De Buiten-Hebriden: water, wind en wolken

De Buiten-Hebriden vormen samen met de Binnen-Hebriden de eilandenarchipel de Hebriden voor de Schotse noordwestkust. Deze buitenste eilandengroep moet het hebben van veel schapen en toeristen. Aan de comfortabele boottocht vanaf het Schotse vasteland zal het niet liggen. Wel aan de hoge prijzen, het gebrek aan betaalbare accommodatie en de streng protestantse mores van de Free Church. Maar wie een passie heeft voor zee, wind en even geen mensen wil zien, kan hier zijn hart ophalen.

Het landschap

De Buiten-Hebriden (Outer Hebrides) -de Schotten zelf spreken liever van de 'Western Islands'- tellen meer dan 500 eilanden, waarvan er minder dan 100 bewoond zijn. De archipel is qua oppervlakte bij elkaar ongeveer zo groot als Noord-Brabant en Limburg samen, maar er wonen minder dan 30.000 mensen; niet erg druk dus! (Niet te verwarren met de Nieuwe Hebriden in de Stille Oceaan ten noordoosten van Australië.) Ten zuidoosten van de Buiten-Hebriden liggen vlak voor de Schotse kust de Binnen-Hebriden. In de Buiten-Hebriden verdrink je bijna in het landschap. In die immense ruimte, die nog wordt versterkt dor de weidse oceaan eromheen, vind je alles wat je maar wensen kunt voor een ongestoorde vakantie. Maagdelijk is het landschap met name langs de westkust van de eilanden Lewis en North Harris met verlaten zandstranden en ruige rotskusten waar zeevogels rusteloos hun territorium verdedigen. Het boomloze South Uist is vlak en de enige weg op het eiland lijkt langs een liniaal getrokken. Toch laat het landschap je ook hier niet los: de schorren en kwelders aan de oostkant van het eiland worden bewoond door alles wat maar kan vliegen en zwemmen; de eindeloze zandstranden aan de westkust zijn het toneel van een fascinerend spel van water, zon en wolken. Het uiterste noorden van Lewis is kaal en onherbergzaam. Rond de Butt of Lewis giert de wind en spat de oceaan uiteen. Hier voelen alleen zeehonden -en verder uit de kust- walvissen zich in hun element.

Vervoer naar en op de Hebriden

De eilanden zijn met kleine vliegtuigen bereikbaar. Dat is niet alleen duur, maar ook minder geschikt voor mensen met een zwakke maag, want de vliegtuigjes zijn een speelbal van de altijd aanwezige wind. De meeste toeristen kiezen daarom voor één van de autoferry's die vanaf verschillende plaatsen aan de Schotse westkust vertrekken. De verbindingen worden onderhouden met schone, moderne schepen. Meestal zijn er maar twee afvaarten per dag, maar het is mogelijk om vooraf te reserveren. De eilanden zijn het makkelijkst te voet, per fiets of per (huur)auto te verkennen. Er is wel openbaar vervoer, maar de frequentie is zo laag, dat je over engelengeduld moet beschikken om er gebruik van te maken. Wie dat wel doet maakt kennis met de merkwaardige bushokjes: ze zijn zo ontworpen dat je altijd uit de wind staat, uit welke hoek hij ook waait.

Vanaf Barra naar boven

De lage heuvels van het zuidelijkst bewoonde eiland Barra lopen uit in drassige veengronden waar je soms tot aan je enkels in wegzakt. De schapen die hier grazen hebben daar minder moeite mee. Langs de rafelige kust liggen, verscholen tussen lage duinen en vulkanische rotsen, prachtige zandstranden. De mooiste vind je op de noordelijkste punt van het eiland, langs de weg naar het vliegveld. Vanaf Barra gaat het naar boven, naar het noordelijke eiland Uist. Vanuit het roosteloze Castlebay -het kloppend hart van Barra!- vertrekt een autoferry naar Lochboisdale, de belangrijkste haven op Uist. Een tocht van een kleine twee uur langs tientallen onbewoonde eilandjes. Als je niet met de auto bent, kun je beter de kleine veerpont nemen die vanaf de kop van het eiland naar Ludag op South Uist vaart.

South Uist, Benbecula een North Uist

De eilanden South Uist, Benbecula en North Uist zijn door dammen met elkaar verbonden. Wanneer je vanuit de ferryhaven Lochboisdale de enige doorgaande weg naar het noorden volgt, reist de 620 meter hoge Beinn Mhor met je mee; aan de westkust heeft de oceaan vrij spel. Fraai zijn de zandstranden die zich vanaf Ardivachar Point naar het zuiden uitstrekken. South Uist is het domein van de grauwe gans die overwintert in het natuurreservaat Loch Druidiberg. North Uist is van de zuidelijke eilanden het mooist. Lage bergen worden afgewisseld door turfvelden en drassige graslanden waar karrensporen en smalle voetpaden doorheen slingeren. Langs de kust vind je zandstranden en uitgestrekte verzande baaien: een verrassend landschap (zie foto links). Het eiland leent zich bij uitstek voor een mooie wandeling, zoals het pad dat vanuit Grenitote is uitgezet over de door duinen en stranden ingesloten landtong van Machair Leathann. De route is 13 km. lang en begint bij de enige rode telefooncel langs de enige weg op het eiland. De ferryhaven Lochmaddy is een dorp met één supermarkt en een duur, gerenoveerd hotel.

