Inleefreis naar Brazilië

Op inleefreis naar Brazilië. Het leek als een droom... Voor de Paasvakantie 2005 werd ons meegedeeld dat we op inleefreis naar Brazilië konden gaan. We moesten een motivatie schrijven die dan gelezen zou worden en waaruit er een aantal zouden worden gekozen. Origineel mochten er 20 leerlingen mee maar door de grote interesse (bijna 100 motivaties) mochten er uiteindelijk 26 gaan. Ik was één van de gelukkige die een half jaar later op inleefreis naar Brazilië zou mogen gaan.

We zouden op 27 Oktober vertrekken naar Brazilië en 12 dagen later weer aankomen, op 7 November. We ondernamen tijdens de vakantie en tijdens het begin van het nieuwe schooljaar heel wat voorbereidingen zoals lessen Braziliaans, spelletjes om elkaar en Brazilië beter te leren kennen, acties om geld in te zamelen zodat we enkele kinderen konden adopteren zodat ze daar naar school zouden kunnen gaan en nog zoveel meer. Omdat dit niet meteen over de reis gaat ga ik dit deel overslaan en meteen beginnen met de inleefreis zelf.

De inleefreis in het kort

• 27 Oktober 2005: Het vertrek vanuit België en aankomst in Brazilië (Recife). Lees meer...
• 28 Oktober 2005: Het vertrek vanuit Recife naar Saõ José do Egito. Lees meer...
• 29 Oktober 2005: Huisbezoeken bij de armen in de buurt en na de middag een heuse voetbalwedstrijd Brazilië - België. Lees meer...
• 30 Oktober 2005: Op bezoek naar de beruchte 'droge' heuvel waar de vroegere landloze boeren ondertussen grond hebben gekregen. Lees meer...
• 31 Oktober 2005: Vandaag stonden de schoolbezoeken op het programma en s'avonds hielden we een heuse Belgische avond met zelfgemaakte frietjes en mayonaise. Lees meer...
• 1 November 2005: Vandaag was het de laatste dag in het gemeenschapshuis, opruimen en inpakken. Lange busreis naar opnieuw Casa Santa Clara in Recife. Lees meer...
• 2 November: Vandaag gingen we op bezoek in de favela in Joa Pessoa. Later op de avond konden we nog een duik nemen in het warme water aan de stranden van Brazilië. Lees meer...
• 3 November: Vandaag was de meest gevreesde dag van allemaal, we gingen op bezoek bij de 1500 bewoners van de grootste vuilnisbelt ter wereld, Muribeca. Lees meer...
• 4 November: Vandaag stond er een bezoek aan de suikerrietplantages op het programma. Lees meer...
• 5 November: Vandaag reden we met onze bus naar Palmares waar een mislukt project van de vzw staat, een tuinbouwschooltje. Lees meer...
• 6 November: Ons laatste uitstapje was er één naar Olinde, een toeristisch stadje. s'Avonds vertrokken we voor goed (of misschien ook niet?!) naar de luchthaven om terug naar België te reizen. Lees meer...

27 Oktober

Samen met 25 andere leerlingen, 6 leerkrachten en 3 begeleiders stonden we die bewuste morgen als uitgelaten kinderen op de parking van het Monfort-gebouw. Aanmelden bij de leerkracht en dan elkaar wat zenuwachtig maken.
Niemand was die morgen met tegenzin opgestaan, iedereen had er zin in. Het vertrek naar Zaventem verliep met veel opgewonden gebabbel, dat niet ophield toen we in de luchthaven waren aangekomen. Het was afscheid nemen en dan vooruit kijken.

In het vliegtuig zat de sfeer al goed, je voelde de spanning bij de mensen die nog nooit gevlogen hadden, maar altijd wel was er iemand die je gerust kon stellen.De reis verlief rustig, ook de aankomst was rustiger dan eht vertrek. Bij het naar buiten stappen in de luchthaven van Recife overviel de zwoele warmte ons en er maakte zich spontaan een vakantiegevoel meester van de groep. met de bus vertrokke we direct naar Casa Santa Clara, een plek die we ons zullen blijven herinneren, een plek die voor even onze thuis was.Nog eten en daarna wat praten, maar vooral genieten. Niet veel later zochten we allemaal ons bed op. Iedereen was vroeg wakker door de ontregeling van zijn biologische klok.

28 Oktober

We vertrokken met de bus naar Saõ josé do Egito, een reis van zes uur die onderbroken werd door een stop aan de kant van de weg, waar enkele hutjes stonden, gemaakt van slechts enkele takken en bananenbladeren.

