Het leven in de trein tijdens de Transsiberie Express

Tijdens de Transsiberïe express rondreis leg je ongeveer 9000 kilometer per trein af. Je deelt dan je coupé met nog drie reisgenoten en staat vanaf nu onder toezicht van twee provodniks. Je maakt je thee en noodles klaar met gekookt water uit de samovar en al snel leef je van stop tot stop. Saai? Nee, al snel een heerlijk avontuurlijke sleur…

Providniks

We werden aan boord welkom geheten door de providnik. Van haar kregen we lakens en een kleine handdoek. Zij heeft de sleutel van het toilet en gaat deze afsluiten vanaf een half uur voordat een station wordt bereikt. Ook steekt zij de kolen aan van de samovar (soort waterketeltje) om het water te koken. In iedere wagon staat een samovar en waar je heet water voor thee en noodles kunt halen.

De providnik waarschuwt op het station wanneer de trein weer vertrekt. Houd dit goed in de gaten want soms is het feit dat ze 'naar binnen stapt' al het signaal dat de trein vertrekt. Er wordt dus niet gefloten of iets omgeroepen. Daarbij komt dat je nooit de rails moet oversteken. De treinen zijn namelijk veel en veel langer dan in Nederland waardoor het erg lang duurt voor ze voorbij zijn en loop je zo de kans de terin te missen! De providniks spreken slecht engels en zijn vaak erg terughoudend. Maar als je, je best doet ze wat beter te leren kennen, dan kan je vaak extra dingen regelen en zal ze je haar ‘eigen’ bier en wodka verkopen. De providniks van Mongolië en China zijn meer ingespeeld op de toerist, je hebt dan een beetje meer luxe. Het is dan vaak wat schoner en in China kregen we zelfs een maaltijd in de trein. Je loopt dan wel de kans dat ze er een kleine vergoeding voor vragen.

De restauratiewagen

Een bezoek aan de restaurantwagen is een absolute aanrader. Veel russen nemen vaak hun eten zelf mee of kopen voldoende op de stations. Maar de eetgelegenheid is toch de plek om mensen te ontmoeten. En voor je het weet zit je daar met een rus die zijn levensverhaal verteld, wat je overigens nauwelijks begrijpt, en biedt je zijn wodka aan. In de trein naar Mongolïe en het deel van China moet je wel in de gaten houden dat je tijdig plaatsen in het restaurant reserveert, omdat daar veel meer toeristen in mee gaan. Het grappige in het russische traject is dat je de eerste dag (van de in totaal vier) nog veel keus hebt, maar dat je al snel eet wat de pot schaft terwijl ze je het gevoel geven dat je het zelf hebt uitgekozen.

Wielen verwisselen

De Chinezen hadden veel moeite met Hitler en om hem te dwarsbomen besloten ze een andere maat rails toe te passen. Als gevolg hiervan bungel je op de grens van China en Mongolië een paar meter boven de grond op een rangeerterrein. Je kunt gedurende deze operatie niet naar het toilet en echt slapen lukt wellicht ook niet. Maar het blijft een hele belevenis. Als je geluk hebt ‘hangt’ er naast je trein een andere zodat je kunt volgen hoe ze de onderstellen verwisselen.

Alle tijd van de wereld

Het leven in de trein brengt je al snel een roes. Je kan lekker op je bed gaan liggen voor een extra dutje of om even in dat ene boek weg te kruipen. Alhoewel je hierbij wel afhankelijk bent van je kamergenoten. In de coupé zijn de bovenste bedden overdag vaak opgeklapt en dan is het onderste bed bedoeld als zitbank. Lokale reizigers gaan vrijwel altijd op de onderste bedden en reserveren daarom al maanden van tevoren. Groepen moeten het dan doen met de bedden die overblijven. Zo
gebeurde het dat in onze groep twee coupés gedeeld moesten worden met russen. Bij ons lag de vrouw van het rusisch gepensioneerde echtpaar bijna de hele dag op bed. Natuurlijk stond ze op en bood ze aan dat ik mocht gaan zitten, maar ja die hollandse beleefdheid en het was ook wel goed zo, dus laat je het dan ook maar. Bovendien was ik vaak bij de anderen in de coupés of in de restauratiewagen te vinden. Als we dan wel eens op de banken zaten, dan kwam de wodka uit de tas en werd er vis gegeten. Dat was erg gezellig ook al verstonden we elkaar niet. Vele reizigers doen graag een spelletje en je hebt al snel het gevoel dat je alle tijd van de wereld hebt.

