Rondreis IJsland: Reykjavík

De laatste anderhalve dag van onze rondreis brengen we door in de hoofdstad. Voor het eerst in tien dagen is het weer onstabiel en regenachtig. Dat belemmert helaas het uitzicht vanaf de glazen koepel van het Perlan-museum. Bovendien is de toren van de Hallgrímskirkja gesloten wegens restauratie. Er blijft wel tijd over om in het centrum te winkelen, de haven te bezichtigen, maar nauwelijks tijd om attracties, zoals musea, buiten het centrum te bezoeken.

De ontdekking van IJsland

Het is mogelijk dat IJsland al eerder ontdekt is. In Griekse en Romeinse bronnen, die uit het jaar 300 v. Chr. stammen, wordt gerefereerd aan Thule, het noordelijkste eiland van de wereld. Thule was ook de eerste naam van IJsland en werd in de middeleeuwen enige jaren gebruikt. Romeinse munten, daterend uit 300, zijn enige jaren geleden bij opgravingen ontdekt. Dit kan betekenen dat zeevaarders uit Engeland (toen een Romeinse kolonie) in die tijd IJsland hebben bezocht. Zeker is dat Ierse kluizenaars van tijd tot tijd op IJsland woonden en het Thule noemden. De eerste permanente bewoners waren waarschijnlijk Ierse monniken, die in de 8e eeuw arriveerden. Het is mogelijk dat de Vikingen voor het eerst van deze plek hoorden van de Ierse bevolking, toen zij naar dat land reisden. Noorse ontdekkingsreizigers ontdekten IJsland rond het midden van de 9e eeuw. De eerste verkenner noemde het Sneeuwland, de tweede noemde het naar hemzelf, maar de derde, balend van het koude klimaat, gaf het de naam IJsland, welke naam het sindsdien heeft behouden.

De kolonisatie

IJslands eerste permanente bewoner was een Noor/Viking, luisterend naar de naam Ingólfur Arnarson, die zijn huis vlak bij de warme bronnen in het zuidwesten bouwde. Toen hij de zuidkust bereikte zwoer hij zijn boerderij te bouwen op de plek waar de twee balken die hij overboord gooide aan land kwamen. Hij vond ze terug op de plek die hij Reykjavík ('Rookbaai') noemde door de witte rook van geothermische stoom die hij daar zag opstijgen. Hij vestigde zich er in 874. Dat werd dan ook de plaats waar de hoofdstad van IJsland zich sindsdien heeft ontwikkeld.

Reykjavík

Ontwikkeling
Reykjavík is de hoofdstad van de republiek IJsland en ligt aan de voet van de berg Esja. Deze berg vormt een buffer voor de koude noordenwind, zodat Reykjavík redelijk milde winters kent. De inwoners zijn werkzaam in de visserij en visverwerkende industrie, als aanvulling op de gebruikelijke handel en dienstverlening, hoewel er een grote variëteit is aan lichte industrie. Het is ook het landelijk centrum voor handel en transport, overheidsinstellingen, onderwijs en sociale en gezondheidsdiensten. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is Reykjavík volledig rookvrij sinds alle huizen verwarmd worden door geothermisch water (zie ook artikel: Rondreis IJsland: Het schiereiland Reykjanes). Reykjavík ontwikkelde zich pas tot een stad aan het eind van de 18e eeuw. Tot die tijd bestond het uit een aantal boerderijen. De stad groeide van 170 inwoners destijd tot 12.000 begin 20e eeuw. Sinds de Tweede Wereldoorlog is zij extreem snel gegroeid, met tegenwoordig 180.000 inwoners in Groot-Reykjavík (de stad zelf + 6 buurgemeenten). Wanneer je voor het eerst Reykjavík binnenrijdt verbaas je je over de opvallend helder geschilderde veelkleurige gebouwen. De IJslanders hebben een voorliefde voor een enorme kleurenvariatie wanneer zij hun huizen schilderen.