Patrik - een man die meer en meer één van ons is geworden door zijn geweldige verhalen en goed humeur, maar vooral door zijn vastberadenheid om ons het echt Braziië te laten zien - wilde hier al lang eens stoppen omdat de mensen die in deze hutjes wonen wel eens gesteund zouden kunnen worden door SOS Brazilië.
Ons eerste contact met de plaatstelijke bevolking was direct al een klap in het gezicht. Deze mensen hebben niks en werken zo hard ze kunnen. We luisterden naar een man die zijn verhaal deed en probeerde toch een beetje te helpen door kleren uit te delen.We vertrokken met de belofte dat we opnieuw halt zouden houden als we terugkeerden naar Recife.

Onze ontvangst in Saõ José do Egito was warm, alle mensen kwamen de straat op om ons aan te staren. We wandelden wat rond met een goed gevoel. De mensen waren warm, dit land is warm. Na die verkenning kwam de opening van het gemeenschapshuis en was er niet enkel de drukkende warmte waar we aan moesten wenne maar ook de vermoeidheid die wat drukte op onze stemming. Er was een talrijke opkomst aangezien iedereen wel benieuws was naar de belgica, al was het wel jammer dat wij met niet zoveel enthousiasme konden deelnemen aan de misviering die volledig in het Portugees gevoerd werd. 's Avonds, na het eten, vormde een wagen met 24 grote luidsprekers, die pal voor de ingang was geplaatst, de plaatselijke discotheek. Zo gingen we onze eerste avond in Saõ José in. Niemand die niet verkocht was!

29 Oktober

Ook vandaag makte de zon ons vroeg wakker. De douche was kapot dus werd het douchen met emmers rioolwater. De dag ervoor hadden we er al kennis mee mogen maken maar ook vandaag waren alle kinderen weer aanwezig op straat, het verlgen gevoel dat ze eerst hadden leek nu spoorloos. Deze kinderen waren aanhankelijker an we ooit hadden durven denken, het contact was intenser dan verwacht. De communicatie verlief vrij vlog, met gebaren Maarten (Houlleberghs) als tolk leerden we de kinederen steeds beter kennen.

Na nog wat te hebben gespeeld met de kinderen gingen we op huisbezoek. We bezochten mensen die met zijn tienen op 15 vierkane meter wonen, slapen, eten, leven en sterven. toch bleven ze even vriendelijk, ze vonden het geweldig dat wij westerlingen geïnteresseerd waren in hun manier van leven. Ze zagen ons ls een geschenk van God, een gedachte waar ze zich aan optrokken zodat de dag verderzetten met een lach makkelijker ging. Zij geloven immers dat wanneer God wil dat het beter wordt, het ook beter zal worden.

Die middag was er een heuse voetbalwedstrijd. In de brandende zon werden onze jongens samen met Leila, Eline en Katrien, vakkundig afgemaakt door de plaatselijke Brazilianen. Brazilië - België: 10-0! Daarna volgde een evaluatiegesprek en werd de dag afgesloten met een misviing, waar wij eerder alle aandacht trokken dan de mis zelf. De wmensen keken naar ons en het leek alsof alle kinderen bijeen waren gekomen om met ons te spelen. Ook op het dorpsfeest na de viering was de opwinding rond onze komst voelbaar, het hele dorp leek ons aan te gapen, als was het er enorm gezellig met de tafeltjes en het podium met de muziek. Ook deze avond eindigden we al dansend en we leerden hoe je moet genieten van het leven.

30 Oktober

Deze dag zijn we vroeg vertrokken naar de heuven waar zes families wonen die sinds kort elektriciteit hebben, die ze nog niet eens voor zichzelf maar voor hun planten water te kunnen geven gebruiken. Het landschap is zo droog dat alleen een enkele cactus en een kurkdroge boom overleven. De bezoeken waren aangenaam maar de hitte speelde ons parten. Terug in het huis van de moeder van Goretti (onze plaatselijke begeleidster) was er een barbecue: heerlijk gegeten en daarna siësta gehouden. Iedereen ging op zichzelf het landschap wat bewonderen, het uitzicht was geweldig. Het leek op een foto in de National Geographic, alleen zaten we er nu middenin.

In de late namiddag arriveerden jongeren van onze leeftijd met wie we wat praatten. Een vlotte converstatie lukte niet echt, en ook die namiddag beseften we nog maar eens dat sommige gebaren zo universeel zijn en dat je met lihaamstaal soms zoveel meer kan zeggen. In het schijnsel van de maan en met een kampvuur op de achtergrond leerden we forro dansen en is de liefde voor Brazilië enorm gegroeid.

