Alternatieve vakantietips Spanje: Andalusië

Flamencomuziek, stierenvechters, Moorse architectuur, tapasbars, olijfbomen, fiësta's en veel zon: al deze Spaanse clichés vind je volop in Andalusië (Andalucía). Huur een auto en rijd naar Sevilla, Cordoba, Granada en Ronda. Met een achtdaagse fly-drive met Malaga als begin- en eindpunt is het aardig krap, maar wel te doen om de steden Sevilla, Cordoba, Granada en Ronda in een week te bekijken. Met de volgende tips wordt het gegarandeerd genieten van de authentieke Spaanse sfeer.

Een rondje Andalusië

Andalusië is de grootste van de 17 autonome regio's van Spanje en de meest zuidelijke. Dit keer laten we de bekende Costa del Sol achter ons en duiken het binnenland in. Neem voor Sevilla en Granada wat meer tijd dan voor Cordoba en Ronda. Rijdend van de ene stad naar de andere zijn er onderweg ook een paar leuke plaatsen voor een stop. Tussen Sevilla en Cordoba is een bezoek aan het middeleeuwse stadje Carmona een aanrader. Verder rijdend door de 'braadpan' van Andalusië (in de zomer bak je hier echt weg!) kom je langs Ecija. Kenmerkend zijn de vele kerken, vaak met ooievaarsnesten op de toren, maar het ziet er allemaal wat vervallen uit. Van Cordoba naar Granada voeren de wegen door de olijfgaarden naar keuze via de drukke stad Jaén of via de kleinere plaatsen Baena en Alcalá la Real. De weg door het binnenland van Granada naar Ronda gaat via Antequera. Aan de rand van deze plaats liggen twee mooi bewaard gebleven dolmen; de grafkamer van Menga is zo'n 4500 jaar oud. Verder zuidelijk kom je bij het bijzondere karstlandschap El Torcal. Een wandeling van een uur langs de grillige, lichtgekleurde rotsformaties vormt een aangename afwisseling op al het stedenschoon. Vanaf Ronda richting Sevilla is het de moeite waard via de witte bergdorpjes Grazalema en Arcos de la Frontera en een bezoek te brengen aan de sherrystad Jerez. Daar moet je zeker een kijkje nemen in één van de vele bodega's.

Sevilla

Sevilla is de grootste, drukste en meest Europese van de vier steden. Dat merk je o.a. aan de hotelprijzen, die hier beduidend hoger liggen dan in bijvoorbeeld Granada. Sevilla is, mede dankzij de wereldtentoonstelling van 1992, een internationale stad geworden die oud en nieuw redelijk weet te combineren. Behalve bruggen naar het terrein aan de overzijde van de Guadalquivir heeft de Expo de stad weinig opgeleverd. Van een eerdere tentoonstelling in 1929 rest nog het Plaza de España bij het Parque Maria Luisa. Het fraaie, halfronde gebouw lijkt het immense plein te omarmen. De Calle Sierpes, die vanaf het Plaza de San Francisco naar het noorden loopt, is de belangrijkste winkelstraat: je vindt er moderne boetieks naast traditionele winkels met waaiers en omslagdoeken. Sevilla heeft een bruisend avondleven, zeker in de oude wijk Santa Cruz. In de smalle straatjes is het altijd gezellig druk bij de vele tapasbars, restaurantjes en flamencoshows. De drukste perioden in de stad zijn tijdens de Goede Week (voor Pasen) en de Feria (twee weken later). Dit zijn religieus getinte feesten met processies, optochten en veel zang en dans.

Tot de bezienswaardigehden van de stad horen de prachtige arena Plaza de Toros, het museum van Schone Kunsten met een totaaloverzicht van Spaanse schilders en het Casa de Pilatos, een rijk ingericht en versierd herenhuis uit de 15e/16e eeuw. Maar de kathedraal met de opvallende toren en het Alcazar zijn toch de toppers. De kathedraal is gebouwd op de plek van een moskee, waar de giralda (minaret) nog van overgebleven is. Beklim deze toren via het hellende pad (geen trappen!) en verbaas je over het fantastische uitzicht. In de gigantische kerk is veel te zien, zoals het vermoedelijke graf van Columbus, de Capilla Mayor en de sacristie. Het Real Alcazar is een verzameling van prachtige patio's en rijk versierde, lege paleiszalen. Vooral de Salon de Embajadores is een meesterwerk van beeldhouwkunst en schilderingen.

Cordoba

Cordoba is een aangename stad met een compact, grotendeels autovrij centrum. In de Judeira, de oude Joodse wijk rond de grote moskee Mezquita, hangt een gemoedelijke, haast dorpse sfeer. Typerend voor Cordoba zijn de Moorse architectuur met bogen en versierd stucwerk en de bloemrijke patio's, verborgen achter de witte gevels. Cordoba was ronde de 10e eeuw de hoofdstad van het islamitische rijk in het westen en ademt nog een onmiskenbaar oosterse sfeer. La Mezquita is de blikvanger van Cordoba (zie afbeelding links): een prachtig gebouw met zo'n 850 sierlijke zuilen in lichte
kleuren. De mihrab, gebedsnis, is versierd met geometrische patronen en mozaïeken. Het geheel straalt rust en harmonie uit, die een beetje worden verstoord door de overdadig bewerkte 16e eeuwse kathedraal die in het midden van de moskee is gebouwd. In La Torre de la Calahorra, de oude toren aan de andere kant van de Romeinse brug, zit een islammuseum met multimediale presentaties en maquettes van het Alhambra en de Mezquita. Er wordt uitleg gegeven over diverse belangrijke uitvindingen en over religie. Het Alcazar de los Reyes Cristianos is een sobere vesting. Het mooist zijn de tuinen met moderne kunstwerken, waterpartijen en fonteinen. Van de overige bezienswaardigheden is de synagoge interessanter dan het stierenvechtersmuseum en het Casa Andalusi. De charmante Moorse patio's achter menige gevel zijn kleine oases van rust. Ze worden omgeven door witgepleisterde gevels en hebben meestal een smeedijzeren toegangshek, staan vol met bloeiende planten, vaak met een klaterende fontein of bron. Een mooi voorbeeld is Casa Batio in het straatje Marroqui vlakbij de Plaza de Colon. Ook het Palacio de Viana hier niet ver vandaan herbergt allerlei fraaie patio's.

