Vakantiebestemmingen Frankrijk: De belangrijkste wijnroutes

Dat je er heerlijke wijnen kunt drinken, weet iedereen. Maar wist je ook dat wijn een goede leidraad is om Frankrijk te ontdekken? Door het hele land liggen grote en kleine wijngebieden, die je goed kunt verkennen aan de hand van een wijnroute. In dit artikel uit de special 'vakantiebestemmingen Frankrijk' gaan we dieper in op de belangrijkste en grootste wijngebieden, die van Bordeaux en het Rhônedal. Laatstgenoemde is qua natuurschoon het meest aantrekkelijk.

Wijnroutes in soorten en maten

Van oudsher is Frankrijk wijnland nummer één en dat is het, ondanks de hevige concurrentie, nog steeds. In sommige gebieden staan al wijnstokken sinds de Romeinse tijd. Soms worden de wijngaarden omringd door schitterende natuur zoals een ruig berglandschap, terwijl elders het omringende landschap net zo rechtlijnig is als de rijen druivenstokken in de wijngaard. Er zijn veel verschillen in de wijnroutes: die in kleine gebieden zijn soms niet langer dan 30 kilometer en lenen zich ook voor een fietstocht. In de grote wijngebieden zijn ze 150 tot meer dan 300 kilometer lang en opgesplitst in deelroutes. Bij diverse wijndorpen is een gemarkeerd pad ('sentier viticole') door de wijngaarden uitgezet, met informatiepanelen. Onderweg rijd je doorgaans door een aantrekkelijk landschap, al zijn sommige lange routes op den duur wat saai. In de meeste gebieden zorgen oude dorpjes, kerken, kastelen en musea voor afwisseling. De wijnmusea zijn zeer verschillend: ze lopen uiteen van een schuur met wijnbouwgereedschappen, enkele vaten, wat flessen en een wijnpers, tot uitgebreide verzamelingen die zeer goed en eigentijds geëxposeerd zijn. De laatstgenoemde vind je vooral in de Bourgogne en Bordeaux.

Wijn proeven

Wijn proeven en eventueel een doosje voor thuis inslaan behoren tot de charmes van een wijnroute. Proeven en kopen kan bij de wijnboeren waar je een bordje 'dégustation vente' of 'vente directe' ziet staan. Ook menige coöperatie, handelaar (négociant) en 'Maison du vin", een soort wijn-VVV, heeft een proeflokaal. Vaak is het proeven gratis, soms kost het iets (tenzij je wat flessen koopt). Bij lang niet elk château kun je proeven. Vooral in de duurdere wijngebieden -de Bourgogne en de Bordeaux- is men minder gastvrij. Daar schenkt men de dure wijnen alleen in als men de indruk heeft dat je enkele flessen zult afnemen. Je kunt vaak wel terecht in gespecialiseerde wijnbars, waar ook de grote wijnen per glas worden verkocht of in de kelder van een wijnhandel of château, waar je een 'tastevin' (metalen proefschaaltje) koopt en naar hartelust kunt proeven. Als de smaak en de prijs bevallen, staat niets je in de weg een doosje te kopen. Je hebt grote kans dat je slijter deze wijn niet heeft en je bent wat goedkoper uit. Bij het kopen is een wijngids een goede hulp. Het meest uitgebreid is de jaarlijks verschijnende Franse Guide Hachette du Vin, met een selectie van pas gebottelde wijnen en een prijsindicatie. In deze 'wijnbijbel' staat vrijwel alles wat je over wijn zou willen weten, zoals informatie over goede wijnjaren en veel andere tips.

De wijnroutes van de Bordeauxwijnen

Je kunt in dit gebied minstens een week doorbrengen als je alle wijnroutes rijdt. Hier volgen de meest aansprekende:

• De route van Entre Deux Mers ligt niet, zoals de naam zou doen vermoeden, tussen twee zeeën, maar tussen twee rivieren: de Dordogne en de Garonne. Het is zeer afwisselend: naast wijngaarden zijn er boomgaarden, graanvelden, bossen, weilanden en historische dorpen en stadjes met meestal een bezienswaardige kerk, klooster of kasteel.
• Ook de route door het piepkleine wijngebied van Fronsac gaat door een aantrekkelijk, heuvelachtig landschap met kronkelende weggetjes tussen de wijngaarden. Je passeert châteaus die een mooi uitzicht bieden. De hoofdzakelijk rode wijnen mogen er zijn.
• Dat geldt ook voor de wijnen uit de Côtes de Bourg en de Côtes de Blaye, ten noorden van Fronsac. Het nogal vlakke landschap is niet bijzonder, met uitzondering van het traject langs de Gironde. Dé bezienswaardigheid is de indrukwekkende, massieve citadel van Blaye, vanwaar je een prachtig uitzicht over de Gironde hebt.
• De wijnroute door de Graves, die langs de enkele gerenommeerde châteaus voert, en het piepkleine wijngebied Pomerol zullen vooral wijnliefhebbers aanspreken.
• Het historische Saint Emilion vormt het middelpunt van een zee van wijngaarden. De drukte is er alleszins begrijpelijk: St. Emilion ligt mooi op een kalkrots en is onmiskenbaar middeleeuws met zijn hellende kasseistraatjes, monumenten, poorten, kerken en pleinen. Wijn is nadrukkelijk aanwezig in de vele wijn- en souvenirwinkels. Bij het goed voorziene Maison du Vin krijg je een indruk van de vele châteaus in het gebied; je kunt er ook een cursus wijnproeven volgen. De wijnroute is de moeite waard. Bekijk in ieder geval in Montagne het wijnmuseum. Ook de fraaie Romaanse kerkjes onderweg zijn de moeite waard.
• De Médoc is het land van prestigieuze châteaus en Grand-Cru-wijnen. Wijn is er de grootste attractie. Het landschap is aardig, met soms leuke doorkijkjes op de Gironde. De meeste wijndorpen zijn onbeduidend. In de Haut-Médoc wordt volgens kenners de beste wijn ter wereld gemaakt op de topchâteaus Margaux, Mouton-Rothschild en Lafite-Rothschild. Als je vindt dat je deze topwijnen toch eens in je leven gedronken moet hebben, moet je voor de jonge wijnen diep in de buidel tasten.

De wijnroutes van de Zuid-Rhône

Vrijwel alle wijnroutes van de Rhône voeren door een mooi landschap, zoals de spectaculaire kloof van de Ardèche, het ruige berglandschap in de Drôme of de lavendelvelden en olijfbomen van de Provence. In de Zuid-Rhône benadert de wijnroute het ideaalbeeld van een prachtig landschap, interessante bezienswaardigheden en goede wijn. De Drôme Provençale is heuvelachtig met wijngaarden, lavendelvelden en prachtige dorpen. Grignan met zijn kasteel en Vinsobres zijn echte plaatjes en staan net als Valréas en Visan borg voor de betere wijnen van de Rhône: de Côtes du Rhône Villages. De grootste plaats Nyons is beslist een stop waard. Bij de coöperatie kun je zowel wijn als olijfolie proeven. Verderop vind je in Suze-la-Rousse de wijnuniversiteit, met een tuin met tientallen druivensoorten.

Ten noorden van Orange kom je op de route Dentelles de Montmirail. St. Cecile des Vignes, met zijn historische panden, wordt omgeven door heuvels met wijngaarden en beboste toppen. Je hebt er een mooi uitzicht op de kale Mont Ventoux en de Dentelles de Montmirail, een kartelige bergrug met wijngaarden aan de voet (zie foto links). Richting Rasteau, de naamgever van een goede Villageswijn, wordt het landschap steeds mooier. Bij het dorp is een wijnpad uitgezet van 3 km. Bij elke bocht en helling krijg je een ander uitzicht met steeds de Mont Ventoux en de Dentelles op de achtergrond. In het schilderachtige Gigondas met zandkleurige huizen zijn de terrasjes op het door platanen omzoomde pleintje onweerstaanbaar. Het is ook een perfecte plek om, genietend van het uitzicht, de stevige, zwartrode Gigondas te proeven, één van de beste Rhônewijnen. Wie zin heeft kan een gemarkeerde route wandelen naar de top van de bergrug. Vacqueyras is minder pittoresk, maar trekt veel bezoekers, want ook daar mogen de wijnboeren cru (=kwaliteitsaanduiding) op het etiket zetten. Het smaakverschil met de Gigondas is groot: Vacqueras-wijn is minder stevig en vooral veel fruitiger. In de Cave des Vignerons ben je welkom voor een rondleiding. Beaumes-de-Venise is bij wijnliefhebbers bekend om de zoete muskaatwijn, maar ook de zachte rode village mag er zijn. Vanwege het schitterende uitzicht op de Dentelles de Montmirail is het aan te raden door te rijden naar Suzette. Bij diverse coöperaties kun je een jerrycan wijn tappen met een vulpistool. Het duurst is doorgaans de Gigondais.