31 Oktober

Vandaag stonden de schoolbezoeken op het programma. Verdeeld in de vooraf bepaalde groepen gingen we elk naar andere scholen. Maar iedereen werd ontvangen als regelrechte beroemdheden. We moesten handtekeningen zetten en geen meisje bleef onverschillig voor onze jongens, die werden aanbeden zoals wereldberoemde fotomodellen. Het was leuk om de verschillen te zien met het Belgische schoolleven, daar liepen de kinderen gewoon uit hun klas als ze geen zin hadden of ze gingen naar een andere klas en volgden daar les, de discipline verschilt toch wel.

De activiteiten die we hadden voorbereid werden wel op een positieve manier ontvangen, wat voor een leuke maar vermoeiende voormiddag zorgde.Tegen een uur of vier was het tijd om aan de frietjes te beginnen, aardappelen schillen en in stukken snijden, de mensen van op de berg uitnodigen, mayonaise maken of de kinderen bezighouden, iedereen had wel iets te doen. De frietenbak zelf liep een beetje in het honderdd. Door een foute inschatting van de tijd en een slechte organisatie krgen de mensen niet al te lekkere frieten en daar voelden wij ons niet zo goed bij.

1 November

Het opstaan ging zoals elke dag, toch was het rustiger en vooral stiller omdat iedereen wist dat het de laastste dag zou zijn in het gemeenschapshuis. Opruimen en inpakken ging zoals het hoort. De zon scheen en het was een prachtige dag in Saõ José do Egito, maar het afscheid drukte en je voelde hoe iedereen wilde blijven. We moesten afscheid nemen en kregenhiervoor de hele voormiddag, het viel ons zwaar, al lachten de kinderen en waren ze blij met onze geschenken. Ook wij krgen geschenken, herinneringen, persoonlijke dingen die deze mensen afstonden aan ons, zodat wij zouden weten dat we in hun hart zitten. Dit maakte het afscheid het er niet makkelijker op!De vreugde was groot omdat we deze mensen hadden leren kennen, maar het verdriet was groter omdat we hen moesten achterlaten.

Adressen werden uitgewisseld, iedereen kon op zijn manier en ritme afscheid nemen van de vier dagen Saõ José, van deze plek die we allen meedragen en koesteren alsof het onze eigen thuis was. Na een lange busres en nog een kort bezoekje aan de mensen in de krottenhutjes langs de weg, kwamen we opnieuw aan in Casa Santa Clara, Recife, waar we allen snel ons bed indoken.

2 November

Vandaag gingen we op bezoek in een favela in Joa Pessoa, waar pater Paulo ons rondleidde. Deze man, een professor aan de universiteit, heeft in de krottenwijken al veel goed werk verricht en wordt er door de bewoners dan ook op handen gedragen. Spijtig genoeg hebben we niet echt goed kennis kunnen maken met deze mensen, omdat we verwacht werden op een misviering, voorggaan door pater Paulo. na de viering mochten we ons tegoed doen aan een lekkere maaltijd, waar gelukkig ook de mensen uit de wij bij mochten aanschuiven. Daarna sprongen we in de bus om snel nog even naar het strand in Racife te rijden, waar we een plonsje konden maken met de ondergaande zon boven ons en met zicht op de prachige palmboven. 's Avonds aten we samen op het trand en was er nog een evaluatiegesprek.

3 November

Deze dag werden we met onze neus op behoorlijk schokkende feiten gedrukt. We stapten in onze bus met als eindbestemming Muribeca, de grootste vuilnisbelt ter wereld, waar ons al veel over verteld was, maar waar we ons toch moeilijk een beeld bij konden vormen. Het was opmerkelijk stil in de bus, iedereen was in gedachten verzonken en zat met gemengde gevoelens. Toen we uitstapten besloop ons al meteen een lichtelijk rotte geur, en zagen we van ver een immens grote berg afval, waar talrijke gieren boven zweefden. Na het bekijken van een film over de werking en de organisatie, reden we samen met onze bus dichterbij en mochten we beslissen of we wilden uitstappen en werkelijk op de vuilnisbelt tussen de mensen wilden lopen. Gelukkig was de meerderheid van de groep hiertoe bereid.

Toen ik mijn eerste voet zette op de afvalgrond, drong de verschrikkelijke geur van rottend afval tot diep in mij. Meteen kwam er van achter ons een vrachtwagen aangereden met een nieuwe lading, en zagen we de mensen er razendsnel naartoe lopen, in de hoop voedsel te kunnen vinden. Zulke schokkende, onmenselijke omstandigheden zien doet ècht iets met je. Ik besefte wat een immens verschil er is tussen mijn leven en dat van de mensen die levenslang werken op zo'n verschrikkelijke plek, en hoe onrechtvaardig dat ook is.

