Vakantiebestemmingen Frankrijk: De Elzas en De Vogezen

Duitse ordelijkheid en het Franse savoir-vivre gaan in de Elzas hand in hand. De bevolking is grotendeels tweetalig en Duits ogende vakwerkstadjes met stadspoorten en kleurrijke fonteinen zijn buren van typisch Franse, wat vervallen, vaalbruine boerendorpen. Goede wijnen, charmante hotels, een prima keuken en de nabijheid van dichte bossen en kale bergtoppen van de Vogezen maken dit gebied tot een geliefd doel voor een korte vakantie, vooral voor wandelaars en wijnliefhebbers.

Karakteristieken Elzas en Vogezen

De Elzas strekt zich uit langs de Duits-Franse grens, van Wissembourg in het noorden tot Mulhouse in het zuiden. In de Rijnvlakte liggen de grootste steden. Daarvan zijn vooral Straatsburg en Colmar leuk voor een dagtochtje vanwege hun fraaie historische gebouwen, winkelstraten, musea en gezellige terrassen. Mulhouse is niet zo boeiend, maar bezit wel een paar interessante musea.

De Vogezen, met pieken tot ruim 1400 m., rijzen diepgroen op achter de Elzasser wijngaarden. De hoogste, bolronde toppen ('ballons') zijn kaal en winderig en zomers helaas één grote parkeerplaats, maar het uitzicht bij helder weer is fenomenaal. Je kunt dan over de Rijnvallei de toppen van het Zwarte Woud in het oosten en de besneeuwde pieken van de Alpen in het Zwitserse Berner Oberland ontwaren. De Route des Crêtes voert je van Cernay tot Sainte Marie-aux-Mines over de hoogste toppen en kammen, een prachtige autorit van 75 km. die in juli en augustus overigens door veel andere vakantiegangers wordt gereden. Rustiger is het in het regionaal natuurpark van de Noord-Vogezen. Bruisende beekjes stromen door de dichte bossen, onderbroken door glooiend boerenland met daartussen verstilde dorpen en burchten.

Romantische stadjes

Op de oosthellingen van de Vogezen liggen de wijngaarden van de Elzas zij aan zij, rondom middeleeuwse stadjes, die door de keurig gemarkeerde, 170 km. lange Route du vin van Marlenheim tot Thann met elkaar verbonden zijn. Vooral deze schilderachtige stadjes zorgen voor een romantisch beeld. Sommige zijn ommuurd en bijna allemaal hebben ze nog één of twee sierlijke stadspoorten met klokkentorens. Daarachter zullen de smalle straatjes vol met rode, okergele, groene en blauwe vakwerkpanden en fonteinen met sierlijke beelden je beslist aan Anton Pieck doen denken. Winkeltjes met beschilderde aardewerk uit de streek en gemoedelijke restaurants en 'winstuben' nodigen uit tot een nadere kennismaking. Het ommuurde Riquewihr, Ribeauvillé, Kaysersberg en Obernai zijn de bekendste oude stadjes en trekken vooral in de zomermaanden en tijdens de wijnoogst veel bekijks. Zeker zo mooi zijn echter Thann, Eguisheim, Turckheim en Dambach-la-Ville. En natuurlijk heeft Colmar prachtige vakwerkgebouwen. Voor deze levendige stad kun je gerust een halve dag uittrekken, want naast historische gebouwen en het boeiende museum d'Unterlinden met zijn middeleeuwse schilderijen vind je er leuke winkelstraten en lokken terrasjes aan de grachten in de wijk Petite Venise (Klein Venetië).

De wijnroute

Culinair kom je op de wijnroute beslist aan je trekken, want er zijn tal van uitstekende restaurants; van exclusief tot degelijk en betaalbaar. Naast de wijnen heeft de Elzas ook andere smakelijke specialiteiten, zoals de zuurkool bereid met rieslingwijn en allerlei worst en spek, 'backeöffe', een soort jachtschotel, en natuurlijk de beroemde Munsterkaas, al dan niet met komijn, die je bij veel boerderijen in de omgeving van Munster kunt kopen. De maaltijden zijn vaak omvangrijk en machtig, zodat je waarschijnlijk graag een dagelijkse wandeling in je programma zult willen opnemen. Leuk is een ommetje door de wijngaarden over het gemarkeerde 'sentier viticole', dat je in veel wijnstadjes aantreft. Voor een stevige boswandeling kun je beter afslaan naar de nabije Vogezen, waar volop wandelroutes zijn uitgezet.

