Rondreis Jordanië: Jarash en Ajloun

Het agrarische Noord-Jordanië is niet alleen een schatkamer voor de archeologen, maar ook een populaire vakantiebestemming voor de inwoners van Amman. Als je naar het noorden rijdt zie je de kleuren van het landschap geleidelijk veranderen van bruin naar allerlei tinten groen. De derde dag van onze rondreis bezoeken we één van de grootste en best bewaard gebleven Romeinse nederzettingen ter wereld, Jarash, en het zeer strategisch gelegen Arabisch-islamitische kasteel Ajloun.

Het land van de Decapolis

het gebied van Noord-Jordanië en het zuiden van Syrië -ruwweg tussen Amman en Damascus- werd in de Oudheid aangeduid als de regio van de Decapolis ('tien steden' in het Grieks). Het was een bijzonder rijke, welvarende streek: dankzij de regenval, rivieren en bronnen die nooit opdroogden was er ruim voldoende water (hier valt meer regen dan elders in het land). De grond was er vruchtbaar, er werden kostbare delfstoffen gewonnen en tenslotte werd het gebied doorkruist door enkele van de belangrijkste handelsroutes van de Oudheid: de specerijen-, wierook- en zijderoute liepen alle door of vlak langs deze streek. De belangrijkste oudheidkundige bezienswaardigheden in de noordelijke hooglanden en de woestijn zijn Jarash, Umm Qais, Abila, Umm al Jimal en kasteel Ajloun. Ons reisgezelschap bezoekt op deze warme dag, waarbij opnieuw de temperatuur oploopt tot boven de 30 °C, 's ochtends Jarash, het 'Pompeï van het Midden-Oosten', en het middeleeuwse kasteel Ajloun. In de loop van de middag rijden we gedeeltelijk door de Jordaanvallei terug naar ons hotel in Amman.

Jarash

Een lange geschiedenis
Jarash (het oude Gerasa) ligt niet ver van het nieuwe Jarash. De spectaculaire ruïnes worden in Jordanië alleen geëvenaard door die van Petra. Maar waar Petra haar faam mede te danken heeft aan haar magnifieke ligging, is Jarash helemaal door mensenhanden tot stand gekomen. Als één van de streden van de Decapolis was het een rijke stad, waar de inwoners (op het hoogtepunt 20.000) in weelde leefden. In economisch opzicht had Jarash haar welvaart niet alleen te danken aan de handel, maar ook aan de winning van ijzererts en de landbouw. Haar grootste bloeiperiode was in de 2e eeuw. De monumenten illustreren ook het verval. Aan de resten van grote badhuizen is te zien dat de stad meer dan eens is getroffen door aardbevingen, terwijl een aantal kerken -die merendeels zijn gebouwd van stenen van Romeinse tempels- verraadt dat Jarash ook kort deel heeft uitgemaakt van het christelijke Byzantijnse Rijk in de 5e en 6e eeuw; in die tijd had de stad echter al zijn glans verloren.

Een rondwandeling
Met zijn geplaveide en met zuilen omzoomde straten, op heuvels gelegen tempels, prachtige theaters, ruime pleinen, badhuizen, fonteinen en van torens en poorten voorziene stadsmuren is Jarash een magnifiek voorbeeld van een welvarende Romeinse provinciestad. Een rondwandeling, die begint bij de Boog van Hadrianus(zie afbeelding inleiding), neemt al gauw twee uur in beslag wil je alles rustig bekijken. Hoogtepunten zijn de arena of Hippodroom, waar je tegen betaling een demonstratie wagenrennen kunt bekijken en met een gladiator op de foto kunt; de tempel van Zeus; het ovale Forum (het centrale plein met z'n Ionische zuilen), van waaruit je de Cardo (hoofdstraat) met de oorspronkelijke bestrating op kunt lopen om dan via het noordelijk theater, de tempel van Artemis en het zuidelijk theater (zie afbeelding links) weer terugkeert naar de zuidelijke poort. Ook hier zijn op diverse plekken archeologen bezig opgravingen te verrichten. Men verwacht nog resten van Byzantijnse kerken en Romeinse badhuizen (met eventueel mozaïeken vloeren) bloot te kunnen leggen.

Het Jarash-Festival
Gedurende twee weken rond eind juli, begin augustus vormen de ruïnes van Jarash het decor van een groot internationaal festival. Zo kan een Italiaans operagezelschap een uitvoering van Rigoletto geven, terwijl op de trap van de tempel van Artemis modern ballet te zien is. De ene avond staat er een Libanese zangeres op hetzelfde toneel waar de volgende avond een stuk van Shakespeare wordt opgevoerd. Chinese acrobaten vertonen wellicht hun kunsten in het zuidelijk theater, terwijl bezoekers elders in de stad kunnen genieten van flamenco. Tijdens het festival is er Jordaanse kunstnijverheid te koop; de Cardo biedt een ideale achtergrond voor bedoeïenenkleden, siersmeedwerk, geblazen glas en geborduurde gewaden.

Ajloun: het kasteel van Saladin

Dit kasteel, ook Qala'at ar-Rabad genoemd, is één van de best bewaarde voorbeelden van middeleeuws Arabisch-islamitische architectuur. Het werd in 1184-1185 gebouwd door één van de beste gouverneurs van de islamitische leider Saladin, die de kruisvaarders versloeg en hen in 1189 uit Jordanië verdreef. Ajloun vormde de uitvalsbasis van de islamitische troepen die de regio tegen de christelijke kruisvaarders verdedigden. De weg er naar toe is erg mooi en leidt langs prachtige dennebossen en velden met olijfbomen. Het kasteel, dat in opvallend goede staat verkeert, is een populaire bestemming voor zowel Jordaniërs als buitenlandse toeristen. De galerijen, torens, trappen en vertrekken vormen een waar middeleeuws doolhof, waar men uren kan doorbrengen. Het uitzicht vanaf de muren over de groene heuvels die zich naar alle kanten uitstrekken is zonder meer geweldig. Vanaf het terras bij restaurant Bonita Ajloun, onderaan de heuvel, aan het begin van de toegangsweg naar het kasteel, heb je het mooiste uitzicht op het kasteel zelf en de omgeving.

Dit artikel is deel 2 van de 11-delige special Rondreis Jordanië.