Oktoberfest: bier.. en meer

Laten we eerlijk zijn, het Oktoberfest in Munchen is het bekendst vanwege de liters bier die vloeien. Maar dat is geen helemaal eerlijke typering. Het Oktoberfest is veel meer dan de geschatte vier miljoen liter bier die wordt opgeslokt door de bezoekers. Vanouds was het ook wel een fijne gelegenheid om zo veel mogelijk bier naar binnen te werken, maar vooral een viering van huwelijk, oogst en vruchtbaarheid. En met speciale familiedagen en evenementen wordt een breed publiek aangetrokken. Ooit hoorde Munchen, de stad waar de oktoberfeesten worden gehouden, niet tot het Duitse rijk maar tot Beieren. Een prins van het Beierse rijk die later gekroond zou worden tot koning Lodewijk De Eerste, maar het nu nog moest doen met de titel 'prins Lodewijk van Beieren', wilde zijn geluk in de liefde (of in staatszaken, die dingen liepen en lopen vaak dooreen) vieren met het volk, en zorgen voor een beetje binding tussen de adellijke wereld en de 'gewone' burger. Zijn bruid was Therese van Saksen-Hildburghausen. We schrijven het jaar 1810, en het feest dat later een oktobertraditie zou worden, had alle allure van een koninklijke happening...

Eten, bier en vermaak

Niet minder dan 40.000 gasten waren er, allemaal inwoners van Munchen. Een van de belangrijkste trekpleisters was een paardenrace, maar ook waren er lekkere hapjes te krijgen en vloeide er een indrukwekkende hoeveelheid bier. De locatie zou, naar de naam van de bruid, 'Theresienwiese' worden genoemd; te vertalen als 'Thereses velden'. Anno nu heet het feest in de volksmond gemakshalve 'die 'Wiesn.' Met de jaren na 1810 werd het feest steeds verder aangekleed en uitgebouwd, hoewel de paardenraces sneuvelden. Zo kwam er een landbouw-schouwspel bij het evenement. De basiselementen van landbouw, tenten vol eten, bier en vermaak bleven tot op de dag van vandaag bestaan, hoewel de landbouw nog maar een keer in de drie jaar aandacht krijgt. Ergens zonde, want de symboliek van de landbouw is sterk verbonden aan de oktoberfeesten.

Vruchtbaarheid

Landbouw staat voor de vruchtbaarheid van moeder aarde. De vruchtbaarheid van het land en het samen vieren van de rijkdom aan oogst waren een belangrijk element van de Oktoberfeesten. Die vruchtbaarheid wordt anno nu weleens iets anders uitgelegd, maar laten we ons verre houden van clichebevestigende grappen. Hierover sprak onlangs de verre, verre nazaat van Lodewijk van Beieren in de Suddeutsche Zeitung zijn wanhoop uit, kort samengevat als: "Duitsers zijn meer dan bier en worst!"

Wie, wat en waar?

Omdat het weer dan nog warmer was en mensen relaxter over de velden van Therese konden wandelen, werden de feesten verplaatst richting september. Vandaar dat het leeuwendeel van de Oktoberfeesten een septemberfeestje is geworden. Dankzij de grote internationale populariteit zijn lokale Duitsers niet meer de hoofdbezoekers van het festival; toeristen delen in die eer.

Cijfers en feiten

• De Oktoberfeesten trekken ruwweg zeven miljoen bezoekers
• De geschatte bierconsumptie is vier miljoen liter
• Het Oktoberfest begint de derde zaterdag in september en duurt tot in oktober
• Officieel is het Oktoberfest nu het grootste publieke feest ter wereld
• Wereldwijd doen andere steden pogingen richting Oktoberfest (o.a. in de US), maar in grootte zullen ze het origineel nooit evenaren
• Naar verluidt leidt de bierconsumptie verrassend genoeg nog steeds niet tot noemenswaardige verstoring van de sfeer

Voor wie?

• Eigenlijk is het Oktoberfest bedoeld voor iedereen die van een feestje houdt. Echt, er zijn ook 'normale' mensen die zin hebben in wat bier en vertier...
• Er is tot op zekere hoogte rekening gehouden met rolstoelende bezoekers
• Het Oktoberfest kent ook een familiedag, met gematigdere prijzen. Zie de kalender op www.oktoberfest.de
• Na achten 's avonds zijn de tenten gesloten voor kinderen onder de zes jaar.