Vakantiebestemmingen in Duitsland: De 'Oranierroute'

Voor wie geïnteresseerd is in de historie van ons koningshuis, maar ook voor wie simpelweg houdt van mooie natuur en schilderachtige dorpjes is de 'Oranierroute' een prima leidraad. Dat het Huis van Oranje stevige wortels heeft in Duitsland blijkt wel uit de plaats- en regionamen als Nassau en Lippe. In veel plaatsen is het een en ander te zien dat herinnert aan de voorvaderen van Beatrix. Maar ook zonder deze bezienswaardigheden is de route absoluut de moeite waard.

De route

De hele 'Oranierroute' (Oranjeroute) door Nederland en Duitsland is maar liefst 2400 kilometer lang: van Amsterdam via midden-Duitsland terug naar Leeuwarden. Het Duitse deel voert van Kleve (Kleef) net over de grens tot Schwerin in Mecklenburg. Zelfs voor Oranjegezinden is dit waarschijnlijk te veel van het goede, vandaar dat we hier het interessantste deel - van zo'n vierhonderd kilometer - beschrijven tussen Nassau en Bad Pyrmont. Trek voor dit traject met acht Oranjeplaatsen zeker een week uit.

Startpunt Nassau

Nassau ligt aan de rivier de Lahn, een zijtak van de Rijn in de buurt van Koblenz. Het centrum is klein en overzichtelijk. Voor wie even op adem wil komen na de autorit is dit een uitstekend startpunt van deze reis. Anders dan de naam doet vermoeden, heeft Nassau op Oranjegebied niet veel te bieden. Het plaatsje werd tijdens de oorlog gebombardeerd, waardoor mooie, oude panden (zoals het raadhuis) afgewisseld worden door nieuwbouw. Nassau is een goed uitgangspunt voor wandelingen en fietstochten. Ook kan er gekanood worden op de Lahn. Oranje-hoogtepunt is stamburcht Nassau-Oranien; vanaf 1158 was dit de woonplaats van de graven van Nassau. De burcht is alleen op aanvraag te bezichtigen; wel kun je de toren beklimmen om te genieten van het uitzicht.

Langs de Lahn: Diez

Een mooie rit langs de Lahn, deels door het bos en met mooie vergezichten, brengt je in Diez. Diez is beduidend groter dan Nassau en ligt idyllisch aan de Lahn. Wie de bedoeling heeft een paar dagen op één plaats te blijven en van daaruit uitstapjes of wandel- en fietstochten te maken, zit goed in Diez. De fotogenieke Altstadt telt vele vakwerkhuizen en panden in pasteltinten Verder staat een deel van de stadsmuur nog overeind en er is een mooie kloosterkerk uit 1294. Voor Oranje-fans is er het niet te missen kasteel Oranienstein. In dit zeventiende-eeuwse barokkasteel zijn een kazerne en het Oranje-Nassaumuseum gevestigd. Het museum is drie keer per dag, alleen met een rondleiding, te bezoeken. Lange tijd waren de graven van Diez stadhouders in Nederlandse provincies. Ze speelden een belangrijke rol bij de bevrijding van de Nederlanden van de Spaanse overheersing.

Betoverend Braunfels

'Een stad zo weggelopen uit een sprookjesboek', zeggen de vakantiebrochures. En dat klopt. Zo is bijvoorbeeld het pittoreske marktpleintje een lust voor het oog. Het kleine, gezellige centrum wordt gedomineerd door het hooggelegen Slot Braunfels, dat de connectie vormt tussen Braunfels en het Huis van Oranje. Hier woonde amalia van Solms-Braunfels, de moeder van stadhouder Willem II. tijdens de rondleiding door het slot zie je onder meer de ridderzaal, de gezelschapsruimten en de 'Altenberger' kamer, waar oude wapens, beelden, schilderijen en meubilair uit de periode 1500 tot 1900 tentoongesteld zijn. Het vorstelijk Familiemuseum met munten, kunsthandwerk, glazen, bokalen, porselein en textiel kan op eigen houtje bezocht worden. Andere bezienswaardigheden zijn het Stadtmuseum Obermühle, het Waldmuseum en een rondleiding door de grotten.