Ronda

Pittoresk, dat is Ronda met zijn wit en okergele, oude panden langs smalle straatjes. De stad ligt als een arendsnest op de rots en wordt in tweeën gespleten door een indrukwekkende kloof. De gezellige sfeer proef je het best vroeg en laat op de dag wanneer de excursiebussen nog moeten komen of weer vertrokken zijn naar de kust. De spectaculaire onneembare ligging heeft ervoor gezorgd dat Ronda goed bewaard is gebleven. De gezichtsbepalende Puente Nuevo (zie afbeelding links) vormt de verbinding tussen het oude zuidelijke deel en het nieuwere noordelijke deel. Een informatiecentrum bij de brug geeft goede uitleg over de bouw ervan in de 18e eeuw. In het zuidelijke deel vind je klinkerstraatjes, panden met hekjes voor de ramen en verblindend witte muren. Hier zijn veel kleine musea. Er zitten een paar interessante bij, zoals het regionale museum in het mooie Palacio Mondragon en vooral het Laramuseum met historische verzamelingen variërend van telefoons tot naaimachines en waaiers. Het Casa del Rey Moro is een 18e eeuws herenhuis met een bijzondere trap van bijna 200 treden die door de rotsen helemaal afdaalt tot aan de rivier. Dit stadsdeel is 's avonds vrij doods - er zijn ook weinig restaurants. Het nieuwere deel daarentegen rond het Plaza del Socorro en de winkelstraat Carrera Espinel is levendig, zeker na de siësta. Een beroemdheid van de stad is Carmen: hier speelde haar verhaal zich werkelijk af en niet in Sevilla. Voor de filmversie zijn opnames gemaakt vlakbij de Romeinse en Arabische brug. In de buurt liggen ook nog de Arabische baden, die nog grotendeels intact zijn.

De arena van Ronda uit 1785, de oudste en mooiste van Andalusië, vormt de bakermat van de omstreden, maar het bij Andalusiërs zeer geliefde stierenvechten. Voor een Spaanse matador is het de ultieme wens om hier een corrida (gevecht) te houden met de toro (stier). Gezien de wreedheid van deze gevechten kun je het misschien beter houden bij het bekijken van de architectonisch zeer fraaie arena (zie foto inleiding) en het bijbehorende museum.

Granada

Granada ligt prachtig aan de voet van de besneeuwde toppen van de Sierra Nevada. De nieuwere stadsdelen liggen in de vlakte, de oudere tegen de heuvels, zoals de volkswijk Albayzin en recht ertegenover het schitterende Alhambra: voor velen de (terechte) reden voor een bezoek aan deze meest Spaanse stad van de vier. Trek in Granada minimaal een halve dag uit om rond te dolen in de bochtige straatjes van de oude Arabische wijk Albayzin en de zigeunerwijk Sacromonte met zijn bijzondere rotswoningen. Vlakbij de Plaza Nueva ligt het leuke straatje Caldereira Nueva met veel Arabische winkeltjes en theehuizen. Als je vanaf de Plaza Nueva de rivier volgt kom je langs een mooi Moors badhuis. Vervolgens slinger je via smalle straatjes, trapen en pleintjes als vanzelf naar de gezellige Plaza Larga en de mirador San Nicolás met een fantastisch uitzicht op het Alhambra.

Van de religieuze bouwwerken in Granada zijn de Capilla Real en het San Jeronimoklooster een bezoek waard. De Capilla Real ligt naast de nogal pompeuze kathedraal. Je komt de mooie grafkapel binnen via een imposant smeedijzeren hek. Van het klooster San Jeronimo is de kloostergang met twee arcadengalerijen erg fraai, evenals de van top tot teen beschilderde kerk. Maar het meest bijzonder is toch wel een gezongen dienst van de zusters bij te wonen 's avonds in de kapel. Dat de Moren hun stempel op Granada gedrukt hebben blijkt in de omgeving van de kathedraal. Daar liggen de medresa (koranschool), de universiteit, de Alcaiceria, de Arabische soek waar nu souvenirwinkels zitten en de Corral del Carbon, een 14e eeuwse karavaanserai (overnachtingsplaats voor reizigers).

Het Alhambra is het ultieme voorbeeld van Moorse architectuur.('Moros' of Moren is de benaming voor de islamitische bevolking van het middeleeuwse Spanje) Vooral het Nasridenpaleis. Voor dit 14e eeuwse paleis krijg je een tijdstip van toegang toegewezen en de rest van je bezoek plooi je daar omheen. Die 'rest' omvat Generalife: de mooie tuinen rond het buitenverblijf, het ronde kasteel van Karel V met twee musea, en het oude Alcazaba met een schitterend uitzicht vanaf de torens. Maar het hoogtepunt is toch het Nasridenpaleis met zijn aaneenschakeling van patio's en prachtige ruimtes eromheen. De zalen zijn van top tot teen versierd met gebeeldhouwde figuren, arabesken, azulejos (beschilderde tegels) en bewerkte houten plafonds en deuren. De patio's worden omringd door zuilengalerijen en er lopen kanaaltjes, vaak naar een centrale fontein, zoals op de Leeuwenhof.