'Hoe laat is de volgende stop'

In de trein wordt de lokale tijd van Moskou aangehouden. Tijdens eerste treinreis tussen Moskou en Irkutsk ga je door drie tijdzone's. In het restaurant wordt op de lokale tijden de maaltijden gererveerd. Dat is wel een beetje wennen maar het is goed te doen.

Op de stationnetjes zie je van alles en nog wat. Veel vrouwtjes die broodjes, gevulde pannenkoekjes (blini's), gedroogde vis en drinken verkopen. Het worden een soort kleine marktjes waar je tijdens het been strekken lekker tussendoor kunt lopen. Maar pas ook op. Ik werd een paar keer benaderd door zo'n typische rus met van die priemende ogen en een bekertje aardbeitjes. Hij bleef ze aanbieden. Uiteindelijk kreeg hij wel door dat ik geen interesse in hem had. Later hoorde ik dat er op deze treinreizen binnen rusland ook prosituees meerijden en werken. In rusland is dit heel gebruikelijk en je zit nou eenmaal tussen de lokalen en dat heeft zo zijn charme. En ze laten je met rust als je daar om vraagt. In de andere trajecten komt dit niet voor omdat die treinen meer gericht zijn op toeristen. Het leven in de trein en op de stationnetjes zijn een aparte beleving.

Langs de rails staan kilometerpalen. Er zijn routebschrijvingen van wat je kan zien bij welk punt. Dat is een erg leuk tijdverdrijf: het aftellen naar een bezienswaardigheid. Bijvoorbeeld bij kilometerpaal 3932 staat een witte obelisk die aangeeft dat je precies halverwege bent tussen Moskou en Peking! Soms lig je in een deuk want dan raast de trein zo snel voorbij dat alleen degenen met geluk en een filmcamera hetgeen kunnen zien door de film langzaam terug te draaien.

Special Transsiberië Express © 2008 Hoptunaa, gepubliceerd in Reisverhalen (Reizen en Recreatie) op 04-05-2008, laatst gewijzigd op 12-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hoptunaa is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Trans Siberie Express en andere beroemde treinreizen: De Trans Siberie Express is een van de bekendste spoorlijnen ter de wereld, samen met de Peking Express en de Orient Express. De spoorlijnen zijn duizend…
• De Chinese Muur in Peking: Met de Transsiberïe Express kwamen we uiteindelijk aan in Peking. Een bezoek aan de 6.200 kilometer lange Chinese Muur in juli 2006 heeft toch wel een bepaalde impact op mij gehad.…
• Audi TT, leukste auto van de jaren ´90: In september 2007 is de Audi TT door de ANWB auto uitgeroepen tot de leukste auto van de jaren ´90 van de vorige eeuw. De auto is in 1998 voor het eerst op de markt ge…
• Shinkansen (hogesnelheidstrein in Japan): De Shinkansen is een hogesnelheidstrein in Japan. Deze trein wordt ook wel kogeltrein genoemd vanwege de kogelvormige neus die de trein heeft. Buiten Japan noemt men…
• London Stansted luchthaven: London Stansted is de derdegrootste luchthaven van Londen, en vele lowfare-airlines vliegen naar Stansted. Daarom is deze luchthaven een aantrekkelijke optie voor mensen die Londe…