennie Mackintosh, geboren en getogen in Glasgow aan het eind van de 19e eeuw, heeft mooie staaltjes van art nouveau nagelaten. Ook wie geen specifieke interesse voor bouwkunst heeft, zal vroeg of laat stil blijven staan bij zijn opvallende bouwwerken, zoals de Glasgow School of Art met het uiterlijk van een fabriek (zie foto rechts). De wereld van Mackintosh is echter klein in zo'n grote stad en wie niets aan het toeval wil overlaten, kan het beste de Mackintosh-route van de VVV volgen. Scotland's Centre for Architecture and Design is een goede start, vanwege de achtergrondinformatie, maquettes en films. De overige bezienswaardigheden van Mackintosh die de moeite waard zijn, liggen buiten het centrum en zijn met het openbaar vervoer bereikbaar. In de Hunterian Gallery en de Art Gallery Kelvingrove kun je onder meer het strakke meubilair, decoraties en tekeningen van Mackintosh zien. Voor het fraai ingerichte Hill House en House for an Art Lover moet je de meeste tijd uittrekken.

Overige bezienswaardigheden in Glasgow

• The Burrell Collection: de beroemde collectie kunstwerken, onder meer van Rodin;
• Art Gallery Kelvingrove: onder meer schilderijen vanaf 1600;
• Gallery of Modern Art: mooi geëxposeerde moderne kunst;
• Glasgow Cathedral, 12e eeuw;
• St. Mungo Museum: internationale religieuze kunst;
• Museum of Piping: alles over doedelzakken;
• Holmwood House: villa in klassiek Griekse stijl.

Sfeervol Edinburgh

De bebouwing in het centrum van Edinburgh is de laatste eeuwen amper veranderd en dat is de grote charme van de hoofdstad van Schotland. In de middeleeuwse stad Old Town torent het 15e eeuwse Edinburgh Castle boven alles uit. In het verlengde daarvan, ruim een kilometer verder en luttele meters lager, ligt de residentie van de koningin, paleis Holyroodhouse. De verbindingsstraat tussen beide koningshuizen, ook Royal Mile genoemd, is de belangrijkste trekpleister voor toeristen. Hier vind je exclusieve souvenirwinkels, restaurants en (kleine) musea in historische panden (zie foto inleiding). Smalle steegjes, steile trappen en een brug verbinden het oude centrum met het lager gelegen nieuwe centrum -New Town- dat ook al meer dan honderd jaar oud is. New Town is zo mogelijk nog aantrekkelijker dan Old Town. Brede straten en ronde pleinen worden geflankeerd door stijlvolle Georgian herenhuizen, sobere, hoge panden met een bordes en gietijzeren hekjes. Tuinen en bomen ontbreken in de straten van New Town. De statige voordeuren in groen of blauw, de geparkeerde auto's en de verschillende parken brengen kleur in het straatbeeld. In veel herenhuizen zijn hotels en pensions ondergebracht, maar je herkent ze vaak alleen aan een bescheiden gevelbord. In New Town moet je ook zijn voor restaurants, gezellige pubs, chique (kleding)winkels en vooraanstaande warenhuizen, zoals Jenners.

Alternatief en modern

De modernisering is niet helemaal aan Edinburgh voorbijgegaan. Vlakbij het nieuwe parlementsgebouw (gebouwd sinds Schotland een vorm van zelfbestuur heeft) vind je het moderne Dynamic Earth Centre. Niet alleen het gebouw, maar ook het museum is revolutionair. Het bevindt zich onder de grond en de geschiedenis van de aarde, vanaf de 'big bang', wordt door middel van nep-aardbevingen, filmprojecties, temperatuurwisselingen en uitleg aanschouwelijk gemaakt. Ook het zes etages tellende Museum of Scotland, over de ontwikkeling van Schotland, bevindt zich in een modern gebouw. Aan de hand van voorwerpen, zoals Keltische kruisen, een Vikingschip en een ingerichte huiskamer uit de jaren '50, wordt de geschiedenis uitgebeeld. Vooral de collecties uit de Keltische periode zijn bijzonder. In de oude havenwijk North Leith zijn recentelijk de verwaarloosde arbeiderswoningen massaal door de nieuwe rijken gekocht en opgeknapt.

