Eilandhoppen op de Griekse Dodekanesos

Wandelen over verlaten ezelspaden naar een burcht of kapelletje op een bergtop of met de bromfiets naar een afgelegen baai en een boottocht naar een buureiland. Veel meer vakantiewensen moet je niet hebben als je de kleine eilanden van de Griekse Dodekanesos Kalimnos, Nisyros, Leros of Patmos wilt bezoeken. Daarentegen is Kos een bruisend eiland met grote hotelcomplexen, discotheken en caféterrassen. In het voor- en naseizoen is het op Kos veel stiller.

Eilandhoppen op de kleine eilanden van de Dodekanesos

De Dodekanesos (Dodekánisa = Twaalf Eilanden) zijn de Oost-Griekse eilanden, Waarvan Kos en Rhodos de bekendste zijn. In totaal bestaat deze archipel uit wel 163 eilanden en eilandjes, waarvan er slechts 26 worden bewoond zijn. Turkije is zo dichtbij, dat je vanaf Kos de witte appartementen van de Turkse badplaats Bodrum duidelijk kunt zien. Van 1522 tot 1911 waren ze onderdeel van het Ottomaanse (Turkse) Rijk en daarna tot 1945 onder Italiaans bestuur. Gebouwen op de eilanden in Italiaanse stijl herinneren nog aan deze tijd. Griekenland en Turkije zijn het nog steeds niet eens over de exacte grenzen tussen de eilanden en het vaste land van Turkije. Dat verklaart de aanwezigheid van veel militaire kampen op Leros en Kos. Je kunt overigens vanaf Kos probleemloos dagtochten per boot naar Bodrum maken. Het beste vlieg je naar Kos of Rhodos, de grote knooppunten in het veerdienstenverkeer en bereikbaar voor chartervluchten. De eilanden Kalimnos, Leros en Patmos zijn daarvandaan vrijwel dagelijks per (draagvleugel)boot bereikbaar. In de zomer varen naar Nisoros dagelijks excursieboten vanuit Kos en Kalimnos. Karpathos ligt te ver weg voor eilandhoppen, maar heeft als zelfstandige vakantiebestemming voldoende te bieden en er zijn ook verzorgde reizen die Rhodos en Karpathos combineren. Eilandhoppen kun je eenvoudig en voordelig zelf regelen, maar er zijn ook georganiseerde reizen met verblijf in hotels of appartementen, waarbij Kos, Kalimnos, Patmos en Leros worden gecombineerd.

Kos

Fietseiland
Evenals 'grote broer' Rhodos heeft Kos een ommuurde hoofdstad met een kruisvaardersburcht, opgravingen en een klein archeologisch museum, volop uitgaansleven en hotelcomplexen. Maar alles is kleinschaliger en minder massaal. In de rustige maanden tot half juni en vanaf september kun je op Kos prima terecht voor een ontspannen strandvakantie, afgewisseld met een excursie of fietstochtje over het grotendeels vlakke eiland, dat vrij compact is (40 bij 8 km) met een beperkt aantal bezienswaardigheden. Echt mooie fietsroutes zijn er niet, maar aangezien veel hotels ver buiten Kos-stad liggen, komt een fiets zeker van pas en tussen Kos-stad en de badplaats Psalidi loopt een heus fietspad. Behalve fietsen kun je ook een auto of scooter huren. Ook het strand van Tingaki en de opgraving van het Asklepeion zijn per fiets bereikbaar. Overigens rijden er ook frequent bussen in de wijde omgeving van Kos-stad.

Landschap en bezienswaardigheden
Het grootste deel van het eiland is landschappelijk niet zo aantrekkelijk: een aaneenschakeling van verwilderde, dorre akkers met alleenstaande hotels en appartementen daartussen. Prachtig en ruig, maar alleen te voet of met een jeep, scooter of mountainbike toegankelijk, zijn het langgerekte Dikeosgebergte en het bergachtige schiereiland van Kefalos, dat door onverharde wegen wordt doorkruist. Vanuit het drukbezochte Zia, met zijn smaakvolle toeristenwinkeltjes en vele restaurants, kun je prachtig wandelen over de beboste hellingen van het Dikeosgebergte. Verder moet je beslist de verschillende Romeinse opgravingen in Kos-stad bezoeken, waar je letterlijk over de antieke straten loopt en het zwaar gerestaureerde Asklepeion (zie afbeelding rechts), het tempelcomplex waar Hippocrates de basis legde voor de geneeskunde.

De toeristencentra
De hotelwijken van Kos-stad, Lambi en Psalidi, waar je met een georganiseerde reis terechtkomt, strekken zich kilometers lang uit aan weerszijden van het oude centrum. De stranden zijn bij beide plaatsen prima en hebben de meeste watersportvoorzieningen van heel Kos. Kardamena aan de zuidkust is in de zomer vooral een Britse kolonie met kleine appartementen bij particulieren en volop pubs. Enkele kilometers verderop liggen een paar grote hotels en appartementencomplexen. De badplaatsjes Tingaki, Marmari, Mastihari en Kamari hebben nauwelijks een centrum en doen ongezellig aan, maar de stranden zijn mooi. Mastihari is veruit het sfeervolste plaatsje en heeft een aardig zandstrand, eenvoudige pensions en kamers bij particulieren en op enige afstand wat luxere hotelcomplexen.

