De Terugkeer naar Berlijn

Berlijn, totaal verwoest na de oorlog. In 1983 was ik er, bij de Potsdammerplatz. Ik kon vanaf een podium over de muur heen kijken, en schrok me wezenloos. Er waren schuttersbunkers, honden, wachttorens en bewakers, veel bewakers. Todesstreife, stond er op een bord. Dat betekend dat als je over de muur heen klimt, je dood bent. Het is 1983, mijn eerste bezoek aan Berlijn. We gaan over de grens van West naar Oost Duitsland, de transit-autobaan op, bij Helmstedt. De West-Duitsers vonden alles best, deden er niet moeilijk over en hebben ons gewoon laten doorrijden. Bij de Oost-Duisters moest ik een visum kopen. De autobaan van Helmstedt naar Berlijn, was een lange weg van ongeveer tweehonderd kilometer, waarna je in Berlijn arriveert. Dit moest in twee en een half uur afgelegd worden, anders gingen de Oost-Duitsers je zoeken. Dan waren ze je “kwijt”. Je mocht tevens als buitenlander niet van de Transit Autobaan af. Alle afslagen moest je negeren. Onderweg mocht je wel tanken, en wij hadden op het gegeven moment bijna de Tank leeg. We stopten bij een tankstation, waar tevens een winkeltje bij zat. Alles was daar zo goedkoop, dat ik samen met mijn reisvriend het karretje volgeladen had met cognac, jenever en flessen wijn. Bij de kassa kwamen we echter voor een verrassing te staan. De caissière vraagt “Deine Ausweis bitte!”, welke ik netjes laat zien. De caissière reageert verbaast en zegt dat wij maar 2 flessen mee mogen nemen, en het karretje, geloof het of niet, zelf leeg moesten maken. De sigaretten waren daar overigens niet te roken, vandaar dat ze zo goed koop waren dacht ik toen. We vervolgden onze weg richting Berlijn, en komen bij de grens, de Dreilinden. Het eerste wat mij opviel was toch wel de strenge grensbewaking. Er stond een heel groot bord bij de grens met: “DDR grußt seine Gästen”. Nou, niet bepaald vriendelijk dan, want we hadden wel 2 geweren in onze rug. Gelukkig kunnen we na 2 uur eindelijk doorrijden. De schuifdeur, die zo klein was dat er echt maar 1 auto net tussen past, ging open en we mochten Berlijn in. Afgelopen maand ben ik weer in Berlijn geweest, tevens met de auto. Er is nergens meer een grens te vinden, je kunt gewoon doorrijden.

Ik ben een dag wezen kijken in Oost-Berlijn. Het was toen die tijd hartstikke moeilijk om er in te komen. Het was bij de grensovergang Checkpoint Charlie, waar ik Oost Berlijn in wilde. De controle was daar zo streng, het heeft zeker 3 uur geduurd voordat we in Oostelijk Berlijn waren. Ik moest alles inleveren. Ik werd een hokje ingedreven, waar ik me uit moest kleden. Alleen de onderbroek mocht ik aan houden. Verder werd echt alles nagekeken; de zolen van mijn schoenen werden uitgebreid bekeken, en tevens de lens van mijn Camera. Het rolletje moest er eigenlijk ook uit, maar dit weigerde ik. Na dit alles, mocht ik verder en werd mij verplicht om 25 West-Marken om te wisselen in Oost-Marken. Maar dit blijkt een verhaal apart. Het is nooit mogelijk om dit alles op te maken in die ene dag dat ik er verbleef. Een biertje koste misschien 25 cent, en een patatje 15 cent, in de tijd van de Guldens. Na een leuke dag te hebben gehad in Oost-Berlijn, waar ik alle bezienswaardigheden bekeken had, en lekker wat gegeten had, ging ik nog even met mijn reisvriend een biertje drinken in een cafeetje. Twaalf uur moest ik weer terug zijn aan de grens, en het was kwart voor twaalf. Ik vroeg de rekening, en kwam er achter dat ik toch nog 10 Oost-Mark over had. Ik heb het als fooi gegeven, wat de ober helemaal geweldig vond. Ze keek even of niemand op haar lette, en stopte het geld snel weg. Voor dat geld kon zij in die tijd misschien wel een week leven. Aangekomen in West-Berlijn ben ik nog even bij de Potsdammerplatz gaan kijken. Tot mijn grote verschikking hoorde ik daar jankende honden, zag ik militairen met grote machinegeweren en heel veel verlichting. Ik werd daar niet goed van. Daarna ging ik weer de grens over, terug naar mijn overnachtingsplaats.