Stadswandelingen

Een begeleide stadswandeling zal niet iedereen aanspreken, maar de Schotten maken er soms een feest van. Thematische wandelingen, zoals een kroegentocht en een heksenroute, zijn niet alledaags, maar zelfs de informatie op een historische wandeling gaat vaak gepaard met humor en zelfspot. Onder het motto 'drinking perhaps, thinking maybe, entertainment guaranteed' wandel je tijdens de literaire pubtour met een Schots duo langs de pubs, hofjes en steegjes in het centrum en wordt de geschiedenis van 300 jaar kleurrijke literatuur besproken. De wandelingen starten bij de Beehive Inn op de Grassmarket in de oude stad. Ook een aanrader is een sprookjeswandeling langs de verborgen plekjes en doorgangen in het middeleeuwse centrum. Met een kaarsje in de hand dwaal je onder meer door Lost City, een ondergrondse stad uit de 16e eeuw, waar handwerklieden, zoals schoenmakers en juweliers, hun waren verkochten. Om in de sfeer te komen start deze tocht 's avonds.

Royal Mile

Dé toeristische attractie van Edinburgh is de Royal Mile. Hoewel platgetreden moet je deze 1,5 kilometer beslist wandelen (zie foto inleiding). Ook 's avonds is deze buurt sfeervol. De smalle zijstraten doen in de avondschemering een tikje luguber aan, maar de vele monumenten en groen uitgeslagen standbeelden op de straathoeken en pleinen zijn verlicht. In de zomermaanden lopen er speciale gastvrouwen en -heren die de toeristen wegwijs maken. Van hoog naar laag liggen er aan de Royal Mile ruim 20 bezienswaardigheden. De meeste panden en kerken hebben een mooie gevel. Sommige verdienen meer aandacht, zoals het Scotch Whiskey Heritage Centre (alles over whiskey) en de oude Parliament Hall. People's Story Museum is geen hoogvlieger, maar het verhaal over het gewone volk is leuk aangekleed. De inrichting van Edinburgh Castle is niet bijzonder, de kroonjuwelen en het Regimental Museum daarentegen wel. Ook de stoïcijnse guards trekken veel aandacht. Het kasteel is in augustus het sfeervolle decor voor de militaire taptoe. Van het enorme paleis Holyroodhouse krijg je maar een klein deel te zien en uiteraard zijn dat niet de woonvertrekken van de koninklijke familie. Voor de portretgalerij en enkele sober ingerichte kamers is de entreeprijs aan de hoge kant. © 2009 - 2010 Staal, gepubliceerd in Steden (Reizen en Recreatie) op 07-04-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Schotland, het land van de doedelzak: Schotland is het land van de meren, diepe dalen, de beroemde Hooglanden en van een ruige kust met hoge rotskapen, fjordachtige inhammen en tientallen grote en kleine eil…
• Reistips: Schotland (Regio Perth en Dumfries): Hier volgen enkele tips om uw vakantie in Schotland helemaal compleet te maken. Als u verblijft in de buurt van Perth en Dumfries in Schotland, dan zijn de volg…
• Stedentrip Glasgow: Stedentrip naar Glasgow - Een bezoek aan het Schotse Glasgow zal u zeker verrassen. Met zijn mix van oeroude tradities en de laatste trends zal het jong en oud zeker aanspreken. Misschien…
• Vakantiebestemmingen Groot-Brittannie: Schotland: Een rondreis is de beste manier om een totaalbeeld van Schotland te krijgen; ook omdat de meeste plaatsjes geen lang verblijf rechtvaardigen en de afstanden…
• Goedkoop vliegen met BA CityFlyer: Als je gaan vliegen van of naar Londen, dan zou je BA CityFlyer als optie kunnen overwegen. Onderstaand vind je wat informatie over deze jonge maatschappij. Bekijk wel voor…

Bronnen en/of referenties

• http://citygateways.visitscotland.com/nl
• http://glasgow.startpagina.nl
• http://www.crmsociety.com (Mackintosh-site)
• http://edinburgh.startpagina.nl