Dillenburg: graftombes en musea

Ook Dillenburg heeft een authentiek centrum met vakwerkhuizen zoals het Prinzenhaus en straatnamen als Oranienstrasse en Wilhelmsplatz. Het Johanneskerkje, dat in juli en augustus open is voor het publiek en daarbuiten op aanvraag, heeft een heel intieme sfeer en een mooi orgel. Hier bevindt zich de graftombe van het huis Nassau-Dillenburg en een aparte grafkelder waarin vier bewerkte, loden kisten te zien zijn, de rustplaats van het laatste grafelijke gezin van slot Dillenburg.

De Willemstoren is het enige dat, samen met de vroegere gevangenis, nog over is van dit slot (zie foto inleiding). Het herbergt het Oranje-Nassaumuseum, waar veel te zien is over Willem van Oranje, die in Dillenburg werd geboren. Een prominente plaats neemt de koninklijke stamboom in, tot en met het gezin van kroonprins Willem-Alexander. Vanaf de Willemstoren is het uitzicht over het plaatsje schitterend.

Het slot Siegen

Rij in Siegen meteen omhoog naar het Oberschloss, een van de weinige historische bouwwerken in de stad. In deze middeleeuwse burcht woonde de Ottoonse tak van de Nassauers en nu is er het grote Siegerlandmuseum gevestigd, waarin de geschiedenis van Siegen en haar belangrijkste inwoners centraal staat. Vanzelfsprekend hangen er portretten van ons koningshuis, onder meer van Willem van Oranje en van Juliana, gravin van Stolberg. De portretten werden veelal geschilderd door Nederlandse en Vlaamse schilders. Onder het slot zijn de 'bergwerken' (nagebouwde mijngangen) te bezoeken.

In het midden van de oude stad staat de Nikolaikerk. Op deze kerk zie je een kroon die Johann Moritz zu Nassau-Siegen in de 17e eeuw geschonken heeft. Het gouden gevaarte heeft een diameter van 2,35 meter en weegt enkele tonnen. Een aanrader is de wekelijkse stadswandeling op zondag met als één van de thema's 'Wat verbindt Siegen met het Nederlandse koningshuis'.

Herinneringen aan Emma en Bernhard

Op weg naar Bad Arolsen zijn Frankenberg (met het bijzondere tientorenige raadhuis) en Korbach een bezoekje waard. Beide hebben een authentieke Altstadt. De route tussen Siegen en Arolsen (deels langs het riviertje de Eder) is schitterend. In Bad Arolsen is niet direct een centrum te ontdekken. Het strekt zich uit langs de Bahnhofstrasse en de Schlossstrasse. De rondleiding door het mooie, gele Residenzschloss van de vorsten Waldeck en Pyrmont, gebouwd naar voorbeeld van Versailles, is de moeite waard. Hier woonde Helena van Waldeck-Pyrmont met haar man en vijf kinderen. Eén van die kinderen heette Emma, de overgrootmoeder van koningin Beatrix. In 1878 trouwde ze in dit slot met de veertig jaar oudere Willem III, koning der Nederlanden van 1849-1898.

In Detmold is het goed eten, drinken en winkelen. En er is het Residentieslot midden in de stad. Sinds de zeventiende eeuw wonen hier de graven en vorsten zur Lippe. De huidige eigenaar is een achterneef van prins Bernhard, die vereeuwigd is op een schilderij in de Jagdzimmer. Overigens kan slechts een deel van het slot bezichtigd worden.

Bad Pyrmont: kuuroord met grandeur

Bad Pyrmont, de laatste Oranjeplaats op deze route, was de zomerresidentie van de Waldeck-Pyrmonts. Water speelde toen, maar ook nu nog een belangrijke rol in dit kuuroord, zoals te zien is aan de vele kunstwerken in het stadje. De lange lanen, statige gebouwen, moderne kunstwerken en oude beelden geven Bad Pyrmont, samen met het kuurpark, de palmentuin en het roze, door een gracht omgeven Schloss Pyrmont, grandeur. Op dinsdag en donderdag is er een rondleiding door het museum en de pronkkamer van het kasteel. Bad Pyrmont is een mooie afsluiting van dit deel van de Oranjeroute.