Waar boek ik het beste mijn vliegticket of pakketreis?

In de reiswereld ziet menig passagier door al het commerciele aanbod vaak het bos niet meer. Waar kan ik nu het beste mijn losse ticket, of volledig verzorgde pakketreis boeken? Waar vind ik de beste deal? Naast tekst en uitleg hoe touroperators en luchtvaartmaatschappijen werken, geef ik u hierbij een paar tips waar u over het algemeen het beste uw ticket of pakketreis kunt boeken.

Algemeen

In de wereld van vandaag de dag, met de nasleep van de kredietcrisis nog steeds merkbaar en voelbaar, wordt er in de reiswereld alles aan gedaan om de interesse van de vakantieganger te wekken en boekingen aan te trekken. In deze commerciele waterval van acties, tarieven, spotprijzen, last-minutes, vroegboekkortingen etc. is het voor de consument niet meer duidelijk waar nu juist de beste deal te halen valt. Vaak wordt er gestund met "vanaf tarieven", die via diverse toeslagen en commissies bij definitieve boeking toch ineens een stuk hoger uitvallen. Om te weten waar u over het algemeen de beste deal kunt boeken, heeft u een beetje basiskennis nodig van wat er zich achter de schermen afspeelt. Dit artikel concentreert zich op de aankoop van losse tickets (ook wel seat only's genoemd) en standaard pakketreizen (aangeboden door een touroperator).

Werking van Revenue Management:

Zowel een luchtvaartmaatschappij als een touroperator werken met de verkoop van beschikbare capaciteit. Voor een luchtvaartmaatschappij zijn dit vliegtuigstoelen die in een bepaalde tijdsspanne (maximaal een jaar tevoren) verkocht dienen te worden. Voor een touroperator zijn dit eveneens vliegtuigstoelen, gecombineerd met ingekochte hotelkamers en evt. een huurauto en excursies. Beide produkten worden als "bederfbaar" beschouwd, wat inhoudt dat het niet meer opnieuw verkocht kan worden. Een lege stoel in een vliegtuig dat de lucht ingaat kan immers niet meer voor die vlucht verkocht worden. Hetzelfde geldt voor hotelkamers. Het is dus de kunst voor deze maatschappijen om op het juiste moment de capaciteit te verkopen tegen de juiste tarieven.

Stel dat we de beschikbare capaciteit voor een jaar fysiek uit zouden beelden op de grond als een lijn van witte plastic bekertjes die gevuld moeten worden. Een plastic bekertje kan staan voor een specifieke vlucht met een x-tal te verkopen stoelen, of voor een x-tal complete pakketreizen. Ieder scheutje water in de bekertjes is een verkoop van een stukje capaciteit tegen een bepaald tarief. Wanneer een bekertje gevuld is, is alle capaciteit verkocht en kan deze niet meer opnieuw verkocht worden. U begrijpt dat de bekertjes langzaam gevuld worden wanneer iedere schakel in de keten zijn werk doet. Bepaalde bekertjes lopen sneller vol dan anderen, bijvoorbeeld doordat de bekertjes aan het einde van de lijn pas over een jaar uitgevoerd worden en daardoor nog niet zo snel gevuld worden. Maar ook weet de maatschappij dat bekertjes in de Kerstperiode of de Vakantieperioden snel zullen vullen. Om de opbrengst zoveel mogelijk te maximaliseren, wil men dus de scheutjes water niet tegen hele lage tarieven verkopen. Immers, wanneer men op basis van o.a. historie en verwachtingspatroon inschat dat het bekertje grotendeels gevuld zal worden, dan zal men deze alleen tegen hogere tarieven willen verkopen. Anderzijds weet men dat bepaalde bekertjes niet makkelijk gevuld zullen worden, dus daar zal alles aan gedaan worden om deze te vullen en dus zullen de scheutjes water eerst tegen lage tarieven verkocht worden. Loopt het bekertje toch wat sneller vol dan verwacht, dan zullen de laatste scheutjes water toch tegen hogere tarieven verkocht worden om de opbrengst van het hele bekertje zoveel mogelijk te maximaliseren. Daarnaast kan men bekertjes in het begin van de lijn zien die uiteindelijk niet goed gevuld zijn, maar waarvan de uitvoering al snel dichterbij komt. In dat geval kan men ervoor kiezen om op een laat moment nog een speciaal tarief te lanceren voor deze broodnodige scheutjes water, een begrip dat we kennen als lastminute.

