InfoNu.nl > Reizen en Recreatie > Evenementen > Polderdorpen: Berendrecht in de ban van de tulp

Polderdorpen: Berendrecht in de ban van de tulp

Polderdorpen: Berendrecht in de ban van de tulp Tulpen uit Antwerpen. Tja, dat zullen ze in Amsterdam niet graag horen! Toch is het historisch juist. Zo'n 450 jaar geleden, 40 jaar dus voor Nederland, kwamen de eerste tulpenbollen uit Turkije aan in de Antwerpse haven. En om dat te vieren, werd 2012 uitgeroepen als Tulpenjaar. Vooral in de polderdorpen Berendrecht en Zandvliet zullen ze het geweten hebben, want daar is het al tulp wat de klok slaat! Door het succes van tulpenjaar 2012 werd er besloten om geregeld tulpenplukken te organiseren. Vanaf 2013 zal het dus om de twee jaar feest geblazen zijn in de polderdorpen!
In de polderdorpen ten noorden van Antwerpen, meer bepaald Zandvliet, Lillo en Berendrecht, stond in 2012 de tulp centraal. De Wereld Tulpen (Top World Tullip Summit) was er te gast, omdat het in 2012 vierhonderdvijftig jaar geleden was dat de eerste tulpenbollen in West-Europa arriveerden via de haven van Antwerpen. Zo'n 40 jaar dus voor de eerste tulpenbollen in Amsterdam aankwamen!

Geschiedenis van de tulp in de Westerse wereld

Tulpen werden in de westelijke wereld geïntroduceerd door de Weense ambassadeur voor Turkije, Ghislain de Busbecq. Hij beschreef vol enthousiasme de mooie bloemen die hij in 1551 in het Turkse Edirne had gezien. Later zond hij enkele zaden naar Oostenrijk. In 1562 kwam de eerste vracht tulpenbollen naar Antwerpen en dit betekende het begin van de Europese tulpenteelt. Zo'n 40 jaar later werden de bloemenbollen eveneens naar Nederland uitgevoerd. De eerste gedocumenteerde exemplaren werden door Carolus Clusius geplant in de door hem vanaf 1593 geleide Hortus botanicus in Leiden. Ook Christoffel Plantin, de bekende Antwerpse boekdrukker, had tulpen in zijn tuin geplant. Iemand met tulpen was in die tijd een bemiddeld man. Een tulp was toen immers zijn gewicht in goud waard. De speculatie rond de bollenhandel aan het begin van de 16de eeuw was één van de redenen voor de ineenstorting van de economische markt en van de tulpenhandel.

Oorsprong van de naam tulp

De naam tulp is afkomstig van het Perzische woord 'tulipan' wat tulband betekent. Ottomaanse sultans droegen een tulp op hun tulband.

Oktober 2011: voorbereidingen in de Polderdorpen Berendrecht / Zandvliet / Lillo

In oktober 2011 verdwenen er zo'n 160.000 tulpenbollen in de grond naast de Bomenbank te Berendrecht. In de lente van 2012 groeide dit uit tot een prachtig pluk-en snijveld. Ook de leden van de plaatselijke seniorenraad lieten zich niet onbetuigd. Zij plantten in oktober 2011, voorzien van handschoenen en rode mutsen, nog eens duizenden tulpen in grote plantenbakken.

Tulpen in de Antwerpse polderdorpen

Begin 2012 waren de polderdorpen dus één grote tulpenzee. Een herinnering aan vroegere tijden, wanneer de tulpenkweek voor en na de oorlog in deze regio floreerde en hier aan vele mensen werk verschafte. Bloemen waren zeer arbeidsintensief. Zij vereisten vier maal meer arbeid dan andere gewassen en hadden een hoger rendement. De tulpenoogst werd in die tijd steeds gevierd met een groot dorpsfeest. In 1932 werd er een oppervlakte van 5 ha bloembollen in de grond gestopt, mede door toedoen van een Noord-Nederlander, die al snel was ingeburgerd in de polderdorpen. Zijn naam? Johan Eyking. Hij werd vermaard met zijn tulpen niet enkel in Zandvliet en de andere polderdorpen, maar zelfs tot in Parijs. Tijdens een reis naar de lichtstad, werden er zelfs tulpen neergelegd bij het graf van de onbekende (Franse) soldaat. De tulp kende een hoge vlucht. Ook op het graf van Pater Damiaan in Leuven prijkte een bosje tulpen uit Zandvliet. Er werd zelfs een variëteit tulpen naar hem vernoemd. De laatste bekendheid die haar naam aan een tulpenvariëteit gaf, was Koningin Fabiola in 1961. Ook ver buiten Europa kende de Zandvlietse tulpenvelden succes. Zo kregen ze een eervolle vermelding in de Boston Sunday Globe. Tijdens de oorlogsjaren moesten de tulpen wijken voor meer eetbare culturen. Hoewel! Hier en daar zijn er ook meldingen van gebakken tulpenbollen. Tsja, nood breekt wet! Na de oorlog werden de tulpenvelden terug in ere hersteld, maar ze kenden nooit meer de grandeur van voor de oorlog. Misschien komt er na 2012 wel een nieuwe opflakkering!