Bij de vuilnisbelt staat een gemeenschapshuis dat gefinancierd wordt door SOS Brazilië. De mensen hebben machines gekregen om beter te kunnen sorteren en plastiek samen te persen. Het was heel mooi om te zien hoe solidair de mensen daar leven, en het weinige dat ze hebben toch steeds met elkaar dele. Het zien van deze vuilnisbelt was een confrontatie met mezelf, het heeft me enorm aan het denken gezet over het luxueuze leventje dat wij westerlingen hier leiden. Deze plek zal ik nooit vergeten.

4 November

Vandaag stond een bezoek aan de suikerrietplantages op het programma. We konden er genieten van adembenemende uitzichten, maar jammer genoeg konden we de fabriek zelf niet bezoeken en er hing een hectische spanning in de lucht. We zijn dan maar met onze bus teruggereden en genoten nog van de zalige Braziliaanse sfeer.

5 November

Het werd tijd om ook eens een project van SOS Brazilië te zien dat niet geslaagd is. We reden met onze bus naar Palmares, waar we gingen kijken naar een tuinbouwschooltje dat opgestart was maar nu jammer genoeg niet meer in gebruik is. Wel werd er nog af en toe les gegeven in ambachten, een initiatief waar onze groep enthousiast over was. We gaan dit dan ook financieren en ervoor zorgen dat de kinderen in Palmares iets om handen hebben. De toestand in de wijk die we er bezochten was echt schrijnend. De woonomstandigheden waren gewoon onmenselijk en de mensen waren ongelukkig, je kon van hun gezichten aflezen dat ze geen hoop meer hadden op een beter leven, wat toch een verschil leek met de mensen die we hadden leren kennen in Saõ José do Egito, waar het contact met de mensen ook veel minder stroef verliep. Volgens mij heeft dit iets te maken met het feit dat men in Palmares niet echt in een gemeenschap leeft. Iedereen moet met zijn eigen armoede en miserie leven.

Omdat het vandaag ook onze laatste volledige dag was in Brazilië, werden we 's avonds losgelaten in Oud-Recife, waar we konden kennismaken met het Braziliaanse uitgaansleven. Het wer nog een prachtige laatste avond.

6 November

Als laatste uitstapje was het stadje Olinda aan de beurt, een prachtige plek met pittoreske, kleine straatjes, wa we doorzwierven met muziek in onze gedachten. We moesten stilaan afscheid neen van dit prachtige , warme land. Hoe konden we nu terugkeren naar een koude wereld zonder palmbomen, waar er stress en depressie heerst? Hoe konde we nu weggaan van deze mensen, die ons zo gastvrij hadden ontvangen en die altijd lachten? We konden en wilden het niet, maar helaas waren er in België mensen die ons misten en wachtten op al onze verhalen. 's Avonds vlogen we dus huiswaarts met een groep mensen die gedurende twee weken zoveel nieuwe dingen hadden gezien, geproefd en gevoeld. Die verbonden zijn voor het leven en waarschijnlijk nooit meer dezelfden zullen zijn. © 2006 - 2008 Duckness, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 12-12-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Duckness is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Armoede in Israël: Eens was Israël een modelstaat, een land zonder armoede. Dat was in de jaren 1960 toen de Mapai Partij het land regeerde. Armoede begon in 1977 toen de Likoed aan de macht kwam. Sindsdien…
• Armoede in de verzorgingsstaat: Voedselbanken in Rotterdam, huisuitzettingen door huurschuld en alleenstaande moeders die het schoolgeld van hun kind niet meer kunnen betalen. De een zegt dat het incidenten…
• Armoede in Nederland: In de Nederlandse verzorgingsstaat lijkt armoede nog steeds een ondergeschoven kindje te zijn. Armoede zou idealiter niet kunnen bestaan in Nederland. Zo zijn er uitkeringen, toeslagen…
• Unicef zorgt voor het welzijn van het kind: Unicef is opgericht na de Tweede wereldoorlog als organisatie die het welzijn van kinderen probeerd te verbeteren. Dit doen ze door vele grote internatale projecte…
• De tijd vlak voor de komst van de Masjiach (messias): De tijd vlak voor de komst van de Messias wordt 'Ikvot Meshicha' genoemd. De tijd bepaald door God voor de Messiaanse verlossing is een geheim. Toch word…