Vulkaaneiland Nisyros

Een vast onderdeel van een verblijf op Kos of Kalimnos is de dagtocht naar het vulkaaneiland Nisyros. Een wandeling door de krater van de vulkaan toont de vreemde kleuren en barre kaalheid van de vulkaanbodem (zie afbeelding inleiding). De sfeervolle havenplaats Mandraki heeft leuke steegjes en trapstraatjes achter in het dorp. Wie echt van Nisyros wil genieten en er bijvoorbeeld wil wandelen, vindt onderdak in familiehotels in Mandraki of, veel rustiger, in het vissershaventje Pali. Een mooi doel is het authentieke, witte Griekse dorpje Nikia, dat prachtig bovenop de vulkaanrand ligt.

De rust van Kalimnos

Voor een lange vakantie zullen velen Kalimnos te stil vinden; veel vakantiegangers beperken de kennismaking met dit landschappelijk mooie, tamelijk bergachtige eiland tot een dagtocht vanaf Kos. Toch kunnen liefhebbers van rust er zeker een paar dagen genieten, bijvoorbeeld in Emborio, een vissershaventje met een klein kiezelstrand, een gemoedelijke taverne en een paar aardige pensions en appartementen. Een goede tweede is Vathi, gelegen in een smalle baai tussen hoge rotskapen en een opmerkelijk groene vallei met citroen- en sinaasappelgaarden. De vrij grote hoofdstad en veerhaven Pothia dankt zijn welvaart aan de sponzenvisserij. Enkele bedrijfjes verzorgen rondleidingen. Hier vind je maar een paar hotels, eenvoudige pensions en een kiezelstrand. De toeristenplaatsjes van Kalimnos, Mirties en Masouri, liggen aan de westkust. Hartje zomer wordt het al snel druk op de smalle stranden. Gelukkig kun je ieder half uur overvaren naar het eilandje Telendos, dat enkel fraaie strandjes in rotsbaaien bezit. De beste stranden van Kalimnos liggen bij Plati Gialos en Kantouni, waar veel Grieken hun tweede woning bezitten.

Het 'heilige eiland' Patmos

Landschappelijk valt Patmos tegen: grote delen van het heuvelachtige eiland worden in beslag genomen door kale zandgronden, waar koeien en geiten grazen. Op dit eiland kreeg de apostel Johannes de visioenen over 'het laatste oordeel' of apocalyps, die hij optekende in het bijbelboek Openbaringen. Rondom de Grot van de Apocalyps waar hij toen verbleef is de Johannietenklooster gebouwd (zie afbeelding links). Hierdoor is het een 'heilig eiland' en komen er gedurende het gehele jaar veel orthodoxe pelgrims. Omdat het eiland een belangrijke plaats inneemt in het Christendom staat er een groot aantal kloosters. Hoger op de helling, in het bergstadje Hora, ligt een klooster met een prachtige schatkamer en bibliotheek, maar vooral knusse binnenplaatsjes en mooie uitzichten over de omgeving. De havenplaats Skala is het toeristisch centrum van Patmos, waar enkele malen per week cruiseschepen aanleggen, die hun passagiers enkele uren op het eiland rondleiden. Een goede gelegenheid om een scooter of auto te huren en één van de mooie stranden van het eiland op te zoeken. Skala zelf biedt weinig op dat gebied. Een rustiger verblijfplaats is het vissershaventje Grikos. Paralia Kambou heeft het enige strand met beperkte watersportvoorzieningen en een luxe hotel. Verder liggen er fraaie stranden bij Lambi, Livadi, Levkou, Geranou en Psili Ammos.

Welvarend Leros

Grote delen van Leros worden ingenomen door legerkampen, psychiatrische ziekenhuizen en door de ruim opgezette havenstad Lakki. Dat maakt Leros niet tot het mooiste eiland, al is het heel wat groener dan bijvoorbeeld Patmos en getuigen de fraaie huizen met bloemenrijke tuinen van de plaatselijke welvaart. Toeristen kunnen er zeker een paar dagen doorbrengen in de mooie appartementen en hotels aan de baai van Alindi, waar enkele reisorganisaties hun gasten onderbrengen. Een echt centrum ontbreekt, maar een baai verder ligt het schilderachtige vissershaventje Pandeli, waar meer cafés en restaurants aan de kade liggen. Hoog boven Pandeli vormt het prachtige uitzicht vanaf de gave muren van de kruisvaardersburcht één van de weinige bezienswaardigheden van het eiland.