Vakantiebestemmingen Belgie: De kust

Honderdduizenden badgasten bezoeken jaarlijks de Belgische kust. Op een zonnige dag -en die zijn er veel langs de kust- staan de windschermen op de smalle, maar eindeloos lange zandstranden zij aan zij en zwermen de toeristen uit over de promenade, de winkelstraten en de natuurreservaten. Vermaak en vertier is er volop, maar echt fraai kun je de volgebouwde Belgische kust niet noemen.

Karakteristiek Belgische kust

De eerste indruk van de ruim 65 kilometer lange Belgische Noordzeekust is niet veelbelovend. De natuur is opgeofferd aan beton en asfalt en zo ver het oog reikt, zie je een aaneengesloten reeks van fantasieloze (middel)hoge gebouwen, direct aan zee (zie foto inleiding). Het zijn de blikvangers van de langgerekte badsteden, zoals de Belgen hun badplaatsen noemen. Hiervoor zijn vele kilometers duin geëgaliseerd. De oorspronkelijke kustplaatsen liggen veelal een paar kilometer landinwaarts. De badplaatsen worden van elkaar gescheiden door overwegend lage duinenrijen van hooguit enkele kilometers lang en vaak kun je vanuit de ene plaats de bebouwing van de volgende al zien. Alleen de kleine natuurreservaten zijn onbebouwd en naarmate je de Franse grens nadert, worden ze talrijker en de duinen hoger. Voor een lange vakantie is deze kust niet aan te raden -tenzij je uit bent op alleen strand en vermaak- maar er is genoeg aanleiding voor een afwisselend en gastronomisch weekeinde. Want koken doen onze zuiderburen in stijl.

De badplaatsen

De meeste badplaatsen, zoals Wenduine, Bredene en Westende-Bad lijken sterk op elkaar: kilometers lang zandstrand, met parallel daaraan een goed onderhouden wandelpromenade en een net zo lange rij saaie en hoge appartementencomplexen. Mooi is het niet, maar de winkels, restaurants en terrassen aan de autovrije promenades maken veel goed. Op een zonnige dag is het hier altijd gezellig druk met wandelaars, fietsers en families. Aan de landzijde van de flats ligt de rest van de bebouwing. Hier vind je de meeste hotels, een winkelstraat en een doorgaande vierbaansweg, de Koninklijke Baan, met daartussen de tramrails. De Baan loopt parallel aan de kust, van Knokke tot De Panne. Je kunt goed zien tot waar de duinen vroeger reikten. In sommige plaatsen, zoals Blankenberge, ligt het centrum een stuk lager dan de promenade en in dorpen, zoals Nieuwpoort-Bad, zie je her en der restanten lage duinen, waarin prachtige villa's, soms een vakwerkhuis en een stijlvol pand uit de belle époque (bloeiperiode rond 1900) staan. Het uitzicht op zee wordt echter overal belemmerd door de massieve muur van appartementen. Echte centra ontbreken in de 'nieuwe' badplaatsen. Je vindt ze wel in hun zusterdorpen, iets landinwaarts en in de grotere steden, zoals Oostende , Blankenberge en Knokke.

Eén lang zandstrand

Het zandstrand van de Belgische Noordzeekust strekt zich uit van de Nederlandse tot de Franse grens en wordt slechts hier en daar onderbroken, zoals bij de havens van Zeebrugge en Nieuwpoort. Er liggen veel golfbrekers in zee, die verraderlijke stromingen veroorzaken, zodat zwemmen alleen op de bewaakte delen is aan te raden. Het strand is vrij smal en staat in de zomermaanden vol met houten cabines, windschermen, ligstoelen en speeltoestellen, met name van Knokke tot De Haan. Elke verhuurder heeft zijn eigen plekje en met vloed zijn er weinig stukjes zand onbedekt. Bij laag water wordt het strand daarentegen op sommige plaatsen meer dan 250 m. breed. Strandtenten zoals in Nederland vind je hier niet, maar op de promenades zijn genoeg terrassen.

Voorbij Oostende is het strand iets breder, leger en rustiger. Hier is dan ook voldoende plaats voor de strandzeilers. Hoe zuidelijker je komt, des te prominenter komen de duinen in beeld: ligt er bij Nieuwpoort nog een smal duin tussen het strand en de promenade, bij De Panne eindigt het strand in het uitgestrekte natuurreservaat De Westhoek.

