Israel-reis, moderniteit in een "oud" land

Een rondreis door het heilige land. Moderne ontwikkelingen in een "oud" land. In den beginne was er...In Israel ligt de geschiedenis letterlijk voor het oprapen. Jeruzalem, de klaagmuur of de woestijn-oase Ein Gedi. Shalom, welkom in een bijzondere wereld.

Israel-reis 1 (woensdag 25-07-2007)

De Israëlische vakbonden beloofden een "hete" zomer. Sinds 2001 hebben Israëlische overheidsdienaren geen loonsverhoging meer gehad en dat pikten ze niet langer. De furieuze ambtenaren eisten een loonsverhoging van maar liefst 10% en de zuinige overheid bood 0,2% hetgeen door de onderhandelend vakbondsleider Eini werd opgevat als een grove belediging. Een grote staking dreigde waarbij de werknemers van de luchthaven, de vuilophaaldienst, sommige afdelingen in ziekenhuizen en het overheidspersoneel van ministeries, gemeenten en postkantoren het werk zouden neerleggen.
Een algehele staking zou de Israëlische samenleving 800 miljoen shekel ( € 140000000) per dag kosten en een enorme klap betekenen voor de toeristenindustrie die al enkele jaren de nadelen ondervindt van palestijnse terreur-aanslagen en vorig jaar juist tijdens de zomer de tweede-Libanonoorlog. Een terugloop in toeristen-aantallen die duidelijk voelbaar is in de Israëlische economie. Gelukkig voor ons wordt de staking op de luchthaven met 1 dag uitgesteld waardoor onze reis naar Israël geen gevaar loopt. Na aankomst gaat een dag later het land op slot. Na een dodenrit met de transfer van de internationale luchthaven Ben Gurion naar ons hotel in Jerusalem komen we aan in de heilige stad. Ons hotel biedt een magnifiek uitzicht op de in het laatste avondlicht badende oude stad en de stadsmuren. Jerusalem, stad van goud. Duidelijk te zien is dat de oude stad op een heuvel ligt, aan de voet ervan de Arabisch-Israelische wijk Ha-Shilo'ah. Op het dakterras van het hotel is rechts in de verte de veel besproken en omstreden veiligheidsmuur te zien die palestijnen van Israëliërs scheidt, althans terroristen moet verhinderen aanslagen te plegen in Israël. Sinds de bouw van het veiligheidshek (en in dichtbevolkte gebieden veiligheidsmuur) zijn er nauwelijks meer aanslagen geweest door palestijnse (zelfmoord)terroristen. Restaurants, bussen, hotels, het is allemaal weer relatief veilig hoewel het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken nog steeds spreekt over een onveilige situatie en een verhoogd risico. Wat naar Nederlandse begrippen natuurlijk ook zo is. De donderdag begint rustig. Het weer is prachtig, geen wolkje aan de lucht, zo'n 35 graden. Wel anders dan we de afgelopen weken hebben gehad. Deze dag gebruiken we om te acclimatiseren.

Israël-reis 2 (vrijdag 27 juli)

De vrijdag, die tegen de avond zal eindigen in de shabat, geeft veel nieuws. Een greep uit de Israëlische kranten:
De Israëlische geheime dienst maakt bekend dat een aanval van Syrie op Israël niet te verwachten is deze zomer. In tegenstelling tot enkele weken geleden toen Syrische troepenbewegingen nog grote zorgen baarden, lijkt het er nu op dat deze zomer voor Israël zonder oorlog zal verlopen. Van "a limited summer war" tot "a peaceful summer". Niets is vreemd hier in de brandhaard Midden Oosten. Uit Rome komen berichten die wij in Nederland al kennen. De prive-secretaris van paus Benedict XVI waarschuwt tegen een wereldwijde islamisering en alle negatieve gevolgen die dat heeft. Zou de paus gebeld hebben met Geert Wilders die al jaren exact dezelfde waarschuwingen laat horen. De islamieten waren in ieder geval niet blij met de uitspraak en kozen gewoontegetrouw het middel van geweld. Op de westelijke jordaanoever worden naar aanleiding van de uitspraak enkele kerken in brand gestoken en in Somalië wordt een Italiaanse non neergeschoten in een ziekenhuis waar zij werkt. Het vaticaan gaat ervan uit dat het schietincident te maken heeft met de uitspraken van de prive-secreataris.
In Israël blijft het kwik steken op zo'n 35 graden maar de door de vakbonden aangekondigde "hete zomer" gaat niet door. Er is tot ieders tevredenheid een loonakkoord bereikt met een loonsverhoging voor de ambtenaren van 5%. Geen slechte uitkomst en iedereen is tevreden en weer aan het werk. Ondanks de hitte hebben we de oude stad van Jeruzalem bezocht. De westelijke tempelmuur (een laatste overblijfsel van de tweede tempel), een klein stukje Arabische wijk en uiteindelijk nog het graf van de door de film van Steven Spielberg beroemd geworden Oskar Schindler, redder van 1200 joden tijdens de Tweede Wereldoorlog (zie mijn beschrijving van "Schindler's list"). De sabbat uiteindelijk bedekt de heilige stad onder een deken, een onderdompeling van rust, een dag om met familie bij te komen van de hectiek van de week.

