Wandelen in Weelde

Een vervallen, al zowat 60 jaar verlaten spoorwegemplacement, gestorte sintels, verbrokkelde perronmuren. Het klinkt allemaal niet direct aantrekkelijk, maar toch zijn oude industriële gebiedjes net zoals verlaten steengroeven boeiende natuur- en plantengebieden. Gebieden verandert door de mensen, verlaten en dan weer herovert door de natuur, zorgen voor een een grote diversiteit aan planten.

Weelde Statie

Zo is het ook gegaan in Weelde Statie, tussen Turnhout en Baarle Hertog, de reeds 60 jaar verlaten spoorweg, was ook een overslagstation was tussen België en Nederland, wat voor een nog grotere diversiteit zorgde. In België werden sintels van hoogovens en kachels gebruikt als fundering voor het gebied, in Nederland werd meer grind en dergelijke gebruikt. Op het emplacement ontwikkelde zich door het gebruik van kalk-, as- en steenkoolresten een typische plantengroei.

Aan de rand van het stationsgebied aan het eind van de stationsstraat heeft ook 30 jaar een herborist gewoond en een tuin gehad, waardoor de diversiteit in plantengroei nog verder werd vergroot.

Resten kruidentuin

Wij wandelen vanuit de stationsstraat, vertrekkend bij nummer 18, en bij de summiere resten van de vroegere kruidentuin. Hier vinden we nu nog meidoorn, peterselievlier, enkele oude palmboompjes en een bloeiende en geurende rozenstruik, waar het klassieke rozenwater uit gedistilleerd werd. Achter die struiken en bomenrij, zijn de echte resten te vinden van de tuin. Nog veel Agrimonie, toortssoorten, wilde marjolein maar ook het zeldzame Kroonkruid. Een plant niet direct geschikt om op te eten, hij bevat net zoals vingerhoedskruid hartglycosiden, giftig maar in de juiste dosering stimulerend voor de hartspier. Achter in de 'tuin' in het nattere en voedselrijkere gedeelte woekeren, tot mijn groot genoegen, nog steeds de reuzenbereklauw, het groot hoefblad en de hop.

De Kaukasische bereklauw, indrukwekkend maar ook afschrikwekkend omwille van de fotosensibiliserende, brandwondenveroorzakende werking. Dus niet aankomen zeker niet als het zonnig is. Mooi contrasterend met de bereklauw is het bijna ronde hoefblad, ik gebruik het wel eens als zonnehoed en vroeger werd er boter in verpakt, al wil ik mijn hoofd niet vergelijken met een kilo boter. De hop is voor iedereen wel bekend, hopscheuten als delicatesse en hopbellen voor de beste bieren, maar de herborist waardeert natuurlijk ook zijn sedatieve werking, de vrouwelijke bloeiwijze worden zelfs in echte slaapkussen verwerkt. En oververhitte mannen kunnen er ook mee gekalmeerd worden.

Het schijf, bos en vijver

Maar we moeten wel aan de wandel, we stappen even het fietspad op, richting Turnhout, op het open terrein vinden we een typische tweejarige rosetplant Reseda lutea of Wouw, ooit een beroemde kleurstofplant. We steken het fietspad over en wandelen achter het oude perron door, veel bossiger wordt het hier, berken en wilgenopslag, een paadje waar vroeger de echte treinen langs spoorden. Wij draaien links het bos in, eerst nog lage voedselrijke beplanting van wilgen, vlier en brandnetel met ook veel look zonder look. Eetbaar in sla, met een vleugje lookgeur. Dan een iets hoger gelegen open bosgebiedje met eiken. We zijn plots op Nederlands grondgebied, links opwandelend vinden we een open gemetselde rond put, het schijf, de plaats waar vroeger de wagons gedraaid werden. Hier zaten vroeger ook boomkikkers, al kunnen we die kleine kikkers nu moeilijk vinden. Wel, 30 meter verder, in een lager stukje en mooi vijvertje volop dikke groene kikkers en een variatie aan libellen. Het water trekt niet alleen de kikkers en consoorten aan, maar ook de menselijke kwakers. We besluiten hier dan maar de pickniksen.

Perronplanten?

Na de pauze terug het eikenbos in en terug naar het perron. Op het perron zeer veel bremstruiken, het begin van de bebossing en daardoor ook de verdwijning van de lage, typische begroeiing met rosetplanten. Door het verwijderen van de brem en de bovenste grondlaag werd hier en daar de meer typische plantengroei van slangenkruid, toorts en teunisbloem opnieuw gestimuleerd. Nu wordt dat werkje officieel door natuurorganisaties verricht, terwijl vroeger door het illegale weghalen van grind en gruis, hetzelfde effect werd bereikt.

We zijn nu terug op het fietspad, nog altijd even in Nederland bij de grensweg zelfs, waar de linkse huizen bij Nederland horen en de overkant Belgisch is. Dus een echte grensweg. Hier is dus wel wat meer te zien dan bijzondere plantjes. Al worden er geen koeien of boter meer gesmokkeld, zoals 30 jaar geleden. We komen via het fietspad terug bij de opgehoogde berm, en hier vinden we zomaar Echte stevige saliestruiken, zelfs in bloei en frisgroene venkelplanten, geen wilde planten van nature, zeker een overblijfsel, restjes, getuigenissen van de herborist.

We zijn terug op het stationsplein, een korte wandeling wat kilometers betreft maar wel een wandeling met een lange geschiedenis.