Vakantiebestemmingen Polen: Silezie

Silezië (Slask) is een streek die wordt gekenmerkt door contrasten. Terwijl het industriegebied van Opper-Silezië in het oostelijk deel weinig te bieden heeft, zijn de natuurgebieden in de Sudeten weer van ongekende schoonheid. Deze bergketen, die zich langs de grens met Tsjechië uitstrekt, wordt gekenmerkt door zacht hellende, met bos begroeide bergruggen, diepe rivierbeddingen, watervallen en grillige rotsformaties. De belangrijkste stad van de streek is Wroclaw met een fraai centrum.

Historie en landschap

Ook Silezië kent, net als de overige gebieden in Polen, een roerige geschiedenis. In de laatste eeuwen behoorde deze streek wisselend tot Oostenrijk, Pruisen en Duitsland, maar sinds 1945 behoort de regio grotendeels tot Polen. De meeste Duitsers werden verdreven. Die er nog waren gebleven durfden pas na de val van het communisme voor hun nationaliteit uit te komen. De streek is in drie landschappelijke gebieden te verdelen:

• Neder-Silezië in het westen, ter weerszijden van de Oder, is een typisch landbouwgebied met Wroclaw als belangrijkste stad.
• de Sudeten bestaan uit een systeem van bergketens dat zich over een lengte van 280 km uitstrekt langs de Tsjechische grens. De bergkammen en massieven bereiken een hoogte van tussen de 1000 en 1400 m. De bergen zijn hier rijk aan mineralen, in het bijzonder steenkool. Hun schoonheid hebben ze te danken aan zacht hellende, met bos begroeide hellingen, diepe rivierbeddingen, watervallen, grillige rotsvormen en in de hogere delen bergmeren en keteldalen.
• Opper-Silezië in oostelijke richting, bestaat niet alleen uit mijnen, rokende schoorstenen en stofwolken van het industriegebied rond Katowice, maar ook uit glooiende heuvels, gele koolzaadvelden en schilderachtige dorpen.

Wroclaw

Hitler liet Wroclaw (Duits: Breslau) tot vesting verklaren en drie maanden lang tegen de Russische troepen verdedigen. Na de capitulatie in mei '45 was 70% van de gebouwen verwoest. Nu telt de stad weer net zo veel inwoners als voor de oorlog (650.000) en is ze weer net zo mooi als vroeger. Het merendeel van de naoorlogse bewoners is afkomstig uit het voormalige Oost-Polen, dat nu bij buurland Oekraïne hoort. Bezienswaardigheden in Wroclaw zijn het marktplein (Rynek) met het fraaie laatgotische stadhuis met de beroemde oostelijke gevel. Het is onmiskenbaar het symbool van de stad. De oude patriciërshuizen aan het plein en het aangrenzende Plac Solny zijn naar voorbeelden van voor 1800 gereconstrueerd. In een door keizer Leopold l gesticht jezuïetencollege werd in 1811 de universiteit ondergebracht. Het gebouw, waarvan de gevel aan de Oderzijde 171 m lang is, heeft op de eerste verdieping de mooiste zaal van Wroclaw, de Aula Leopoldina met de plafondschildering van Chrstoph Handke. In het Ostrów Tumski, op dit door de zijarmen van de Oder verzande Domeiland, vind je enkele fraaie kerken, zoals de gotische Petrus- en Pauluskerk, de eveneens gotische Heilig-Kruiskerk en een eindje verder naar het zuidoosten de indrukwekkende Domkerk.

Karkonosze

De Karkonosze (Tsjechisch: Krkonose) of Reuzengebergte is de hoogste bergketen van de Sudeten op de grens van Polen en Tsjechië (zie afbeelding inleiding). Het is een nationaal park, waarvan het grootste gedeelte in Tsjechië ligt (zie kaart links). De naam is afkomstig van de sagen rond de hier wonende berggeest en reus Rübezahl (Tsjechisch: Krakonos). De ijstijd en de erosie hebben bizarre rotsvormen in het gebergte geschapen, die tot namen hebben geleid als 'Pelgrim', 'Zonnebloem' en 'Paardekop'. In het midden van dit mooiste en hoogste gedeelte van de Sudeten ligt de Sniezka (Sneeuwkop), de hoogste top in dit gebied (1600 m). Over deze top loopt de Pools-Tsjechische grens. Helaas is het bomenbestand ernstig aangetast door de zure regen, op de wind aangevoerd uit het voormalige Oost-Duitsland en Tsjechië. Op de kale, granieten top vind je een kapel, een restaurant en een weerstation. In de zomer kan men in de bergketens van de Sudeten uitstekend bergtochten of wandelingen maken en in de winter zijn de hellingen geschikt om te skiën. Liefhebbers van wandeltochten kunnen in de bergen in speciale hutten overnachten. Een dicht wegennet en talrijke toeristische routes over bos- en veldpaden maken het mogelijk alle interessante gebieden te bereiken.

Interessante stadjes

• Jelenia Góra is een goede uitvalsbasis voor het Reuzengebergte. Het ligt in een keteldal waarin twee riviertjes samenvloeien. De stad is tijdens de Tweede Wereldoorlog niet beschadigd, waardoor in de oude stad nog steeds de prachtige galerijhuizen uit de 16e tot de 18e eeuw te zien zijn met het barokke raadhuis met zijn Neptunusfontein. De uitkijktoren op de aan de rand van de stad gelegen berg Boleslaw Krzywousty biedt een mooi uitzicht over de stad en de bergdalen.
• Karpacz, aan de voet van de Sniezka, was vroeger een nederzetting van houthakkers, teerbranders en zogenaamde lekenapothekers, die medicijnen maakten van de talrijke kruiden die ze in het gebied vonden. Nu vormt het stadje samen met Szklarska Poreba het onbetwiste toeristische centrum van het Reuzengebergte. Een stoeltjeslift leidt naar de 'Kleine Koppe', vanwaar je te voet de rotsformaties 'Pelgrim' en 'Zonnebloem' (2 uur) en de Sniezka (4 uur) kunt bereiken.
• Op 25 km ten westen van Walbrzych ligt het dorp Krzeszów. Het is beroemd om zijn kloostercomplex. Hét symbool van Krzeszów is de 18e eeuwse Mariakerk met een barokke gevel en een rijkbewerkt interieur.