Veelzijdig anders Vietnam

Een land dat in de geschiedenis geteisterd is door talloze oorlogen is thans een interessant land voor de nieuwsgierige reiziger. Al zo’n ruime 10 jaar is de toerist welkom om een kijkje te nemen en verbaasd te raken over het doorzettingsvermogen van de Vietnamese burgers. Wij waren onder de indruk van het feit dat zij alleen maar in de toekomst wilden kijken. Onze impressies van Vietnam, gewoon van de hak op de tak, omdat de indrukken net zo zeer wisselden.

Vietnam

We weten nog, toen we vele jaren geleden Vietnam bezochten, dat we er rekening mee hielden dat de bevolking van dit land wel eens vijandig zou kunnen zijn in verband met het feit dat hen in het verleden zoveel leed is aangedaan. Tijdens de vele oorlogen en met name de oorlog met de Verenigde Staten is de bevolking onbeschrijflijk leed aangedaan. Als de dag van gisteren kunnen we ons herinneren hoe de koude rillingen over onze rug liepen toen we het museum in My Lai bezochten, de plek waar de Amerikanen een heel dorp van de kaart veegden. Vrouwen en kinderen werden in hun hutten opgeblazen, bejaarden werden ter plekke gedood terwijl de jonge mannen elders waren. De foto’s, die toen genomen zijn en hangen in het ter plaatse opgerichte museum maakten een onvergetelijke indruk. De stem van de vrouw die ons te woord stond was aandoenlijk emotioneel.
De Vietnamese bevolking bejegende ons echter helemaal niet vijandig, integendeel, zij waren uitermate nieuwsgierig naar ons en zij gaven allemaal aan dat het geen zin had om terug te kijken. Nu de oorlogen voorbij waren wilden zij aan hun toekomst werken en hun ambities niet laten beïnvloeden door haat- en wraakgevoelens. Gedurende de hele reis wisselden we ervaringen met elkaar uit en waren we van elkaar verbaasd hoe onze werelden in elkaar staken.

We begonnen de trip in Hanoi, hoofdstad van het voormalige Noord Vietnam en de eerste herinnering was dat er amper auto’s rondrijden in Vietnam. Fietsers en bromfietsers daarentegen des te meer en het leek onmogelijk de overkant van de straat te bereiken omdat er geen enkel moment was waarop de weg vrij was. Snel moesten we ons de tactiek van de Vietnamees eigen maken en zonder uit te kijken de weg op stappen en doorlopen naar de overkant. Iedereen is er op getraind je te ontwijken. Het duurde even voordat we daar zeker van waren. Iedereen had tijd om luidkeels “Hello” naar ons te roepen en groetend staken we menigmaal bezorgd de weg over.

Eten, armoe en vervoer

Belangrijk vinden we altijd het eten in een land en maakt U zich geen zorgen, zelden hebben we zonder enige menukaart zo lekker gegeten als juist hier. Het is gebruikelijk om gewoon plaats te nemen en aan te geven dat je iets wilt eten. Met een gerust hart kan je de keus overlaten aan de Vietnamees want hetgeen hij voor je neus zet is altijd overheerlijk. Je krijgt vaak meerdere kleine gerechtjes achter elkaar, het een nog lekkerder dan het ander. Niet voor niets zijn de Vietnamese loempia’s zelfs in Nederland doorgedrongen want in Vietnam heeft iedere plaats, vaak zelfs iedere eetgelegenheid zijn eigen gemaakte loempia’s, de een nog beter dan de ander.

De arme bevolking zal alles doen om wat geld te verdienen en menige vrouw des huizes heeft in de voorkamer van haar woninkje enkele plastic stoeltjes staan. Je moet het zien als een uitnodiging om plaats te nemen en zodra je zit, krijg je eten voorgeschoteld, zonder dat je een woord wisselt. ’s Morgens overheerlijke bamisoepjes, ’s middags loempiaatjes en ’s avonds bamigerechten met vis of vlees. Je mag zelfs een kijkje nemen in de keuken, een vochtige vloer zonder meubilair. Op de grond zitten enkele meisjes gehurkt achter een butagasbrandertje gerechten te bereiden in een wok en ondanks je angst is de kans om een voedselvergiftiging op te lopen nihil. Daarnaast kan je ook gebruik maken van de vele bakkerijen, die op grote schaal croissants bakken, een overblijfsel aan de Franse periode dus je komt niets te kort.

Het vervoer is wat minder want met name in het noordelijke deel zijn de wegen bijzonder slecht en overvol met fietsers en bromfietsers. Over enkele tientallen kilometers doe je meer dan een dag dus dat schiet niet op. In het zuidelijke deel is het iets beter gesteld met de wegen maar ook daar moet je veel tijd uittrekken om ergens te komen. De fietsriksja is overal een bekend verschijnsel in het straatbeeld.

