Sandhamn en Strindberg

Eind November. Stockholm Zweden. Met de motorhome kunnen we hier niet geraken. Zeker niet als je voor 5 dagen naar Zweden wilt, dat doe je best met een goedkope vliegtuigmaatschappij. Al moet je dan wel op de onmogelijkste uren opstaan en midden in de nacht even lang in een bus als in het vliegtuig zitten om je bestemming te bereiken. En je moet ook zitten in die bus! In mijn onnozelheid dacht ik, we zijn er zo, ik blijf wel even staan. Gelukkig wees de chauffeur mij de enige overgebleven plaats in de bus aan. Waar ik dan, tussen een bende jonge uitgelaten Britse jongens en meisjes, mijn reis kon vervolgen.

Fatsbursbrunngatan

We verblijven in de Fatsbursbrunnsgatan , dat is dus de naam van de straat, en we zitten op het 6de verdiep in een bed-en breakfast. Het klinkt niet direct natuur-natuur en dat is het ook niet, maar het was toch wel bijzonder aangenaam, zeker omdat het ook maar voor 4 dagen is. We vertrekken vandaag naar een van de vele eilanden in deze waterrijke omgeving, Sandhamn, waar we nog enkele dagen mogen logeren. Eerst een uur bussen van Sussen naar Stavnâss en dan een uurtje luxeboot varen naar Sandhamn. De boot is een soort pendeldienst. Grappig is wel hoe deze grote boot aan verschillende minipiertjes (brygga) aanlegt om één mens thuis te brengen of zelfs om één brief te posten. We trekken op en remmen af van Styrsvik naar Hassellö en Idholmen. De eilandjes zijn klein, nog kleiner en soms maar een dikke kei groot.

In Sandhamn staan er, in tegenstelling met die mini-eilandjes, tientallen huisjes, tot een heel dorp. Allemaal houten huizen in pastelachtige rode, groene en gele kleuren geverfd. Een supermarktje, een krantenkiosk, 2 restaurantjes en een handvol mensen bevolken nu in deze herfstige ogenblikken het hele eiland.

Sandhamn

We zitten comfortabel in ons poppenhuisje met houtvuur, badkamer, geëquipeerde, elektrisch kookfornuis, koelkast en in de kelder zelfs een sauna. Een grijze mistige dag, maar aan zee maakt grijsheid alles nog mooier, geheimzinniger. We wandelen dwars over het eiland, van zee naar zee. Het binnenlandse dennenbos is groen begroeid met Bosbessen, Beredruif, Rode bosbes en vele soorten Mossen in groen en grijs. Mooi maar wel wat één-tonig.
Op het strand vinden we veel zeewier in geel en groen maar ook in een vreemde baksteenrode kleur. Je merkt het misschien, ik ken hier alle namen van de planten niet meer en als ik de plantennamen niet meer ken, dan weet ik pas dat ik in de vreemde ben.
Op het strand vind ik een aangespoelde Zuringplant met een vreemde gebleekte wortel. Een speciale soort of alleen maar vervormd en gebleekt door het zoute water? Het lijkt wel een magisch Alruinmannetje. Ik draag hem even mee, maar laat hem dan achter op een rode rots in de branding. Het voelt wel aan, alsof ik iets waardevols achterlaat. Maar ik kan toch moeilijk een ordinaire Zuring met boot, bus en vliegtuig helemaal mee naar België nemen. Of wel? En hoe geraakt ik door die strenge vliegtuigcontrole?

We wandelen dus maar verder, van het verlaten strand naar de houten huizen van Sandhamn . Bij de haven ontdekken we het vroegere buitenverblijf van de beroemde schrijver Strindberg. Hij zei dat dit eiland ‘langs 3 kanten omringd is door water en langs de vierde kant door de zee’. Het doet me wel wat om dat water en de zee honderd vijftig jaar later op dezelfde manier te ervaren als Strindberg. Hij schilderde en fotografeerde ook veel op Sandhamn zoals Strandparti (1873), een sombere branding van water en lucht. Donker en dreigend zoals hijzelf.

Donkerte en demonen

Donker wordt het hier nu ook. Het is nog maar drie uur en toch begint de avond al te vallen. Gebrek aan licht creëerde vroeger kobolden, kabouters en andere goden, gebrek aan licht veroorzaakt nu winterdepressie. Gelukkig hebben we hedendaags elektrisch licht om de donkerte en zijn kwade geesten te verjagen. Al helpt dat schijnbaar niet altijd om onze moderne vormen van somberheid aan te pakken.
Ook in ons houten gekleurde huisje zorgt elektrisch licht en houtvlammen voor een gezellige, anti-depressieve sfeer. We eten boerenomelet, sla en gebakken aardappels en laten het ons goed smaken, alleen het flutjesbier van 3.5% Pripps Bla en Norrlands Guld kan ons Belgen maar matig bekoren.
Morgen varen we terug naar Stockholm en vliegen we terug naar Vlaanderen.

Sandhamn

Sandhamn is gelegen in de buitenste archipel op 50km ten oosten van Stockholm. Het charmante haventje en dorp wordt doorkruist met smalle straatjes, geflankeerd door houten huizen, die versierd zijn met decoratief houtsnijwerk. De jachthaven van Sandhamn is ook een ontmoetingsplaats voor zeelieden en wedstrijdzeilers.

Stockholm

Zweedse hoofdstad met een gezellige oude binnenstad. De vele winkels en restaurants in het nieuwe stadsdeel zijn het symbool van het moderne Stockholm. Bezoek beslist Gamla Stanmet het koninklijke paleis en de dom, het Vasamuseum en het openluchtmuseum Skansen. Er is ook zeer efficiënt openbaar vervoer en op vele plaatsen ook een scheiding tussen auto- en voetgangersverkeer.

Strindberg (1849 - 1912)

August Strindberg, niet direct de meest opgewekte schrijver, had hier in Sandhamn zijn buitenverblijf. Hij zei dat dit eiland ‘langs 3 kanten omringd is door water en langs de vierde kant door de zee’. Strindberg werd in 1849 in Stockholm geboren. Zijn vader was een scheepsmakelaar, zijn moeder dienstbode. Toen Strindberg dertien was, stierf zijn moeder, die hij zijn verdere leven zou blijven missen. Hij noteerde in zijn biografie: "Dit verlangen naar mijn moeder en dit gevoel van leegte beheersen mijn hele leven," Hij studeerde aan de Universiteit van Uppsala. Vanaf 1870 leefde hij uitsluitend van zijn pen. Maar hij was niet alleen schrijver, maar ook dichter, journalist, fotograaf en schilder. Hij overleed in 1912.