Wellicht een sterk vereenvoudigd voorbeeld voor deze complexe materie, maar het geeft de spil aan van de afdeling Revenue Management binnen (o.a.) een luchtvaartmaatschappij en een touroperator: zorgen dat de capaciteit op het juiste moment verkocht wordt tegen de juiste prijs. Hierin spelen factoren als o.a. concurrentie, timing, beschikbaarheid, verwachting, capaciteitsplanning etc. een rol.

Boekingen en sturing

Boekingen worden technisch gezien gemaakt in een centraal reserveringssysteem. Hierin werken vrijwel alle spelers in de resiwereld die over een IATA nummer beschikken (een soort van licentie om boekingen te kunnen en mogen maken in een centraal reserveringssysteem). Dit kan dus zijn een reisagent, een luchtvaartmaatschappij, een touroperator etc. Die boekingen geschieden op basis van tarieven die ingedeeld zijn in boekingsklassen. Lage tarieven in lage boekingsklassen en hogere tarieven in hogere boekingsklassen. Hoe hoger de boekingsklasse, hoe duurder uw ticket. Maar: hoe meer flexibiliteit en hoe beter de voorwaarden. Zo zal een boeking in de laagste klasse eisen dat het ticket direct geprint en uitgegeven wordt waarna deze niet meer wijzigbaar is. Een boeking in een hoge tariefsklasse daarentegen geeft de passagier bijvoorbeeld het recht om kostenloos te annuleren en/of het ticket te wijzigen.

De afdeling Revenue Management zet per vlucht (wit bekertje) bepaalde boekingsklassen open of dicht (lager geprijste scheutjes water of hoger geprijste scheutjes water) al naar gelang de verwachting van het vullen van het bekertje. Dit noemen we ook wel vluchtsturing. Daarnaast kijkt deze afdeling continue of de tarieven per boekingsklasse marktconform zijn en zal deze aanpassen wanneer noodzakelijk.

IATA geregistreerde gebruikers van een centraal reserveringssysteem kunnen deze actuele tarieven per vlucht opvragen. Als het losse tickets betreft (seat only's) kan iedere gebruiker deze zien in het systeem. Wanneer het touroperator tarieven bedraagt kunnen alleen de IATA geregistreerde gebruikers die ook pakketreizen mogen samenstellen en/of verkopen toegang krijgen tot deze tarieven.

Soorten tarieven

Er zijn veel soorten tarieven denkbaar binnen een centraal reserveringssysteem, maar we onderscheiden hier de twee belangrijkste soorten:

Seat Only tarieven (losse tickets)
Deze zijn toegankelijk voor iedere IATA geregistreerde gebruiker van een centraal reserveringssysteem. Via een convenant dat met het ANVR is vastgelegd, mag hier geen discriminatie worden toegepast in de markt. Beschikbare tarieven (in de op dat moment beschikbare boekingsklassen) zijn transparant en voor iedere speler in de markt toegankelijk, zichtbaar en boekbaar. U leest het goed, iedere tarief, dus ook een speciaal tarief, dient dus aan alle geregistreerde gebruikers te worden aangeboden. Dit maakt het dus vrijwel onmogelijk voor een speler (bijvoorbeeld een on-line agent) om een speciale prijs te hanteren voor een los ticket bij luchtvaartmaatschappij X, die andere spelers niet hebben. Een verschil kan alleen maar gemaakt worden door zaken als reserveringskosten, annuleringsverzekering, extra verzekeringen, boekingskosten, commissies etc etc.

Tarieven voor pakketreizen (bestemd voor touroperators)
Touroperators uiten hun toegevoegde waarde in de keten door paketten samen te stellen: veelal vlucht plus accommodatie en een transfer van luchthaven naar hotel en vice versa. Hier kunnen extra elementen zoals een huurauto of excursies worden toegevoegd. Touroperators kopen deze losse elementen in bij de verschillende spelers en handelen dus op inkoopgebied veelal met luchtvaartmaatschappijen en hotelketens. Luchtvaartmaatschappijen bieden hiervoor speciale touroperatortarieven, die gemiddeld tussen 5 a 10% lager liggen dan seat only tarieven. Hier ziet de consument niets van terug, want de aangeboden pakketprijs betreft een totaalprijs waarin alle afzonderlijke elementen zijn meegenomen. De touroperatortarieven zijn niet boekbaar als losse tickets, dit zou ook een onterecht concurrentievoordeel opleveren. Helaas wordt dit soms wel gedaan en de controle hierop door de luchtvaartmaatschappijen is streng (bijvoorbeeld in de Vertrekhal worden passagiers gevraagd naar hun hotelvoucher om aan te tonen dat het een pakketreis betreft en geen los ticket. Er worden hoge boetes uitgedeeld aan de agent die onterecht het lagere touroperatortarief aan de passagier heeft aangeboden).

