Namibië heeft de oudste plant

We waren in de stad Swakopmund en volgden de buiten de stad aangegeven Welwitschia Drive, een scenic drive, genoemd naar een wel heel bijzondee plant, de Welwitschia mirabilis. De achter een draad liggende berg afval van groene bladeren die aan de uiteinden verdroogd en gerafeld waren, bleek de Welwitschia te zijn.

We vonden het niet vreemd dat deze plant in 1859 opgevallen moet zijn want het is een wel heel lelijke….oeps, mijn excuses, ik bedoel bijzondere plant. Het was de Oostenrijkse botanist Friedrich Welwitsch, die de plant ontdekte in het zuiden van Angola en net als wij heeft ook hij eerst naar de plant staan staren. Je gelooft je ogen niet en moet het eerst even op je laten inwerken. Friedrich gaf de plant de naam tumboa omdat deze zo genoemd werd door de plaatselijke bevolking. Toen na onderzoek bleek dat het wel een heel unieke en alleen aan de westkust van Afrika in de landen Namibië en Angola voorkomende plant was, kreeg hij de naam Welwitschia mirabilis. Welwitschia om de ontdekker aan te geven en het Latijnse mirabilis wat verwonderlijk betekent. Nou ja, verwonderlijk is de plant zeker, wij stonden nog steeds te staren en konden amper geloven dat het een plant was.
Nog verwondelijker is het dat de plant bestaat uit een erg korte houtachtige stam met slechts twee bladeren daaraan. Die bladeren groeien zolang de plant leeft en ze kunnen zonder problemen honderden jaren oud worden en men spreekt zelfs over leeftijden die liggen tussen de 500 en 1500 jaar. Die bladeren hebben dus tijd om erg lang te worden en op de een of andere manier krullen en waaien ze om de stam heen en vormen ze zo deze meer dan een meter hoge “afvalhoop” waar we nu voor stonden. Van deze plant werd zelfs beweerd dat hij 2000 jaar oud zou zijn en door de droogte en de enorme hitte waren de uiteinden van de bladeren niet groen meer. Ze waren gebleekt, uitgedroogd en gerafeld en de hoop lag troosteloos in het zand van de Namib woestijn. De plant lijkt dood te zijn maar hij is springlevend en blijft groeien, jaar in, jaar uit. De Zuid Afrikanen, met hun leuke taalgebruik hebben er ook een naam voor en zij noemen de plant: “tweeblaarkanniedood.”.

Men heeft zich afgevraagd hoe de plant in deze droge omgeving aan voldoende water komt om te overleven. Aanvankelijk dacht men dat de plant enorm lange wortels had maar deze bleken bij onderzoek slechts drie meter lang te zijn. Men ontdekte dat de plant leeft van de dauw en mist en het vocht op de grote bladeren verzamelde. Het van de bladeren druppelende water wordt door de wortels opgenomen maar daarnaast neemt de plant ook via de bladeren direct vocht op. Omdat de plant afhankelijk is van mist, komt deze alleen voor in een strook, van maximaal 150 kilometer van de kust af en Namibië en Angola zijn perfect want de zeelucht stroomt het land in en botst daar tegen de hete lucht van de Namib woestijn met als gevolg mist.

Het viel ons op dat alle Welwitschia’s langs de route voorzien waren van een bordje waarop werd aangegeven dat het een mannelijke of vrouwelijke plant betrof. Wij zagen geen verschil maar dat kwam wellicht omdat we niet in de juiste tijd daar waren. De planten staan erg ver uit elkaar en zijn voor bevruchting afhankelijk van insecten en niet van de wind wat men eerst dacht. De bloemen van de mannelijke plant zijn kleiner en zalmkleurig terwijl die van de vrouwelijke plant groter zijn en blauwgroen van kleur zijn.
De planten zijn beschermd ofschoon ze niet echt tot uitsterven gedoemd zijn. Die bescherming is uiteraard altijd goed want er gaan vele zaden verloren doordat dieren de zaden eten. De planten zouden enigszins giftig zijn en daardoor een natuurlijke bescherming hebben echter antilopen en neushoorns willen bij grote droogte nog wel eens een blad nemen om er alleen al voor het vocht op te kauwen.

Het land Namibië is in vele opzichten bijzonder en heel geschikt voor mensen die houden van eenzaamheid en natuur. Zover we konden kijken was er eigenlijk niets te zien en nooit hebben we geweten dat “niets” zien zo boeiend kan zijn. We hebben in ieder geval respect gekregen voor de Welwitschia maribilis, inderdaad een uitzonderlijke plant. © 2007 - 2009 Peter, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 16-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Peter is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Katten en giftige planten: C + D + E + F: Er zijn altijd planten in een tuin of omgeving van een huis. Zelfs op het balkon hebben we planten staan.Daarom een lijst met giftige planten om je kat gezond te hou…
• Feiten en fabels over planten: Er bestaan veel feiten en fabels over planten. Ik heb de meest bekende feiten en fabels met antwoord over planten hieronder op een rijtje gezet.
• Een herbarium maken: Een herbarium is een verzameling van gedroogde planten. Vaak moet je deze maken voor de biologielessen van school. In dit herbarium moeten verschillende soorten bladeren, bloemen en plan…
• Botanica van het verlangen: Gebruiken wij de planten, of gebruiken de planten ons? Dat is de vraag die Michael Pollan zich stelt in zijn boek ‘Botanica van het verlangen’.
• Beplanting in je tuin: Niets is leuker om je tuin te voorzien van nieuwe planten. Maar let wel op hoe je de planten neerzet, anders kan het namelijk erg rommelig er uit gaan zien.