Israel-reis 3 (maandag 30 juli 2007)

In een park tegenover de oude zonbeschenen stadsmuren van Jeruzalem woont Daniel. Zijn volle grijze wilde baard maakt het onmogelijk zijn echte leeftijd te schatten maar hij moet de 50 zeker gepasseerd zijn. Hij woont al drie jaar op dit plekje in het park tussen een paar grote overhangende struiken in een zelfgemaakte tent, gefabriceerd van oude kleden en beddengoed. Met zijn open en vriendelijke karakter is het niet moeilijk met hem in contact te komen. Het blijkt lastiger eigenlijk om weer van hem af te komen. Daniel is een van oorsprong geslaagde Amerikaanse jood die via vele omwegen uiteindelijk op deze heuvel bij Jeruzalem terecht is gekomen omdat hij ervan overtuigd is dat het allemaal is afgelopen. En dat kan hij bewijzen, dat wil hij ook bewijzen. Via Hashem, God, de thora en de bijbel, de valse profeten en hun tekenen (zoals de adelaar, het lam, het schaap en de boyscout-eed) construeert hij in rap Amerikaans een geweldige theorie waar geen spelt tussen te krijgen is. Hij verhaalt van Yeshiva-studenten die het debat met hem aangingen en hem via hun rav uiteindelijk gelijk moesten geven. Hij verhaalt van de grote samenzwering van de vrijmetselaars, van Al Gore en George Bush als de grote samenzweerders. Hij verteld van zijn grote problemen met geheime diensten die niet blij waren met zijn toenmalige internet-activiteiten en boekverkopen. Hashem heeft hem echter de gave gegeven te zien en de mensen te waarschuwen voor het slechte. "Laat de vijanden van Israël samenspannen, Hashem zal het uiteindelijke gevecht voeren voor zijn land en zijn volk." Een bewijs dat de eindtijd nabij is? Er staat geschreven dat de zon de mensen zal verbranden. Oorlog zal de wereld verscheuren. En terwijl ik luister en de laatste zonnestralen mijn gezicht schroeien neem ik uren later afscheid van Daniel. Een hand geeft hij me niet want ook dat is niet in orde. Voordat hij me dit kan gaan uitleggen maak ik me uit de voeten in het inmiddels donkere park. Toch blijven zijn woorden hangen en ik zal in het vervolg extra alert zijn bij het zien van de tekenen van de valse profeten, speciaal de adelaar. Als ik ze maar niet zie vliegen. Zou dit een voorteken zijn van de Jeruzalem-ziekte?

Israel-reis 4 (woensdag 1 juli 2007)

Vandaag, woensdag 1 juli 2007, brengen we een bezoek aan de absolute hel, een museum waarvan je alleen maar huiverend kunt dromen dat de noodzaak ervan niet nodig zou zijn geweest. Het Yad Vashem-holocaustmuseum, gelegen op de groen begroeide heuvels aan de rand van Jeruzalem. Op indringende, niet mis te verstane wijze wordt duidelijk gemaakt hoe de politieke opkomst van de mislukte huisschilder Adolf Hitler uiteindelijk uitmondde in een gruwelijke wereldoorlog met als meest onaangename aspect het antisemitisme dat uiteindelijk de weerzinwekkende moord op 6 miljoen Europese joden mogelijk maakte. Yad Vashem, hèt verplichte bezoek van iedere buitenlandse vertegenwoordiger die Israël bezoekt. Want zonder Yad Vashem kun je Israel niet begrijpen. Kun je de Israëli's niet begrijpen. De liefde voor het land, de standvastigheid in de voortdurende strijd tegen de talloze vijanden van de staat. Daarom sleept iedere Israëli zijn gasten mee naar dit deprimerende maar tegelijkertijd prachtige monument. Deze dag is "leerzaam" op meerdere manieren. Vlakbij de uitgang nodigt een security-man ons uit voor koffie en thee in zijn airconditioned bewakershuisje. Hij verhaalt in gebroken Engels en Ivriet over zijn komst in 1974 naar Israël vanuit het koude communistische Georgië. Hij vertelt over zijn gezin, zijn twee kinderen waarvan er een als Israëlisch militair gevangen is geweest in Libanon. Hij vertelt over zijn teleurstelling in Israël, over de baantjes die hij heeft gehad en het werk dat hij moet doen, universitair geschoold in het verre Rusland, zijn diploma's hier minder waard dan krantenpapier. De honderdduizenden Russische joden die in de loop der tijd naar Israël zijn geëmigreerd vormen een nieuw bevolkingssegment in de huidige samenleving en het is nog maar zeer de vraag of Israël opnieuw in staat is om deze laatste aliya goed te laten verlopen. 's Avonds in de lobby van het hotel praten de medewerkers met elkaar in hun eigen taal, het arabisch. Het zijn israeli-arabs. Ik kan ze niet verstaan maar de woorden Israël en Nasrallah vallen regelmatig. En zo komen alle werelden hier bij elkaar, niet zonder problemen maar in schijnbaar vreedzame coëxistentie.

