Kruidenwandeling in het Zwitserse Thyon

Thyon Zwitserland. Een kruidig uitstapje in de bergen, zonder zelf gids te zijn. Vreemd voor mij maar ook wel eens prettig om zomaar mee te wandelen zonder verantwoordelijkheid. We wandelen van Veysonnaz naar het 600 meter hoger gele­gen Thyon, voor een "découverte de la flore et de la faune Valaisanne" We nemen eerst de kabel­baan van de piste de l'ours. De naam (ours) verraadt al dat hier vroeger beren zaten. Ook wol­ven en lammergieren kwamen hier voor. Het enige wat je nu tegenkomt en dat is ook interessant zijn gemzen en marmotten. De tocht naar boven in die wiebelende hokjes hangend aan een kabel, vind ik maar een akelige bedoening, de aardmens in mij zou liever te voet naar boven gaan. Maar voor een daguitstap is het soms wel handig om een lift te kunnen nemen.

Thyon is een kunstmatig dorp voor winter­sporters.

Er is een groot temperatuurverschil tussen Sion, Veysonnaz en Thyon. Gedurende de wan­deling is het met momenten koud, winderig en de hemelsluizen worden regelmatig opengetrokken. Onze gids Noël, is een zeer vriendelijk man, die naast Frans ook Duits en Italiaans machtig is. Ik loop de hele tijd achter hem aan. Hij beantwo­ordt heel geduldig al mijn vragen, zoekt de Franse namen van de planten op, vertaalt deze in het Latijn, die ik dan weer in mijn boek omzet in het Nederlands. Het pad is soms gevaarlijk smal en ik bedenk dat ik beter even niet al stappend in mijn plantenboek kan kijken, maar ik kan het niet laten om de namen van de planten te noteren terwijl ik... mijn leven riskeer.

Het eerste plantje dat we tegenkomen is het wilgenroosje, daarvoor moet ik natuurlijk niet in de Alpen gaan wandelen. De gids vertelt dat de bloemtoppen eetbaar zijn en dat de plant ook in de soep wordt gebruikt. Het wilgenroosje heeft nu nog geen bloem­en. Hoe hoger in de bergen hoe kouder en hoe later de planten tot bloei komen. Het voordeel is als je beneden de bloei van een plant mist, je hem 400 meter hoger toch in bloei kan vinden.

Andere planten die we onderweg tegenkomen:

Veratrum album, met geelachtig groene stervormige bloemen in dichte aren en brede ellipvormige bladeren in de lengte geplooid. Deze plant, die tot de leliefamilie behoort, is bijzonder giftig en kan voor de bloei verward worden met de gele gentiaan. Bergaster (Aster amellus) is ruw behaard met straalbloemen in alleenstaande hoofdjes. Een bijzonder plantje is de vanille-orchis, een orchideetje met een paars hoofdje dat, ja zeker naar vanille ruikt. Je moet wel met je neus over de grond snuffelen om dat te ruiken. Het is een beschermde plant alhoewel het hier wemelt van die paarse stompjes.

Valkruid (Arnica montana) kent de herborist natuurlijk wel, de bloemen lijken wat op goudsbloem. Het wordt gebruikt bij spierpijn, verrekkingen, verstuikingen en kneuzingen. De plant is licht giftig en mag enkel uitwendig gebruikt worden. Ik lees nochtans dat bergbewoners op de bladeren kauwen ter voorkoming van spierpijn. De plant houdt niet van kalkrijke grond. We komen in zijn buurt dan ook geen vrouwenschoentje en edelweiss tegen. Deze kalkminnaars groeien eerder op kale rotsen. Het weer laat het nu niet toe om op die plaatsen te komen.

Vertederende plantjes: vetblad en kwastjesbloem

Wat we wel vinden is het zeldzame vetblad, Pinguicula alpina heeft een witte bloem met 2 gele vlekken in de keel. Dit vleesetend plantje groeit op vochtige, voedselarme plaatsen in de bergen en zorgt voor zijn voeding door het vangen en verteren van insecten. Hij heeft naar binnen gerolde plakkerige bladranden om insecten te vangen.

Een ander vertederend plantje is Soldanella alpina met de Nederlandse naam kwastjesbloem, een soort sleutelbloem, die net na de winter door de sneeuw heen, te voorschijn komt. Het heeft een roze getand bloempje met een geel hartje.

Ook Klokjesgentiaan (Gentiana pneumonanthe) bloeit al met zijn prachtige helderblauwe bloem, groen gestreept aan de buitenkant. Franjegentiaan (Gentianella ciliata) heeft 4 uitstaande blauwe kroonbladeren. We komen verschillende anemonen tegen waaronder de Anémone de Kupfer. Eigenlijk heet deze plant Anémone des Pyrénées, maar hier in de Alpen heeft men hem dus een andere naam gegeven.

Leerpad, educatief pad

We wandelen gedeeltelijk op een zogenaamd leerpad op een hoogte van 1800 m tussen Thyon en Les Collons. Dit educatieve wandelpad geeft informatie over marmotten, vogels, beren, mieren en groene energie, maar wij kijken vooral naar de planten die natuurlijk ook overal aanwezig zijn. Voor het officiële leerpad heb je twee uur nodig, het 'leren' inbegrepen, als je tenminste verstandige leerlingen bij je hebt en de leraar niet te veel uitweidt. Het pad begint bij de tennisbanen in Thyon, halverwege is er een rustplaats Gouilli d'en bas, met een vijver.