De touroperators onderhandelen scherp en krijgen door bepaalde volumes af te spreken met hotels en luchtvaartmaatschappijen prijsvoordelen. Over het algemeen kunt u dus beter een pakketreis boeken dan zelf alle losse elementen zelf in te kopen, want u heeft deze inkoopvoordelen niet. Daarnaast, mocht uw reis verstoord worden door bijvoorbeeld vertragingen die niet aan uzelf zijn te wijten, dan is de touroperator voor u als passagier verantwoordelijk voor het verdere verloop van uw geboekte pakketreis. Als u het zelf regelt, dan heeft u geen rechten en hiermee neemt u dus een risico.

Aangezien een touroperator weer afhankelijk is van de beschikbaarheid in bepaalde perioden van vliegtuigstoelen en hotelkamers, verschillen de prijzen per seizoen, per vertrekdatum en per beschikbare boekingsklasse. Dit verklaart waarom een "vanaf prijs" wordt genoemd, die gebaseerd is op de laagst mogelijk beschikbare boekingsklassen, die echter maar beperkt beschikbaar zijn. Wanneer deze verkocht zijn, gaat een hogere boekingsklasse met een hoger tarief in (weet u nog, de witte bekertjes?).

Touroperators

Binnen de wereld van touroperators zijn grofweg twee soorten te onderscheiden. Enerzijds zijn dit grote spelers die zich richten op "eenvoudige, niet complexe pakketreizen". Dit is grotendeels gebaseerd op volume en een vrij standaard produkt, bijvoorbeeld een 9-daagse reis naar Curacao incl. hotel en transfer. Of een stedentrip zoals 4 dagen Barcelona incl. hotel en transfer. De spelers in deze markt kopen groots in en nemen vaak meer risico dan andere spelers door niet alleen gebruik te maken van touroperator tarieven op basis van beschikbare boekingsklasse. Vaak kopen zij ook echt capaciteit in voor eigen risico, ongeacht of zij deze vliegtuigstoelen of hotelkamers nu wel of niet verkopen aan de vakantieganger. De stoelen zijn daadwerkelijk ingekocht en dienen dus altijd afgerekend te worden. In ruil voor dit risico krijgt de touroperator speciale lage tarieven, die buiten de centrale reserveringssystemen om gaan. De verkopende partijen (bijv. luchtvaartmaatschappijen en hotelketens) hebben hiermee op lange termijn al de zekerheid dat een deel van hun beschikbare capaciteit ook echt verkocht zal zijn). Andere touroperators krijgen deze speciale tarieven niet. Het geeft deze touroperators dus een significant (prijs)voordeel. Vaak bieden zij hun pakketreizen aan via de traditionele kanalen (bijvoorbeeld een reisbureau), maar ook via een eigen website. Prijs is een belangrijk element bij deze spelers en vanwege het eenvoudige produkt is het aanbod van deze touroperators makkelijk te (prijs)vergelijken.

Anderzijds opereren touroperators in een speciaal segment dat meer maatwerk levert. Deze reizen kenmerken zich door een hoge mate van complexiteit. Hierbij kunt u denken aan bijvoorbeeld: een 16-daagse rondreis door Vietnam, startend in Hanoi en eindigend in Ho Chi Minh City, waarbij in totaliteit in 9 verschillende soorten hotels wordt overnacht en waarbij 7 steden worden aangedaan. Alles doorspekt met diverse excursies. Een deel van de reis wordt afgelegd met een binnenlandse vlucht, een deel met een speciale ferry en het andere deel door middel van een touringcar. U begrijpt wellicht dat volume hier niet de hoofdmoot is. Hier wil men aan de passagier service, advies en maatwerk bieden. Dit type reizen worden ook wel online aangeboden (bijvoorbeeld via de website van de betreffende touroperator), maar veelal zoekt de passagier het persoonlijke contact op bij een reisbureau om persoonlijk advies en begeleiding te krijgen. Deze touroperators onderscheiden zich dan ook op dit vlak en in een mindere mate op prijs. Het is immers ook moeilijk om deze complexe reizen 1 op1 met elkaar te vergelijken op prijs- en kwaliteit.

