Rondreis IJsland: De Gouden Cirkel Tour

De tweede dag van onze IJsland-tour bevat de klassieke 'must' voor alle bezoekers van dit land, de zogenaamde Gouden Cirkel Tour. Drie natuurverschijnselen die je in een dag vanuit Reykajvík kunt bewonderen. Zo'n 50 km. oostwaarts ligt het Nationale Park Thingvellír. 40 km. verderop ligt op de grens van het kale, woeste en onbewoonde binnenland en de vruchtbare delta in het zuiden het Geysir-district met z'n heetwaterbronnen. Iets verderop is de machtige Gullfoss, de 'gouden waterval'.

Thingvellír

Na een bustocht van nog geen uur komen we op deze grijze, bewolkte dag met af en toe wat lichte regen en een temperatuur van rond de 13° C. aan bij hét nationale heiligdom van IJsland, Thingvellír. Je schrijft 'þingvellír' en spreekt het uit als 'Pingwelj'r'. Deze 'vlakte van het parlement' (letterlijk vertaald) is een 6 km. brede en 40 km. lange verzakking in de aarde. Het wordt aan weerszijden begrensd door diepe kloven en scheuren. Thingvellír is het directe gevolg van het langzaam uiteendrijven (enkele centimeters per jaar) van de Europese en Amerikaanse tectonische platen.

De ontmoetingsplaats van de oude (Europese) en de nieuwe (Amerikaanse) wereld bleek een vruchtbare voedingsbodem voor de rijke verbeelding van de Vikingen. Want hier, in de kloof Almannagjá, kwam in 930 het Althing, het eerste parlement van IJsland samen vanwege de uitstekende akoestiek. Dit parlement heeft hier bijna 900 jaar gezeteld. In de beginjaren kwam de hele toenmalige volwassen mannelijke bevolking bijeen, enkele honderden: Almanna=alle mannen en gjá=kloof. Alleen het zuidwesten, de regio Reykjavík, was in de tiende eeuw nog maar gekoloniseerd door de Vikingen. Toen de bevolking groeide en de overige kuststreken werden bewoond, stuurde men vertegenwoordigers naar de jaarlijkse vergaderingen. Later kwam ook een groot deel van de bevolking hier bijeen om twee weken feest te vieren, te sporten en handel te drijven, terwijl de leidinggevende figuren rechtspraken en wetten uitvaardigden. Thingvellír ligt ten noorden van het 140 m. diepe meer Thingvallavatn (Þingvallavatn) dat wordt gevoed door 10.000 jaar oud water, dat via ondergrondse rivieren van onder de omringende bergen vandaan komt. Ook dit meer wordt door de convectie van de aardschollen dieper en breder (voor uitgebreide uitleg over de breukvlakken: zie inleiding op deze special).

De kloof Almannagjá is ook indrukwekkend vanwege zijn 'bouwstijl'. Soms lijkt de natuur door mensenhanden gebouwd, zo precies past alles. De klif Lógberg was het belangrijkste deel van het Althing. Hier stond de rechtspreker, terwijl hij het gezelschap toesprak. Beneden discussieerde men over de wetten. Toen de IJslanders zich op 17 juni 1944 onafhankelijk verklaarden van de Deense heerschappij, gebeurde dat hier. Veel nationale herdenkingen worden hier gevierd, zoals het 1000-jarig bestaan van de Althing in 1930 en het 1100-jarig bestaan van de kolonisatie in 1974 (Het huidige IJslandse parlement wordt nog steeds Althing genoemd). Op dit uitgestrekte, vlakke lavaveld bestaan de enige bebouwingen uit een hotel en het buitenverblijf van de minister-president.

Geysir-district

In dit hete, geothermische gebied, ruim een uur rijden oostelijk van Thingvellír, zorgen de krachten van moeder natuur voor een imponerend schouwspel. Want er is een grote variëteit aan hete bronnen en bubbelende poelen te vinden. Op deze kale, winderige vlakte heb je bij helder weer uitzicht op de zuidelijke delta: het belangrijkste landbouwgebied van IJsland. Bekendste trekpleisters zijn de Geysir en de Strokkur. Verder wat kleinere heetwaterbronnen, die slechts borrelen, heetwaterpoelen met helder blauw water en beekjes die het warme water afvoeren. De overige heetwaterbronnen op IJsland zijn uitgewerkt of borrelen slechts.