Programma voorjaar 2012 polderdorpen

Kom uit je stulp
En pluk een tulp
Het lijf gebukt
De hand die plukt
Daarna vieren we feest
Zo is 't altijd geweest.

In het districtshuis van Berendrecht en in het Poldermuseum van Lillo waren er verschillende tentoonstellingen. De bewoners konden hun eigen tulpengedicht schrijven of foto's maken van de bloemenweelde in hun eigen tuin. Ook dit werd tentoongesteld.

Voor het tulpenjaar werden er speciale postkaarten gedrukt met tulpen op. Zij werden vrij verdeeld onder de inwoners van Bezali (Berendrecht-Zandvliet-Lillo). Wie nog meer postkaarten wou, kon hiervoor terecht in de bibliotheek, op het districtshuis, etc. De kaarten konden in speciale brievenbussen gedeponeerd worden en werden gratis verstuurd in België. Bedoeling was om op die manier vrienden, familie en kennissen uit te nodigen voor het feest op 29 april 2012.

Op zondag 25 maart (de dag van het keizerrijden) was er een fotoschoot in Lillo. Mensen moesten rode en groene kleding aandoen en samen een tulp vormen. Er werd ook een luchtfoto genomen, die werd gebruikt voor affiches en flyers.

De vele tulpen die werden geplant, mochten gratis geplukt worden op zondag 29 april 2012 tijdens een groot pluk-en oogstfeest.
Er was een grote kermis zoals vroeger (zie reactie onder aan het artikel) en overal konden er tulpen worden geplukt en gekocht. Zelfs tot in het havengebied kleurde alles geel, rood, paars en oranje. Je vond er ook workshops, naast een braderij met Antwerpse streekproducten, een luilekkerwei, een avonturenparcours voor kinderen, fietsroutes, boottochtjes en nog veel meer. Het feest begon om 10 uur en was een groot succes!

De tulpenbollen werden later uitgestoken en werden verpakt in zakjes. Deze zakjes kon je gratis ophalen in het districtshuis. Zo konden de tulpen het jaar nadien terug bloeien en iedereen herinneren aan het tulpenjaar 2012!

Antwerpen, Kalmthout en het Nederlandse Venlo waren gastheer voor het World Tullip Summit in 2012. Op die manier wilden zij samen de tulp opnieuw promoten en de kennis over deze mooie bloem helpen verspreiden.

2013: nieuwe tulpenpluk!

Na het succes van 2012 werd er ook in 2013 een tulpenfeest georganiseerd in de polderdorpen. Op zondag 14 april 2013 was er aan de Antwerpsebaan in Berendrecht vanaf 10 uur weer heel wat te doen en mochten er weer gratis tulpen geplukt worden. 160.000 tulpen moesten in theorie staan pralen op het veld tegenover garage Kerschot. De aanhoudende vrieskou besliste hier echter anders over. De tulpen waren nog niet volgroeid. Het werd dus een tulpensteek. Iedereen mocht tien tulpenbollen uitsteken en mee naar huis nemen. Kinderen kregen hiervoor een kleurig schopje en werden geholpen door de mensen van de groendienst indien nodig. Naast de tulpenpluk waren er tal van andere activiteiten: een ligweide, een groot terras, een BBQ, veldfanfares, dansende tuinkabouters, speeltuin voor de kinderen, spelen als kubb, petanque en nageltje klop voor groot en klein, workshops tulpencreaties, een tulpentrein door de polder, een quiz en begeleide natuurwandelingen. Je kon gratis naar Berendrecht komen vanuit Antwerpen met de pendelboot van de Flandria. Of je kon gratis een elektrische fiets reserveren in Antwerpen en later terugkeren met bus of Flandria. De weergoden waren het evenement welgezind. Voor de eerste maal sinds maanden een prachtige zon en temperaturen boven de 20 graden!

