Verschillen tussen West- en Oost-Europa

Oost-Europa had een planeconomie in tegenstelling tot West- Europa die een vrijemarkteconomie had. Een planeconomie betekent dat het maken van kapitaalgoederen (machines en vrachtauto’s) belangrijker is dan het maken van consumptiegoederen (personenauto’s, meubels). Elk bedrijf had een productieplan en dat moest hoe dan ook gehaald worden. Dit had gevolgen voor grondstoffen en energie: bodem, water en lucht werden vervuild. En er was geen aandacht voor het vernieuwen van bijvoorbeeld wegen en productie-technieken. Het maakte niet uit of de producten die gemaakt werden ook verkocht konden worden.

Hoe komt dit?

Tot 1989 was de Sovjetunie de baas in Oost-Europa. Na 1989 veranderde dit, de Sovjetunie viel uit elkaar en de Oost-Europese landen zochten hun eigen weg.

Welke Oost-Europese landen zijn in 2004 lid geworden van de EU?

In 2004 treden er acht landen toe tot de Europese Unie, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië.

Waarom zij wel en andere niet

Zij wel omdat zij voldoen aan de voorwaarden die in de EU-regels staan voor toetreding tot de EU. Die voorwaarden zijn:

• Het moet een democratisch land zijn.
• De mensenrechten moeten worden nageleefd.
• Het moet een vrijemarkteconomie hebben.
• Er moet een goed bestuur zijn.

Welke regionale verschillenen zijn er binnen Oost-Europese landen?

Tussen de landen in Oost-Europa bestaan verschillen in inkomen, industrie, grootte van het land en of het dicht bij de westerse markt ligt.

Hoe kun je die verschillen verklaren?

Die verschillenen worden verklaard door een aantal factoren:

• De periode dat de Sovjetunie overheerste. Hoe langer de overheersing heeft geduurd des te moeilijker was de overgang naar de vrijemarkteconomie.
• Hoe kleiner een land is des te makkelijker is het om vernieuwingen door te voeren.
• Als je dichter bij het westen ligt is het makkelijker voor de westerse bedrijven om voor die landen te kiezen in plaats van bijvoorbeeld Rusland.

Veel bedrijven uit West-Europa starten en filiaal in een van de hoofdsteden van Oost-Europa. Dit doen ze om meerdere redenen:

• In de steden heb je een goede arbeidsmarkt (goed opgeleide goedkope werknemers).
• Goede consumenten markt (veel inwoners).
• Redelijk goede infrastructuur.
• De hoofdsteden van de Oost-Europese landen liggen dicht bij het vertrouwde ‘westen’.

Wat moet er gebeuren om toetreding van de nieuwe lidstaten een succes te laten zijn?

Binnen de Oost-Europese landen zelf moet de infrastructuur verbeterd worden. Zodat niet alleen de Oost-Europese steden maar ook het hele land kan profiteren van de vernieuwing. Het is belangrijk dat de Oost-Europese landen goede verbindingen krijgen met West-Europa. Het geld van de EU zou mede ook naar de verbetering van de infrastructuur van die landen moeten gaan.

Hoe staat het met de ontwikkeling van Oost-Europese landen?

Sommige landen zijn er wel op vooruit gegaan maar bij andere moet nog heel wat gebeuren. Dit zie je als je naar de inkomens kijkt. De landen die al wat dichter tegen het westen aan liggen daar gaat het al wat beter mee. Er bestaat nog altijd een angst voor europa, veel mensen zijn bang dat ze de concurrentie met de vrijemarkteconomie van de EU niet aankunnen. Ze zijn ook bang dat ze overspoeld worden door goede en goedkopen producten waardoor eigen bedrijven failliet gaan en werkloosheid toeneemt. Dit is best reëel want de werkeloosheid is hoog.