Vakantiebestemmingen Italie: Sicilië, eiland vol oudheden

Sicilië wordt nog steeds vereenzelvigd met de maffia. Veel minder mensen weten dat het eiland rijk is aan oudheden, die de grote monumenten op het Italiaanse vasteland en in Griekenland naar de kroon steken. Omdat Sicilië verschoond is gebleven van het massatoerisme, zijn, behalve in augustus als de Italianen zelf op vakantie gaan, rust en onvervalst Italiaanse sfeer behouden gebleven. Voeg daar het gevarieerde landschap aan toe en je hebt alle ingrediënten voor een geslaagde vakantie.

Reistips voor Sicilië

Sicilië is met een oppervlakte van ruim 25.000 km² het grootste eiland in de Middellandse Zee, In tegenstelling tot de meeste andere mediterrane eilanden, is het geen strandbestemming. Hoewel er mooie stranden en tal van kiezelbaaitjes zijn, ontbreken massale badplaatsen. In de zomermaanden concentreert het toerisme zich in Taormina en Cefalù, twee plaatsen met mooie stranden, die tevens een goede uitvalsbasis vormen om een flink deel van het eiland te verkennen. Wil je het hele eiland rond en ook wat meer van het mooie, bergachtige binnenland zien, dan is een huurauto aan te raden. Een week is voldoende voor een eerste kennismaking; wil je alle hoogtepunten 'doen' maar ook af en toe een dag rust of wandelen, trek dan minimaal twee weken uit. Maak je een rondreis zonder vooraf gereserveerde hotels, dan zul je in de meeste plaatsen zonder veel problemen onderdak vinden. In het binnenland zijn niet zoveel hotels, daar kun je het beste reserveren. Dat geldt in juli en augustus ook voor alle populaire verblijfplaatsen.

De beste verblijfplaatsen

Taormina is een middeleeuws stadje hoog boven een mooie baai. In het knusse centrum wemelt het van de (souvenir)winkeltjes en restaurants. Blikvanger is het Griekse amfitheater aan de rand van de stad, met uitzicht over de baai en op de vulkaan de Etna. Beneden vormen stranden en hotels het chique badplaatsje Mazzarò, dat door een kabelbaan met Taormina verbonden is. Mazzarò biedt vooral luxe hotels; in de wat zuidelijker gelegen plaatsjes Giardini en Naxos, met eveneens aantrekkelijke stranden, is het onderdak ook betaalbaarder.

Het authentieke Cefalù ligt aan de oostpunt van een natuurlijke, halve maanvormige baai met een mooi strand. De middeleeuwse kern met de karakteristieke torens van de domkerk is nog grotendeels intact. Het toerisme en het leven van alledag gaan hier hand in hand. Andere leuke plekjes zijn de vissershaven en de boulevard.

Op de noordwestpunt van Sicilië is San Vito lo Capo geschikt voor een kort verblijf. Het heeft een mooie baai met zandstranden en een kleine vissershaven. In het aangrenzende natuurreservaat 'Zingaro' kun je wandelen of zonnen op één van de beschutte kiezelstrandjes. Vanuit San Vito is het niet ver naar het middeleeuwse arendsnest Erice en de bedrijvige, typisch Siciliaanse havenstad Trapani. Als uitgangspunt voor tochten door het zuidoosten is de sfeervolle stad Siracusa of het nabij gelegen badplaatsje Fontane Bianche een goede keus.

Erfenis van Grieken en Romeinen

De mooiste antieke stadjes zijn Agrigento, Siracusa, Selinunte en Segesta met resten uit de Griekse en Romeinse tijd.