South en North Harris

Harris (wereldberoemd om zijn tweed) is verdeeld in een noordelijk en een zuidelijk deel. De grens tussen Harris en Lewis wordt gevormd door de Forest of Harris, een maanlandschap omzoomd door groene dalen. South Harris hoort zeker tot de mooiste streken van de Hebriden (zie foto inleiding). Een verkenning van dit arcadisch landschap is simpel: volg de enige weg in zuidelijke richting (A859) tot dat eindigt in Rodel, een tocht van een kleine 40 kilometer. Voorheen was Roghada, zoals het haventje in het Gaelic heet, een levendige veerhaven, maar inmiddels heeft het verval ingezet; fraai is wel het 16e eeuwse St. Clement-kerkje. Maak in Tarbert van de gelegenheid gebruik proviand in te slaan en te tanken. De volgende mogelijkheid is pas weer in Stornoway, 60 km. naar het noorden. Reizend vanuit Tarbert over de A859, kun je na 6 km. afslaan nar het westen, naar Bunavoneander (een voormalig walvisstation). De rit gaat over de B887, een landschappelijk prachtige weg in de schaduw van de Tirga Mor (679 m.). Deze berg maakt deel uit van de boomloze Forest of Harris, waar met enig geduld de trage, majestueuze vlucht van de goudarend is te observeren. Adembenemend is het uitzicht over het lager gelegen West Loch Tarbert. De weg loopt vlak langs de 19e eeuwse Amhuinnsuidhe Castle en eindigt in het gehucht Hushinish. Sla vóór het dorp rechtsaf en rijd over een zandweg naar een parkeerplaats halverwege. Vanaf hier kun je een fraaie wandeling maken van ruim drie uur.

Lewis

Overal langs de fjordenkust van Lewis zijn restanten te vinden van prehistorische bewoning. In Callanish staat op een heuvel een groep van ca. 50 'standing stones' rondom een kleine grafkamer. Waarschijnlijk dateert dit megalithisch monument uit de periode van 5000 tot 1500 v. Chr. Net als de beroemde steencirkel van Stonehenge in Zuid-Engeland, correspondeert de opstelling van de stenen met het uitspansel. Callanish heeft een uitstekend gedocumenteerd bezoekerscentrum waar je bovendien prima kunt lunchen. De meest noordelijke punt van de Hebridenarchipel is Butt of Lewis. De huizen weerspiegelen het weerbarstige klimaat; ze zijn uit grijze steen opgetrokken en uit de schoorstenen kringelt gele rook -hier wordt onmiskenbaar op turf gestookt. Voor de kust worden geregeld walvissen waargenomen; op de rotsen beneden zijn in de nazomer zeehonden te vinden die daar hun jongen krijgen. Butt of Lewis is alleen te voet vanuit Ness (Nis) bereikbaar. De hoofdstad Stornoway, met amper 8000 inwoners, heeft geen bezienswaardigheden. Gelukkig heeft het stadje een grote Aziatische gemeenschap, zodat je er prima Thais of Chinees kunt eten.

Zondagsrust

Voor alle eilanden geldt een strikte zondagsrust zoals die door de protestantse Free Church wordt voorgestaan. Op de dag des Heren gaan de Hebriden op slot. Het openbare leven op de eilanden ligt dan nagenoeg stil. Er rijden geen bussen of taxi's, de ferry's blijven aan de kade en de vliegtuigen aan de grond. Winkels zijn gesloten net als de meeste restaurants en pubs; hotelbars bieden soms uitkomst. Menige B&B-accommodatie geeft op zondag niet thuis. © 2009 - 2010 Staal, gepubliceerd in Europa (Reizen en Recreatie) op 26-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Woordenschat 'de wereld' Nederlands-Engels-Frans: In onderstaande lijst vindt u de belangrijkste woordenschat in verband met onze wereld - van de belangrijkste bergketens en oceanen tot woorden zoals de even…
• De Verenigde Staten van Amerika: De Verenigde Staten van Amerika, ook wel USA of VS genoemd, zijn onderverdeeld in 50 staten. Daarnaast bestaat er nog het District van Columbia, beter bekend als Washington D…
• De Harris levels: De Harris levels - Eric Harris en Dylan Klebold, de twee tieners die verantwoordelijk waren voor de "columbine school massacre" ware fervente Doom-gamers en lieten ons enkele van hun levels…
• Top 5 gevaarlijkste vliegvelden: Wereldwijd zijn er vele gevaarlijke vliegvelden; te korte landingsbanen of gevaarlijke ligging. De 5 gevaarlijkste zijn hier terug te vinden.
• Engelse kinderboekenschrijvers; C.S. Lewis: Schrijver C.S. Lewis werd wereldwijd bekend door zijn 'Kronieken van Narnia'. Een aantal delen uit zijn boek zijn verfilmd, eerst door de BBC en later door Disney.…

Bronnen en/of referenties

• http://www.visithebrides.com
• http://www.outerhebrides.net
• http://www.isle-of-lewis.com