Verder is het leuk om over de rustige, vrijwel vlakke landbouwweggetjes door de wijngaarden te fietsen (zie foto inleiding). Fietsroutes van plaats tot plaats zijn met bordjes gemarkeerd. De plaatselijke VVV's kunnen je nader informeren en vertellen waar je fietsen kunt huren. In juli, augustus en september worden op veel plaatsen wijnfeesten en andere folkloristische evenementen georganiseerd. Het bekendst is het wijnfeest van Colmar, begin augustus. De streek-VVV beschikt hierover de brochure 'Ronde des fêtes'.

Sfeervol Straatsburg

Straatsburg is vooral bekend als de residentie van het Europees parlement, dat hier enkele dagen per maand vergaderd ( naast de hoofdvestiging in Brussel) en wellicht vanwege zijn fraaie Notre-Dame-kathedraal, met prachtig beeldhouwwerk op de westelijke façade. De kathedraal heeft de vorm van een Latijns kruis. De belangrijkste attractie is het Astronomisch uurwerk. Minder bekend is dat het ook een heel gezellige stad is, waar je zomers in de wijk Petite France vanaf de terrasjes de rondvaartboten door de sluisjes en kanalen ziet varen. In Petite France en bij de kathedraal voeren straatmuzikanten en mimespelers hun act op.

De stad bezit interessante musea, zoals de schilderijen- en porseleinencollecties in het Palais Rohan, het voormalige bisschoppelijk paleis, waarvan je ook de prachtig gemeubileerde staatsiezalen kunt bezichtigen, en het Musée de l'Oeuvre Notre-Dame met beeldhouwwerk uit de Middeleeuwen en de Renaissance. Ben je geïnteresserd in folklore, ambachten en tradities van de Elzas, bezoek dan het Musée Alsacien. Vermaard is ook de sfeervolle Straatburgse kerstmarkt, de oudste van Frankrijk.

Wandelen in de Vogezen

Wandelroutes
Met zo'n 10.000 kilometer aan routes zijn de Vogezen een wandelgebied bij uitstek. Voor meerdaagse tochten biedt de brochure 'Les Gandes Traversées des Vosges' van de regionale VVV's tochten van vijf tot twaalf dagen aan de hand van gemarkeerde routes en met tips voor onderdak in de etappeplaatsen. Korte, eenvoudige wandelingen zijn er ook volop, bijvoorbeeld de boswandeling naar de waterval en de kasteelruïne van Nideck en de rondwandelingen met een thema, waarvan de informatiekantoren van de regionale natuurparken beschrijvingen hebben. Er zijn twee regionale natuurparken: dat van de Noord-Vogezen en dat van de Ballons des Vosges, met kantoren in respectievelijk La Petite Pierre en Munster, die je kunnen helpen aan alle mogelijke wandelinformatie. Verschillende VVV's en organisaties verzorgen wandelarrangementen met vervoer van je bagage en in de natuurparken worden regelmatig begeleide bos- en bergwandelingen georganiseerd, sommige met Duitstalige gidsen.

Bergkammen en burchten
In de zomermaanden is het op de paden over de 'ballons' erg druk. De lagere Noord-Vogezen zijn daarentegen nog zo rustig dat je op de tochten soms reeën ziet wegspringen. De dichte naaldbossen, de vele burchten en ruïnes op de heuveltoppen staan garant voor afwisselende wandelingen, zij het dat de uitzichten er wat minder spectaculair zijn dan de weidse panorama's vanaf de Grand Ballon, de Markstein en de Hohneck. Een goede uitvalsbasis voor wandelingen in het noorden is La Petite Pierre, maar ook de kleinere dorpen Wingen-sur-Moder, Lembach, Ober- en Niedersteinbach, Lichtenberg en Reipertswiller komen in aanmerking, zij het dat daar maar beperkt onderdak is. Indrukwekkende burchten zijn Fleckenstein, Haut-Barr en de volledig gerestaureerde Haut-Königsburg.

Dit artikel is onderdeel van de special Vakantiebestemmingen Frankrijk.