• In de tempelvallei van Agrigento ligt de tempel van Concordia: de best bewaarde Dorische tempel van Sicilië, omgeven door 34 zuilen. Indrukwekkend door de enorme afmetingen is ook de tempel van Jupiter, die nooit voltooid werd. Verder zijn er ook nog resten van de stadsmuur en catacomben te zien. In het archeologisch museum zie je onder meer een reusachtig beeld dat de Jupitertempel sierde.
• Op het schaduwrijke opgravingsterrein bij Siracusa liggen zowel een Grieks theater als een Romeins amfitheater. Van het Griekse theater is behalve de rijen banken, uitgehakt in de rotsen, ook een deel van het decor bewaard gebleven. Fascinerend is het zogenaamde 'Oor van Dionysius', een hoge kunstmatige grot in de vorm van een oor met een bijzondere akoestiek.
• Temidden van glooiende heuvels liggen de Griekse tempel en het theater van Segesta. Van het theater zijn voornamelijk de zitplaatsen bewaard gebleven; vanaf de bovenste rijen heb je een prachtig uitzicht op de lager gelegen tempel en het omringende heuvelland, dat in het voorjaar een bloemenzee is.
• Van de tempels van Selinunte is er maar één gerestaureerd, en die staat dan ook te pronken tegen de achtergrond van de azuurblauwe lucht. Maar ook de gigantische brokstukken van zuilen van de ingestorte tempels zijn fascinerend. De resten van huizen, tempels en het marktplein van de hooggelegen akropolis zijn begroeid met cactussen en palmen en bieden prachtig uitzicht over de baai.

Zuid-Italiaanse sfeer in Palermo

Hoewel Sicilië's hoofdstad Palermo (ruim 700.000 inwoners) niet echt een toeristenstad is, heeft het een aantal unieke attracties die een bezoek rechtvaardigen. Bovendien proef je hier nog de onvervalste Zuid-Italiaanse sfeer. De beroemde straten, de Via Maqueda en de Corso Vittorio Emanuele, zijn vanwege het drukke verkeer bepaald niet geschikt om te flaneren, maar achter de vaak zwart aangeslagen barokgevels gaat veel moois schuil. Uniek zijn de Noormannenkerken met hun sobere architectuur maar verfijnde byzantijnse mozaïeken, zoals de intieme Martorana en de Palatina-kapel van het Noormannenpaleis (De Vikingen heersten hier in de 11e eeuw). Het hoogtepunt van deze bouwstijl is de kathedraal van Monreale. In het harmonieuze interieur 'vertellen' duizenden vierkante meters goudmozaïek verhalen uit de bijbel. In de sfeervolle kloosterhof ondersteunen eveneens met goudmozaïek versierde zuiltjes de galerij met spitsbogen. Het dakterras biedt prachtig uitzicht op de baai van Palermo.

Barok en keramiek

De zuidoosthoek van Sicilië is zowel cultureel als landschappelijk de moeite waard. Hier liggen de barokstadjes Ragusa, Modica, Noto en Palazzolo Acréide, met soms vervallen en soms fraai gerestaureerde barokke paleizen en kerken. Karakteristiek zijn de smeedijzeren balkonnetjes ondersteund door ornamenten. Ragusa en Modica zijn ook nog eens schilderachtig gelegen tegen de rotswanden van het plateau van Ragusa, een hoogvlakte met korenvelden en olijfgaarden waarin diepe rivierkloven zijn uitgesleten. De randen van het plateau bieden spectaculaire vergezichten; in de weelderig begroeide kloven van Ispica en Pantalica zijn nog holwoningen en graven te bezichtigen.

De Etna en de Stromboli

Op veel plaatsen op Sicilië domineert de soms besneeuwde maar altijd rokende top van de vulkaan de Etna de horizon (zie foto inleiding). Je moet hem een keer beklommen hebben, al hoeft dat niet te voet. Zowel vanaf de noordkant via Linguaglossa als de zuidkant via Nicolosi is de vulkaan per auto bereikbaar tot het punt waar de kabelbaan naar boven gaat, of de jeeps vertrekken. Bij het eindpunt van de kabelbaan en jeeps kun je een wandeling maken onder leiding van een gids tot 3000 m. hoogte. De centrale krater is verboden terrein voor bezoekers. Wat er verder te zien is varieert van waterdamp (fumaroles) tot nagloeiende lava. De Etna is na de Stromboli de meest actieve vulkaan van Europa. Bijna elk jaar vindt er wel een uitbarsting plaats.

Vulkanische verschijnselen vind je ook op de Eolische eilanden ten noorden van Sicilië in de Thyrrheense Zee. Ze zijn vanuit Milazzo bereikbaar. De eilanden hebben prachtige formaties van lavasteen en verlaten zand- en lavastrandjes. Hoofdeiland Lipari heeft een kleurrijk haventje en een knus centrum met winkels en restaurantjes. Op Vulcano kun je naar de uitgedoofde krater wandelen of baden in de warme zwavelbronnen. Op een avondexcursie naar het kleine vulkaaneiland Stromboli zie je met een beetje geluk de vurige lava stromen.