Rondreis IJsland: Hete zwavel, modder en lava bij Mývatn

Na ons bezoek aan de Äsbyrgi-canyon en de Dettifoss waterval komen we na een korte rit aan bij Myvatn of 'Muggenmeer'. Ten oosten hiervan bevindt zich een omvangrijk geothermisch gebied met vulkanische activiteit als gevolg van de dunne aardkorst. In dit veelkleurig, heuvelachtig en kaal landschap vlak langs de ringweg wandelen we langs hete zwavelbronnen en modderpotten. Ook nemen we de wandelroute langs de nog hete lava van de vulkaanuitbarsting van 24 jaar geleden.

Het gebied rond de vulkaan Krafla

Aangekomen in het Myvatn-district rond het gelijknamige meer, nemen we eerst een kijkje in het gebied rechts van de ringweg. Hier beklimmen we de rand van de enorme explosiekrater Víti. Het is een kale, inactieve vulkaan uit 1724 gevuld met opvallend blauwgroen gekleurd water. We lopen niet over de hele kraterwand vanwege de tijd. Het is eind van de middag en er zijn voor onze groep tafels gereserveerd in een ecoboerderijrestaurant langs het meer. In de verte ligt de 818 m. hoge Krafla. De laatste uitbarsting van deze vulkaan dateert van september 1984 en heeft een kilometers lange en meters dikke stroom lava over het dal verspreidt. De bus brengt ons naar een parkeerplaats aan de andere kant van de ringweg, waar we de mogelijkheid krijgen een gemarkeerd wandelpad te volgen door de lavavelden veroorzaakt door de erupties van de Krafla. Gemiddeld vindt er in dit gebied elke 5 tot 10 jaar een (meestal lichte) vulkaanuitbarsting plaats.

De hete lava van Námaskard

Dit terrein is genoemd naar de hoogste heuvel Námaskard. Het is een hoge kale, veelkleurige heuvel, waar de ringweg overheen loopt en vanwaar je aan de andere kant het meer Myvatn ziet liggen. Langs de lichtgekleurde kam van deze berg is een wandelroute. De nog hete lava van de uitbarsting van 24 jaar geleden (!) mag niet betreden worden. De wandelroute is duidelijk gemarkeerd met een kleurstof. Hier en daar zijn zelfs houten vlonders over de warmere gedeelten aangelegd. De 400 m. hoge kam van de Námaskard, die officieel Námafjall heet, kan beklommen worden (zie foto inleiding). Gelukkig is het droog en zonnig. Bij regenachtig weer wordt de klim afgeraden, omdat de kleiachtige grond op de berg verandert in een glibberig pad. Wanneer je over de lava loopt als het pas geregend heeft komt overal de waterdamp uit de grond en wordt het uitzicht belemmerd. Dit gebied is nog steeds actief en het op één na jongste vulkanische gebied van IJsland. Duidelijk is het kleurverschil tussen de jongste en de oudere lavavelden. De eerste zijn donkerder, de laatste vertonen al een groene waas van mosvorming.

Kokende zwavelbronnen, stoompotten en modderpoelen

Na de boeiende wandeling over de lavavelden rijdt de bus ons terug naar de parkeerplaats langs de ringweg om ten slotte op deze enerverende dag het sulfaatterras Hverir te bezoeken. Deze vlakte ligt bezaaid met dampende zwavelbronnen, sissende stoompotten uit steenhopen en kokende modderpoelen. Overal pruttelt en sist het onder je voeten. Vooral het eerste gedeelte van de wandeling is duidelijk aangegeven en afgebakend. De modderpotten met de grijze, kokende blubber doen denken aan groot uitgevallen brouwsels van een tovenaar. Ineens hoor je een korte plof en klodders modder vliegen alle kanten op. Gelukkig is het rustig weer en niet winderig. De aardkorst is hier naar verhouding zeer dun. Er doorheen zakken zou een eerstegraads verbranding betekenen. Je moet op de houten vlonders blijven die rond deze modderpotten zijn aangelegd. Verderop stijgt de stoom uit vele pruttelende en borrelende heetwaterbronnen. Uit kleine gaatjes puffen rookwolken door de geelgekleurde zwavel. Daardoor hangt er een naar rotte eieren geurend grijs rookgordijn. Dit laatste gedeelte van de wandelroute is minder gevaarlijk en niet gemarkeerd.

Myvatn

Kraflacentrale
Ten slotte rijden we over de 'bergpas' van de Námaskard naar een eenvoudige camping langs het meer, waar we de nacht zullen doorbrengen in niet al te luxe nachtverblijven, een soort containers met stapelbedden. Onderweg passeren we aan de oostkant van het meer de Kraflacentrale. Het is een door stoom uit de aarde aangedreven electriciteitscentrale. Een futuristisch gezicht door de vele bovengrondse pijpleidingen, stomende gaten en brede brullende aluminium 'fabriekspijpen'. De centrale wekt electrische energie op uit (geothermische) aardwarmte. Het is inmiddels een omstreden project, want de centrale wordt keer op keer bedreigd door lava, die uit de spleten van het systeem komen. Ook lichte aardbevingen hebben het project geen goed gedaan.

Het 'Muggenmeer'
De ringweg loopt onder langs het meer. Myvatn is één van IJslands grootste meren op 278 m. boven zeeniveau. Letterlijk vertaald betekent het 'muggenmeer'. Het dankt deze naam aan de 35 soorten muggen die hier leven. Maar het is meer een paradijs voor geologen, natuur- en vogelliefhebbers, want de muggen verlaten zelden het water en steken nooit. Het gemiddeld twee meter diepe meer ligt bezaaid met groene eilandjes en is 3500 jaar geleden ontstaan. Door de lavavelden is er een natuurlijke dijk gevormd, waar binnen het meer ontstond. Vandaar dat het zo ondiep is en daarom een ideaal gebied voor allerlei soorten eenden op zoek naar voedsel op de bodem.