Stijlvol Knokke

Knokke is één van de mooiste badplaatsen aan de kust. In het centrum en aan de promenade is weliswaar veel saaie hoogbouw, maar aan de randen zijn moderne appartementencomplexen verrezen. Het is ook een mondaine stad. Uitgestrekte, groene villawijken hebben de overhand, evenals exclusieve winkels, kunstgaleries en restaurants. Knokke leent zich prima voor een lang weekend: er zijn een golfclub, een casino en enkele leuke bezienswaardigheden, zoals een vlindertuin en een vogelpark bij het natuurreservaat Het Zwin, waarvan een klein gedeelte in Zeeuws-Vlaanderen ligt. Het Zwin is een beschermd schorren- en slikkengebied met unieke flora en fauna. Wie ver wil doordringen in het reservaat kan mee met een begeleide rondwandeling. Er zijn wandelroutes en er start een gemarkeerde fietsroute in Knokke.

De Haan

Het badgedeelte van De Haan verschilt weinig van de andere plaatsen, maar de rest van het groene dorp oogt mondain. Het is met zijn kasseienstraten, bloembakken, oude lantaarnpalen en de vele villa's, vakwerkhuizen en panden uit de eerder genoemde belle époque bovendien sfeervol. Verblijven in De Haan is goedkoper dan in Knokke. Rond het dorp liggen kleine natuurgebieden, zoals de lage, deels beboste duinen van de Zandpannen en De Kijkuit, die deel uitmaken van het veel grotere Domeinbos. Je kunt er enkele gemarkeerde wandelroutes volgen of met een begeleide rondwandeling mee. De fietsroute Oude Dijken start vanuit De Haan en gaat ruim 40 kilometer deels over oude zeeweringsdijken door de vlakke polders in het achterland. Leuke excursiedoelen zijn onderweg Knokke en Oostende. In Blankenberge moet je beslist het Sea Life Centre bezoeken, een creatief aangelegd aquarium met veel informatie en een opvangcentrum voor zeehanden.

Cultuur in Oostende

Oostende is bekend als veerhaven, maar daarvoor hoef je er niet heen en ook niet voor de meeste wijken. Het grote centrum is echter gezellig, met veel kroegjes, een casino en mooie pleinen, zoals het Wapenplein. De oude driemaster Mercator, een voormalig opleidingszeilschip is opengesteld voor publiek. In het museum voor Schone Kunsten vind je werken van Belgische schilders en in het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst is moderne Belgische kunst te zien. Beslist de moeite waard is een bezoek aan de Atlantikwall, een openluchtmuseum in de duinen, met bunkers, tunnels en loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog; een rondleiding duurt 1,5 uur.

Nieuwpoort: fraaie illusie

Bij Nieuwpoort wacht je een aangename verrassing, mits je het dorp inrijdt en niet naar Nieuwpoort-Bad gaat. Aan de monding van de IJzer ligt een, op het oog middeleeuws, stadje met prachtige trapgevels. Het vestingstadje is in de Eerste Wereldoorlog verwoest, maar veel panden in het centrum zijn in 1920 volgens de oorspronkelijke bouwtekeningen hersteld. Aan het pittoreske marktplein liggen het fraaie stadhuis en de gotische Graanhalle. De jachthaven, het oude sluizencomplex, en zelfs de winkelstraat van Nieuwpoort-Bad zijn leuk om te wandelen. Ook de boottocht over de IJzer en door het vlakke polderland zijn aan te raden. Aan het eind ligt namelijk het mooie vestingstadje Diksmuide. Veurne, nog zo'n leuk middeleeuws dorp, passeer je op de fietsroute Lange Lis (39 km.), die start op het Marktplein van Nieuwpoort. In het naburige Oostduinkerke kun je een mooie wandeling (8 km.) door het natuurreservaat Doornpanne maken.

De Panne: veel natuur

Het compacte dorp De Panne is vergelijkbaar met De Haan, maar de omgeving van De Panne is aantrekkelijker. Het centrum is levendig, kleurrijk en met de ouderwetse lantaarns, bloembakken en vakwerkhuizen ook sfeervol. De winkelstraat Zeelaan eindigt op een gezellig plein met terrassen en aan de smalle zijstraten liggen mooie villa's. Het badgedeelte met de promenade en het strand, ziet er uit als overal. In de duinen en bossen rondom De Panne, zoals in de reservaten Westhoek, Oosthoek en in het Calmeynbos, zijn zeven gemarkeerde wandelroutes uitgezet. De Westhoek is, met haar stuifduinen en helmgrassen, het meest gevarieerd. In de Oosthoek ligt een natuureducatief centrum. Regelmatig worden begeleide natuurwandelingen georganiseerd.