Rondreis Jordanië: De kleurenpracht van Wadi Rum

Op de achtste dag van onze groepsreis maken we kennis met het echte bedoeïenenleven in de Wadi Rum, het mooiste deel van de Jordaanse woestijn. Om een indruk te krijgen van de afwisseling en de pracht van de woestijn in dit gebied maken we hier een spectaculaire jeeptocht. In de voetsporen van Lawrence of Arabia, de Britse avonturier die een belangrijke rol speelde in de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Ottomanen, brengen we hier een nacht door in een bedoeïenentent.

Kenmerken van de woestijn van Wadi Rum

Wie vanuit het noorden komt werpt hier de eerste blik op het uitgestrekte zuidoosten van Jordanië, het woestijngebied Wadi Rum. De streek is genoemd naar de grootste en indrukwekkendste van een heel netwerk van wadi's (dalen), die duizenden jaren lang de doorgangsroutes vormden van rondtrekkende bedoeïenen en handelskaravanen op weg van en naar het Arabisch schiereiland. De naam 'Rum' is naar verluidt afgeleid van het semitische irum, dat 'hoog' of 'hoogten' betekent en waarschijnlijk verwijst naar de hoge, steile rotsen die uit het zand oprijzen. Aan de rotsen van Wadi Rum kan de geschiedenis af worden gelezen: ze bestaan uit opeenvolgende lagen die samen ±600 miljoen jaar beslaan. Wie scherpe ogen heeft kan in de kliffen de fossiele sporen vinden van het vroegste leven op aarde.

De geologie van het landschap

Door de eeuwenlange inwerking van regen en wind hebben de zandstenen rotsen merkwaardige vormen gekregen, die soms doen denken aan reusachtige paddestoelen, orgelpijpen en druipend kaarsvet. In de Jabal Burdah heeft dit verweringsproces een enorme rotsbrug over een kloof doen ontstaan (zie afbeelding inleiding). De bodem van de wadi's in Wadi Rum ligt ca. 1000 m boven zeeniveau en de grote zandsteenformaties rijzen daar nog eens 500 tot 750 m bovenuit. De Jabal Rum is met zijn 1754 m de hoogste top en daarmee de op één na hoogste van Jordanië. Dertig miljoen jaar geleden zijn de gesteentelagen opgestuwd. Toen ze tot rust waren gekomen, bleken ze gegroepeerd te zijn in een patroon van elkaar kruisende breuklijnen zoals we die nu kunnen zien.

Beschermd natuurgebied

Op een zijweg van de Desert Highway bereiken we na 18 km het bezoekerscentrum. We rijden door een landschap dat steeds spectaculairder wordt. In dit beschermde gebied wordt streng gecontroleerd. Particuliere auto's worden niet toegestaan. Er zijn enkele winkeltjes met plaatselijke kunstnijverheid en sieraden, een informatiecentrum en een goed restaurant. Het terras aan de achterkant biedt een mooi uitzicht op de brede, zanderige wadi waar dit gebied naar is genoemd en de hoge rotspieken van de Jabal al-Mazmar. Deze top is ter herinnering aan T.E. Lawrence's (Lawrence of Arabia) autobiografie over de opstand van de Arabieren tegen de Ottomanen herdoopt in 'The Seven Pillars of Wisdom', hoewel hij deze rots nooit heeft beschreven. Bovendien zijn het in werkelijkheid maar vijf herkenbare zuilen (zie foto links). Je kunt van tevoren een tocht boeken. Er zijn verschillende excursiemogelijkheden in en rond Wadi Rum. Behalve per auto of per kameel zijn er ook volledig verzorgde kampeerexpedities in tenten met gids mogelijk. Tegenwoordig behoort Wadi Rum tot het grondgebied van de howeitat, een van de grootste bedoeïenenstammen van Jordanië. Zij leven niet meer volledig nomadisch ('s winters wonen ze in dorpen), maar in de lange, droge zomers trekken ze nog steeds rond met hun vee op zoek naar weidegronden. De overheid betrekt de plaatselijke bedoeïenen bij het natuurbehoud.

Verblijf in een desert camp

Wadi Rum is weliswaar overweldigend, maar niet angstaanjagend. Er zijn verschillende manieren om het gebied te verkennen: wandelend, klimmend, rijdend op een kameel of in een pick-up truck met vierwielaandrijving. Ons gezelschap neemt aan het eind van de middag deel aan een zogenaamde 'jeepsafari' van vier uur met pick-up trucks. Onderweg pauzeren we enkele keren bij een bedoeïenentent waar hete thee wordt aangeboden. Ook beklimmen we de bekende 'rotsbrug' (zie afbeelding inleiding). Na zonsondergang keren we terug. Ook de ondergaande zon licht de rotsen op in diverse tinten rood en geel. De bedoeïenen van de Howeitatstam beheren veel voorzieningen in dit gebied, zoals de diverse campings, de kameeltochten in de omgeving van de hoofdplaats Rum, een kleine nederzetting met huizen van moderne cementblokken. Ook onze chauffeurs en de begeleiders van kameeltochten zijn bedoeïenen. De avondmaaltijd in Desert Camp Zawaideh bestaat ook hier uit een lopend buffet. Het vlees is op een speciale manier gekookt: in een afgedekte vuurkuil. We brengen de nacht door in een bedoeïenentent, maar omdat het niet sterk afkoelt, slapen diverse gasten in de open lucht op de brede zitbanken van het centrale terras. De sterrenhemel is hier overdonderend, evenals de nachtelijke geluiden die weerkaatsen tegen de rotsen van het kamp. 's Ochtends bewonderen we de veranderende kleuren van de rotsformaties als de zon opkomt. Deze morgen maken enkele reisgenoten nog een rit per kameel. Daarna vertekken we per bus naar Aqaba (zie deel 10 van deze special).

Dit artikel is deel 8 van de 11-delige special Rondreis Jordanië.