Israel-reis 5 (dinsdag 7 augustus 2007)

De oude wijk gelegen aan de voet van de berg "mount zion" is Ha-Shilo'ah. Dit gemengd Israelisch-arabische dorpje ligt suf slaperig in de zinderende zon. Het wijkje kent slechts twee bezienswaardigheden: de city of David en de bron Siloam. Na enig zoeken vinden we de ingang van de in de bijbel genoemde bron bij toeval in een prive-tuin. Die mystieke plek is nu een bouwplaats. De eigenaar van de tuin, een Israeli-Arab, is echter bereid ons een rondleiding te geven in de tunnel ondanks het feit dat de bron vandaag gesloten is. Hij maakt zaklantaarns in gereedheid, geeft ons waterschoenen en gaat ons voor in de nauwe, donkere tunnel. Het water van de Siloamvijver kwam uit de Gihonbron. Die beroemde bron ligt op de westelijke helling van het Kedrondal, aan de oostzijde van de Sionsheuvel, waarop de eerdergenoemde oude Davidsstad gebouwd was. Die bron bevond zich dus net even buiten de muren van het oude Jeruzalem van koning David. Dat bronwater was levend water (en volgens velen is het water geneeskrachtig). Heel anders dan bij voorbeeld het stilstaande water in de Dode Zee. Ook in tegenstelling tot het water van de Jordaan, was het altijd fris en koud. Het was nooit aan bederf onderhevig. Hoe kwam het water van die bron nu in de Siloamvijver binnen de stad? Door de zogenoemde Jechizkiatunnel! In de stad van David bevindt zich nog steeds de onderaardse watertunnel die koning Jechizkia heeft laten uitgraven van de Gihonbron naar het badwater van Siloam. Op deze warme dag lopen we van de bron in de richting van de stad van David, door die 700 meter lang tunnel waar nogal wat water in staat. De tocht tot binnen de muren van de oude Davidsstad zou 40 minuten duren maar wij komen na een kwartier bij een afgesloten gedeelte. Het is stikdonker op het licht van onze lantaarns na en het koude water staat kniehoog. Onze stappen maken een vreemd plonzend geluid in de holle ruimte. Door deze tunnel waren de bewoners van Jeruzalem indertijd altijd verzekerd van drinkwater bij een eventuele belegering. En die belegering is ook werkelijkheid geworden in de tijd van Sanherib de koning van Assyrië. In de bijbel staat het verhaal van de wonderbaarlijke genezing door Jezus van een blinde man bij de bron van Siloam. Waarom zond Jezus de blinde man naar Siloam? (Joh. 9:7) Betekende dit soms een rituele reiniging of een heenwijzing naar de doop ? Nee, waarschijnlijk niet. Siloam was in Israël het symbool geworden van levend water. Dat levende water werd op het Loofhuttenfeest geschept en in feestelijke optocht naar de tempel gebracht en daar vervolgens geplengd. Dit Loofhuttenfeest was waarschijnlijk nog niet of net afgelopen!
Waar of niet waar, legende of niet, al met al een bijzonder moment om hier te staan in een tunnel waar zoveel over is geschreven. Nadat we weer in het verblindende daglicht staan en met een versgeplukte druiventros beginnen we aan de klim naar de oude stad. Een rondje rond de oude stadsmuur met zijn 8 poorten neemt lopend een uurtje in beslag. het brengt je van de oosters-Arabische gedeelten van de stad naar de westers Israëlische gedeelten. een wereld van verschil, een wereld samen maar toch apart. © 2009 - 2010 Eliezeryair, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 25-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Eliezeryair is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Goedkoop vliegen naar Tel Aviv - Israel: Low budget luchtvaartmaatschappijen Jeatairfly en Tuifly vliegen inmiddels ook op Tel Aviv. Dat betekent; goedkope vliegtickets en gunstige reisvoorwaarden. Vanaf het…
• Israël in vogelvlucht: educatie: Educatie heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het jodendom. Israël zet die traditie voort. Het educatieve systeem is erop gericht kinderen voor te bereiden om verantw…
• Israël Masterplan 2020: Een klein land als Israël met een relatief grote bevolking moet zuinig met haar land omspringen. De handhaving van openruimten is erg belangrijk. Ze dienen voor voedselproduktie, voor…
• Tel Aviv - Jaffa bestaat op 11 april 2009 honderd jaar: Op 11 april 1909 werd Tel Aviv gesticht. Het werd tegen Jaffa aangebouwd als moderne buitenwijk. Het was de eerste moderne Hebreeuwse stad. Daarvoor wa…
• Israël gaat eerste milieuvriendelijke stad bouwen: Nurit: Nurit zal de eerste milieuvriendelijke stad in Israël worden. De stad zal gebouwd worden op de Gilboa-berg in Noord-Israël (Galilea). De stad zal inf…

Bronnen en/of referenties

• Eliezeryair.punt.nl