2015: een tulpenpluk om de twee jaar

De volgende tulpenpluk vond plaats in 2015, om de grond de gelegenheid te geven even uit te rusten. In november 2014 werden zo'n 160.000 tulpen aangekocht voor zo'n 12.000 euro. Deze tulpen werden weer in de grond gestopt aan de Antwerpsebaan in Berendrecht. Op zondag 19 april 2015 kon iedereen weer gratis tulpen komen plukken. Ook was er weer de nodige randanimatie. Vanuit Antwerpen kon je met de Flandria naar Berendrecht. De tulpenpluk wordt een tweejaarlijks evenement in de polder. Volgende afspraak: april 2017!

Op www.dna.be/tulpenpluk vind je telkens alle nodige informatie om er een leuke tulpendag van te maken!

Lees verder

© 2012 - 2017 Mapa, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Nog steeds geen volledig zwarte tulpNog steeds geen volledig zwarte tulpTulpen zijn erg geliefd door de vele soorten en prachtige kleuren. Ze worden al eeuwen gekweekt nadat de eerste bollen v…
Tulpen kruisen: specialiteit van Nederland als tulpenlandTulpen kruisen: specialiteit van Nederland als tulpenlandNederland staat wereldwijd bekend als het land van de tulpen. Toch zijn er vele miljoenen Nederlanders die niet veel mee…
Bedragen studiefinanciering 2012 & 2013Bedragen studiefinanciering 2012 & 2013De hoogte van de studiefinanciering voor 2012 en 2013 is bekend. In dit artikel: de hoogte van de studiefinanciering 201…
Koninginnedag 2013, leuke vrijmarkten en overige uit tipsKoninginnedag 2013, leuke vrijmarkten en overige uit tipsKoninginnedag 2013 is een nationale feestdag en wordt zoals ieder jaar gevierd op 30 april. Koningin Beatrix en de overi…
Nieuwe dienstregeling NS 2013 vanaf 9 december 2012Nieuwe dienstregeling NS 2013 vanaf 9 december 2012Vanaf zondag 9 december 2012 geldt er voor de treinen van de NS een andere dienstregeling. Een dienstregeling die ook in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Benscherjon / Pixabay
  • GVA
  • De Poldermagazine
  • www.anieuws.be
  • Wikipedia
  • De Stadt Santvliet - Uitgave Heemkundige kring van de Antwerpse Polder vzw, 1978
  • www.dna.be/tulpenjaar
  • Postkaartenboekje
  • Brochure tulpenpluk 2013
  • De Nieuwe Antwerpenaar
  • GVA 15/04/2013
  • ATV-nieuws 14/04/2013
  • Aankondigingsblad 3 november 2014

Reageer op het artikel "Polderdorpen: Berendrecht in de ban van de tulp"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Willemsens, 09-04-2012 23:57 #1
De tulpenvelden van Zandvliet hebben in de jaren 50 plaatsgevonden op de velden van :mijn vader Louis Willemsens (Helena Hoeve) er werd een grote danstent geplaatst of in de glazen aardappelkweekserre werd een café ingericht. alle plantsoenen waren gescheiden door straatjes, die een naam kregen van een bekend personage. Er werd uitgebreid reclame gemaakt via folders en via radiouitzendingen. Ik heb nog de tekst van een interview dat afgenomen werd bij mijn vader en Jan Eyking. Wij als kinderen, maakten kransen die verkocht werden om op de motorkap van de auto's te bevestigen. Het verwonderde mij dat nooit melding werd gemaakt van deze manifestaties in jullie brochures Reactie infoteur, 11-04-2012
Bij deze een waardevolle toevoeging aan het artikel die zeker door iedereen zal gelezen worden. Hartelijk dank hiervoor!

Infoteur: Mapa
Laatste update: 17-04-2016
Rubriek: Reizen en Recreatie
Subrubriek: Evenementen
Special: Antwerpen
Bronnen en referenties: 13
Reacties: 1
Schrijf mee!