Misschien is het nu anders maar toen wij in Vietnam reisden kregen we constant een begeleider bij ons, die op zijn beurt werd gecontroleerd door enkele regeringsfunctionarissen. Het land is erg corrupt en de Vietnamees zelf lijdt daar ook onder. Zoals in veel Aziatische landen is de familieband de sterkste band die er is en in het geval van onenigheid wordt dit tussen de diverse families uitgevochten, desnoods op leven en dood maar zeker niet voorgelegd aan de corrupte onbetrouwbare politie. Met een stalen gezicht en een glimlach op de mond wordt gezegd dat men de strijd aangaat als dit noodzakelijk wordt geacht. Kritiek op het doen en laten van de regering wordt niet geduld want men schroomt er nog steeds niet voor terug hele families tegelijkertijd op te pakken en weg te stoppen in kampen.

Daar staat tegenover dat men alles van elkaar weet in een bepaald dorp, de sociale controle is enorm. Tot in detail weet men wat er speelt en als wij vertelden dat wij in ons land waarde hechten aan onze privacy werd er met ongeloof gereageerd. Dat je kinderen uitvliegen en in een eigen woning gaan wonen is ondenkbaar en toen men hoorde dat het kan voorkomen dat iemand pas na maanden dood in zijn woning wordt aangetroffen, was men ontzet. Even ontzet waren wij als we er telkens weer opnieuw op werden aangesproken dat wij slechts één kind hadden, nota bene ook nog een dochter. Vol onbegrip hoorde men van ons dat we daar geen enkel probleem mee hadden.

We bezochten een weeshuis voor meisjes, die vaak te vondeling worden gelegd, immers men heeft de voorkeur voor een zoon. Je afvragen of dit wel of niet mensonterend is en of er niet tegen opgetreden dient te worden is totaal zinloos in dit soort landen. Het weeshuis werd gerund door nonnen, die elke geldelijke steun meer dan nodig hadden. In ons gezelschap liepen tijdens dit bezoek ineens twee Vietnamezen, die we niet eerder gezien hadden. De gids die ons begeleidde had ons al gewaarschuwd en vertelde dat het regeringsfunctionarissen waren die als taak hadden het eventuele door ons geschonken geld in te nemen. Door hen af te leiden en ons te verdelen kon menigeen de nonnen persoonlijk iets in de handen stoppen, zonder dat de Heren het merkten.

Het westen vs. Het Oosten

Vaak werden we niet geloofd als we over ons eigen land vertelden. Het beeld dat zij over de Westerse wereld hebben is onjuist. Dat er criminaliteit voorkwam en dat je niet eens iets in je auto kan laten liggen zonder dat het gejat wordt, zorgde ook voor commotie. Gigantisch strenge straffen, maar ook respect voor elkaar, zorgde ervoor dat dit in Vietnam niet voor kwam. Dat je voor een doodslag in ons land wegkomt met soms een paar jaar gevangenisstraf werd niet geloofd in het land waar doodstraf geen uitzondering is.

Sommige dingen durfde je amper te vertellen en toen we zagen dat een zwaar gewonde man op een bromfiets werd geladen, zittend tussen enkele anderen, vroegen we waarom men geen ambulance afwachtte. Tja, men kent geen ambulance en hoe leg je uit dat wij zelfs beschikken over een dierenambulance. Men dacht echt dat we hen voor de gek hielden.

Over ambulance gesproken, iemand van het gezelschap kreeg na het zwemmen last van doofheid en wel zodanig dat hij een arts wilde bezoeken. Tja, daar waar we ons bevonden was voorlopig geen arts aanwezig en na gehoord te hebben dat het om doofheid ging, verwees men ons naar de kapper. Daar gevraagd bleek dat de kapper ook over het gehoororgaan gaat en de patiënt werd languit in de kappersstoel gelegd en kreeg een bijna wit doekje op de borst gelegd. Naast het betreffende oor werd een lampje op een statief geplaatst en uit een laatje kwamen enkele metalen roestige lepeltjes en vreemdgevormde schepjes. De kapper begon vlijtig het oor leeg te scheppen en smeerde iedere schep oorsmeer trots uit op het op de borst liggende doekje. Na uitgeschept te zijn, werd het gehoor getest maar er bleek geen verbetering te zijn. In dat geval wilde de kapper wel even met een roestige prikker een traanbuisje doorprikken maar het leek ons wijs daarvan af te zien. Een dag later waren we in een plaats waar een ziekenhuis was en onze dove kwartel meldde zich daar. Na betaling van 10 Amerikaanse Dollar werd een chirurg uit de operatiezaal gehaald om de patiënt te helpen, ondanks ons aandringen dat de operatie wat ons betreft niet onderbroken hoefde te worden. Tien dollar cash waren voor de chirurg kennelijk reden genoeg om prioriteiten te stellen en tot onze verbazing herhaalde de chirurg hetzelfde ritueel als hetgeen de kapper eerder deed. De schepjes waren iets minder roestig, dat was het verschil. Uiteindelijk werd de doofheid door onszelf behandeld met wat warme slaolie, grootmoeders recept. Dat hielp !!