Geysir
Geysir (spreek uit: G'heis'jr) is de moeder van alle geisers: ook onze keukengeiser heeft er zijn naam aan ontleend. Letterlijk vertaald betekent Geysir 'spuiter'. Geysir bestaat uit een bolvormige kom met een diameter van 18 m. en onderin een kamer van 20 m. diep. Toen hij nog werkte kon een eruptie wel 20 minuten duren en spoot hij ieder half uur zo'n 60-80 m. kokend water en stoom de lucht in. In 1928 was Geysir al niet meer actief. Waarschijnlijk is de toevoer ondergronds gestopt als gevolg van een lichte aardbeving. In 1935 wist men hem door het graven van een afvoergeul weer tot leven te wekken. In 1963 viel hij weer in slaap. Omdat het toerisme toenam wilde men een werkende 'spuiter' hebben. Men wilde niet opnieuw in Geysir gaan boren, wat hem wellicht voorgoed zou ruïneren. In plaats daarvan werd in de vlakbij gelegen Strokkur geboord, die na een serie aardschokken in 1896 in slaap was gesukkeld. Het boren van een diep gat had het gewenste resultaat. Een aantal boeren probeerde nog wel Geysir met behulp van groene zeep weer 'aan de praat' te krijgen, maar het IJslands Natuurbehoud stak er een stokje voor. De natuur moest haar loop hebben. Na een lichte aardbeving van 2002 laat Geysir af en toe weer van zich spreken.

Strokkur
Strokkur of 'karnton' ligt slechts honderd meter van Geysir en heeft nog geen last van storingen (zie foto inleiding). Waarschuwingsborden en afzettingen geven duidelijk aan dat je met rugwind deze bron het best kunt benaderen zonder verbrandingsverschijnselen op te lopen: de temperatuur van water en stoom bedraagt 80-100° C. De actieve kom van de Strokkur zelf heeft een diameter van slechts twee meter, waarvan het water voortdurend in beweging is en op en neer gaat. Concentratie is vereist om dé foto of filmopname te maken als hij tot uitbarsting komt. Elke 8 minuten verschijnt eerst een prachtig blauwe bolvormige bel die meteen daarna een enorme waterstraal zo'n 20 à 30 meter de lucht in spuit. Dit duurt maar enkele seconden. Naast dit hete bronnengebied bevinden zich een hotel, een tankstation, een uitgebreide koffieshop annex souvenirwinkel.

Gullfoss

De derde etappe van onze Gouden Cirkel Tour brengt ons na een korte busrit bij, volgens de IJslanders, 's lands mooiste waterval, de Gullfoss of 'gouden waterval'. Helaas schijnt de zon deze dag niet, zodat we niet de prachtige regenbogen kunnen zien, waaraan deze waterval zijn naam dankt. Toch blijft het een spectaculair gezicht het 70 m. brede water in twee etappes met een oorverdovend geraas naar beneden te zien donderen in een 32 m. diep breukvlak van een smalle kloof. Je kunt via een wandelroute vanaf de parkeerplaats (waar je het mooiste overzicht hebt) naar beneden tot aan de bovenloop van deze waterval komen. Zoals bijna alle honderden grote en kleine watervallen op IJsland wordt ook de Gullfoss gevoed door gletsjerwater. Bij de parkeerplaats is een (prijzige) souvenirwinkel en een restaurant. © 2008 - 2010 Staal, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 22-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• IJsland, gletsjers, geisers en grote watervallen: IJsland is nou niet zo’n bestemming waarvan je zegt; hé, laat ik eens naar IJsland gaan. Behalve dat het er meestal koud is, is het ook een dure bestemming.…
• Noord-Europa, IJsland: IJsland kwam de laatste tijd steeds negatief in het nieuws vanwege de bankencrisis. Maar IJsland is meer dan dat. Het heeft een overweldigende natuur met vulkanen, geisers en gletsjers…
• Goedkope vakantie: IJsland: IJsland is getroffen door de kredietcrisis. Het land heeft te kampen met hoge schulden. Daardoor is de koers van de IJslandse Kroon sterk gedevalueerd. Dat heeft veel nadelen voor…
• Olympische Spelen 2008: handbal - wedstrijden: Voor het eerst tijdens het handbaltoernooi bij de mannen op een Olympische Spelen is Frankrijk olympisch kampioen geworden. In een eenzijdige finale werd IJslan…
• Rondreis IJsland: Reykjavík: De laatste anderhalve dag van onze rondreis brengen we door in de hoofdstad. Voor het eerst in tien dagen is het weer onstabiel en regenachtig. Dat belemmert helaas het uitzicht…

Bronnen en/of referenties

• www.ijsland.boogolinks.nl (de grootste collectie links over IJsland)