Hitlers bunker

In 1983 heb ik de bunker waar Adolf Hitler in schuilde, gezien vanaf de verkeerde kant van de muur. Hij was toen begroeid met gras. Later heb ik er nog overheen gelopen, en heb er nog even op gestampt. Het is de plek waar Hitler zelfmoord pleegde. Dit jaar ben ik er ook geweest. Ik kon het maar niet vinden, en uiteindelijk kwam ik erachter, dat er een hele grote parkeergarage overheen was gebouwd. De ingang van die parkeergarage was vroeger de uitgang van Hitlers Bunker. Men wilt er nu een gedenkplaats van maken, maar daar zijn te veel tegenstanders voor, en dat gaat dus waarschijnlijk niet door.

Het Heden

Zoals je al vast gelezen zult hebben, heb ik in mei Berlijn wederom bezocht. Ik herkende de stad helemaal niet meer terug. De Architectuur viel mij meteen op. Oude gebouwen wisselen elkaar om en om af met nieuwe gebouwen. Na de oorlog hebben ze gerestaureerd wat men kon, en dat is niet alles. Je vind er nu nieuwe gebouwen tussen de oude monumenten. In Berlijn heb ik mezelf via de U- en S-Bahn verplaatst. Dat is de metro van de stad. Het is schitterend en vooral ook makkelijk reizen. Voor 7 euro heb je een dagkaart, en kan je overal in Berlijn komen, zelfs in Potsdam.
Met de metro kwam ik aan op de Potsdammerplatz. Ik herkende niks meer van 1983, er stonden vele nieuwe gebouwen, waaronder de parkeergarage, die dus vroeger de uitgang was van Hitlers Bunker.

De Brandenburger Tor

Deze toren, of beter gezegd poort, is in de tijd van Napoleon gebouwd. De Nazi`s hebben hier in de oorlog Triomftochten door gehouden. Ooit heeft Napoleon zelf er ook nog onderdoor gelopen. Tijdens mijn bezoek in 1983 was dit een spergebied, waar ik dus onderdoor kon lopen toen. De muur liep dwars door de Brandenburger Tor. Je kon hem wel zien, maar niet zoals nu. Ik ben er nu gewoon doorheen gelopen.

Checkpoint Charlie, het heden

Ik loop afgelopen mei door de Friederichstrasse, en kom bij Checkpoint Charlie, waar ik eerder in 1983 zo ernstig gecontroleerd werd. Het was vroeger de grens tussen Oost en West Berlijn, maar nu is het niets meer dan een bezienswaardigheid. Het is een monument geworden. Er staan 2 mensen, de één verkleed als een Russische Soldaat, de andere verkleed als Amerikaans Soldaat. Voor maar één euro kun je met ze op de foto, en dat heb ik gedaan.

Keizer Wilhelm Gedächtniskirche

Op de Kurfürstendam, bezoek ik de Keizer Wilhelm Gedächtniskirche. Na de oorlog lag Berlijn helemaal plat. De Duitse regering heeft toen gezegd dat men de toren niet meer gaat repareren, maar dat men deze toren zo laat staan als een monument. Daarom hebben ze de kerk zo laten staan. Er is een nieuwe kerk naast gezet, die zeer interessant is om te zien. Voor de Kerk zijn er bijna altijd wel leuke markten.

Rijksdag

De rijksdag is een bezienswaardigheid op zich. Hitler heeft er vroeger gezeten als Reichskanselier. Momenteel is het een regeringsgebouw, net als in de tijd van de Nazi`s. De Rijksdag staat naast de nieuwe regeringsgebouwen.

Alexanderplatz

Op dit Alexanderplein, door de duitsers “Der Alex” genoemd, staat de prachtige Berliner Dom. Deze is na de oorlog gerestaureerd tot de oorspronkelijke staat. Het is gelegen vlakbij de uitgaansstraat van Berlijn, Unter den Linden. Er zit een grote Sauerorgel in de Dom, die wereldberoemd is.

Spandau

Spandau, een buitenwijk van Berlijn. Hier stond een hele grote gevangenis, waar alle oorlogsmisdadigers gevangen zaten. Rudolph Hess was de laatst, en na zijn overleiden is de boel afgebroken, en de gevangenis staat er niet meer.