Een moderne hoofdstad
Reykjavík is een moderne stad met tal van winkels, musea, uitstekende restaurants en een interessant nachtleven. Het wekt de indruk van een welgestelde buitenwijk, waar elke vorm van stress ontbreekt. Moderne woningen en beelden, brede wegen (de enige vierbaans autowegen van het hele land), nieuwe en vooral dure (4WD-) auto's en overal ruimte op een oppervlakte van maar liefst 1000 km². In het oude, overzichtelijke stadscentrum achter de haven vind je de belangrijkste winkelstraten Laugavegur en Bankastræti. Het grootste winkelcentrum van IJsland ligt in de voorstad Kópavogur, genaamd Smáralind. De hypermoderne etalages zouden niet misstaan in Londen, Parijs of New York.

Bezienswaardigheden
Sinds de stad is gegroeid van weinig meer dan een dorpje tot de huidige grootte, zijn er nauwelijks enige echte monumenten bewaard gebleven. Desondanks staan in het oude centrum tussen de oude haven en het meer Tjörnin enige charmante gebouwen uit de 18e en 19e eeuw. De overige bezienswaardigheden die wij bezocht hebben zijn:

De Hallgrímskirkja, een in de hele stad zichtbaar herkenningspunt, waarvan bij mooi weer het uitzicht adembenemend kan zijn. Het is de grootste kerk van het land met een 74 m. hoge torenspits, die hoog boven alle andere gebouwen uitsteekt. Het heeft de vorm van een omgekeerde ijspegel. Tijdens ons verblijf staat de toren in de steigers en is de lift naar boven buiten gebruik. Het interieur van de kerk is wel (gratis) toegankelijk en oogt zeer modern. Het prachtige orgel wordt tijdens de openingstijden bespeeld. De bouw van de kerk heeft meer dan 40 jaar geduurd, langer dan ieder ander IJslands gebouw. Voor de kerk staat het majestueuze beeld van Leifur Eríksson, de op IJsland geboren Viking en ontdekkingsreiziger die gezien wordt als dé ontdekker van Amerika (zie foto rechts).

• Perlan, het panoramisch restaurant, is een enorme glazen koepel, gebouwd op zes gigantische watertanks bovenop de berg Öskjuhlíd. Bij helder weer heb je vanaf het terras van deze koepel, die in twee uur één omwenteling maakt, een geweldig uitzicht over de stad en de omgeving. Eén van de waterreservoirs is tegenwoordig in gebruik als het Sagamuseum, waar de geschiedenis van het land wordt uitgebeeld. Naast Perlan ligt een kunstmatige geiser die kokend water 15 m. de lucht in kan spuiten. Het is een imitatie van de echte Geysir, maar de werking ervan is geheel natuurlijk.
• De haven. Hier staat de enige locomotief op IJsland op het enige stukje rail van het land van 10 m. Ook vier walvisjagers liggen al jaren werkloos in de haven. In de zomer liggen vaak grote passagiersschepen aangemeerd. De marinehaven is niet toegankelijk. Iets verder naar het oosten langs de boulevard staat Solfar ('ode aan de zon'), een stalen, moderne interpretatie van een vikingschip.

Overige attracties

• Árbæjarsafn, het openluchtmuseum met huizen en hutten uit het hele land, die tussen 1820 en 1907 gebouwd zijn.
• Het Höfdi House is beroemd geworden als ontmoetingsplaats tussen de presidenten Reagan (VS) en Gorbatsjov (USSR) in 1986.
• In de bronnenvallei Laugardalur bevinden zich een aantal attracties bij elkaar, zoals het grootste openluchtzwembad van IJsland, met behalve een 50-meterbaan, hot pots, een jacuzzi, thermisch stoombad, solariums en een 86-meter lange waterglijbaan; het boerderijpark, dat vrijwel alle dieren die op IJsland voorkomen bevat; een familiepark dat vertier biedt voor het hele gezin en de botanische tuin met een uitgebreide collectie inheemse en exotische planten; de laatste soorten bevinden zich in door geothermische bronnen verwarmde ruimten.
• Het Nationaal museum met vondsten uit het Vikingtijdperk.
• Het parlementsgebouw (Althing) staat in de binnenstad aan de Austurvöllur.