Cultuur

Het voormalige Zuid Vietnam was aanzienlijk luxer dan het noorden en vooral de Mekongdelta is adembenemend mooi. Ook de wereldberoemde Cu Chi tunnels zijn hier te bewonderen, een door de Vietnamezen uitgegraven ondergrondse wereld waarmee zij de Amerikaanse soldaten tot wanhoop dreven. Zij konden niet alleen gemakkelijk vluchten maar ook onverwachte aanvallen uitvoeren om dan weer snel onzichtbaar in de grond te verdwijnen. Een klein gedeelte van het wel 250 kilometer lange stelsel is opengesteld en zeer indrukwekkend als je je bedenkt dat het hele leven zich jarenlang ondergronds afspeelde. De Amerikanen probeerden van alles om vat op de tunnels te krijgen echter zonder voldoende resultaat. Wat overdreven nostalgisch was in onze ogen de mogelijkheid om ter plekke op een schietbaan met Amerikaanse en Aziatische vuurwapens tegen betaling naar hartelust te schieten.

De hoofdstad Ho Chi Minh stad, het voormalige Saigon, is een boeiende stad met een groot plein waar niet alleen dagelijks bruidspaartjes te vinden zijn maar waar elke avond door de Vietnamese jeugd en ouderen wordt geflaneerd. Het is een must hier minstens één keer aan mee te doen. Ofschoon de nieuwe regering de naam Saigon heeft verbannen, spreekt iedere Vietnamees nog gewoon over Saigon. In de stad zijn bij allerlei kraampjes kopieën te koop van cd’s, dvd’s en zelfs complete boeken want met het auteursrecht neemt men het hier niet zo nauw.

Onvergetelijk is ook de manier van kleden in Vietnam. Een bekend kledingstuk voor de dames is de zogenaamde ao dai. Het is zeer elegant en bestaat uit een lange broek met daarover een aan de voorzijde dichtgeknoopt lang kleed. De jonge meisjes dragen hagelwitte ao dai’s en het is ongelooflijk dat zij deze kleding wit weten te houden in het vaak modderige en stoffige land. Een groep schoolmeisjes op de fiets blijft door de kleding een opvallend verschijnsel. De meisjes die wat ouder zijn maar niet getrouwd zijn dragen wat lichtere pastelkleuren. De gehuwde dames dragen allerlei felle kleuren. Menig toerist laat zich een ao dai aanmeten voor thuis. De prijs daarvoor is uiteraard laag.

Zover Vietnam van de hak op de tak want er zijn nog vele dingen waarover U verbaasd zult zijn als U Vietnam met een bezoek vereert. Ervaar het liever net zoals wij dat deden. Het land is in vele opzichten een indrukwekkend land dat de moeite waard is om te bezoeken. © 2007 - 2009 Peter, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 09-05-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Peter is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Vietnam - voor elk wat wils!: In Vietnam is voor elk wat wils: cultuur snuiven in de mooie steden, de natuur in, of lekker luieren aan het strand.
• Goedkoop vliegen naar Vietnam met Vietnam Airlines: Als je goedkoop vliegen wil naar Vietnam, dan doe je dat niet vanaf Amsterdam. Je zal het dan over de grens moeten zoeken in Duitsland. Vanaf Frankfurt kun…
• De aanloop naar de Vietnamoorlog: Vietnam: hoe kon het in dat gebied zo uit de hand lopen? Het midden van de 20e eeuw stond in het teken van de opkomst van drie grote mogendheden, waarvan twee, de Verenigde…
• Reisverslag: Vietnam in de regen: Oke, dat het regenseizoen zou zijn wist ik van tevoren. En als Nederlander ben je ook wel wat gewend zou je denken. Maar zoals het in Vietnam kan regenen... Een reisverslag…
• Olympische Spelen 2008: badminton - wedstrijden: Bij het badminton op de Olympische Spelen 2008 wist China driemaal goud te behalen. Bij de heren was de Chinees Lin Dan oppermachtig. Bij de vrouwen werd de C…