Conclusie

Wat betekent dit nu voor u, wanneer u de beste deal wilt verkrijgen? Let wel: iedere speler in de waardekolom van de reiswereld moet ergens van leven en dus een stukje van de grote taart innemen. De vraag is dan ook wat deze partijen in sommige gevallen echt toevoegen, want u betaalt er wel voor. Wilt u een complexe rondreis boeken, dan kan ik mij voorstellen dat de commissie die een reisagent hiervoor rekent voor u waarde toevoegt in de vorm van advies, service en ondersteuning. Kiest u voor een eenvoudige pakketreis (bijvoorbeeld twee weken Chersonissos op Kreta), dan zal deze toegevoegde waarde wellicht een stuk kleiner zijn. Let u erop dat de beste prijs voor uw boeking belangrijk is, maar dat het aspect kwaliteit altijd een onmiskenbare rol speelt. De beste prijs wil niet altijd de laagste prijs betekenen, maar de juiste prijs kwaliteit verhouding. Onderstaande tips geven u wel de grootst mogelijke kans dat u voor uw losse ticket of pakketreis de beste prijs betaalt:

Losse tickets
Hier kunt u het beste direct voor naar de bron, dus boeken via de website van de betreffende luchtvaartmaatschappij. Zoals ik in bovenstaande tekst al vermeld, gelden de tarieven voor alle spelers in de markt. De beschikbaarheid van de boekingsklassen, tarieven en bijhorende voorwaarden in het centrale reserveringssysteem is voor iedereen gelijk. De luchtvaartmaatschappij rekent wellicht een kleine commissie wanneer u via haar website boekt, maar dat is nog altijd een stuk minder dan de toeslagen die andere tussenspelers in de kolom hanteren en wat voegen zij nu daadwerkelijk toe?

Pakketreizen algemeen
Uitzonderingen daargelaten, kunt u dit altijd het beste via een touroperator boeken. Deze pakt een stuk commissie (marge) binnen de totale pakketprijs, maar krijgt over het algemeen betere tarieven bij hotelketens en luchtvaartmaatschappijen dan u individueel voor elkaar kunt krijgen door de onderdelen zelf los van elkaar in te kopen. Daarnaast, zoals ik beschreven heb, loopt u meer risico wanneer een bepaalde verstoring optreedt binnen uw geboekte reis die niet aan u te wijten is. Dan staat u er alleen voor, in het andere geval is dit de verantwoordelijkheid van de touroperator.

Eenvoudige pakketreizen
Wanneer u een eenvoudige pakketreis wilt boeken die voornamelijk bestaat uit een vlucht en accommodatie, zoals bijvoorbeeld een 12 daagse strandvakantie naar Mexico, of een 9 daagse strandvakantie naar Zuid Italie of een stedentrip naar Rome, dan kunt u het diverse aanbod goed vergelijken op internet. Daarnaast zetten een aantal spelers grote volumes weg op bepaalde bestemmingen door het inkopen van capaciteit tegen speciale tarieven die andere spelers niet voor elkaar krijgen. Dit type reizen kunt u goed boeken bij spelers als Neckermann, OAD, STIP en Arke. Dan het liefst direct via hun eigen website, zodat u een lagere commissie betaalt dan aan een reisagent.

Een van de laatste ontwikkelingen is het zogenaamde Dynamic Packaging van luchtvaartmaatschappijen: complete pakketreizen die men boekt via de website van de luchtvaartmaatschappij. Oftewel de luchtvaartmaatschappij als online touroperator. Dit nieuwe onderdeel laat een zeer snelle groei zien. Het kan geen kwaad om eens te checken op de website van de betreffende luchtvaartmaatschappij of zij uw pakketreis ook niet toevallig aanbieden...

Compleze rondreizen
Dit is moeilijk aan te geven. Hier zijn uw speciale wensen van belang. Kijk voor een eenvoudige pakketreis waaraan u extra's wilt toevoegen (zoals een excursie, een luxere hotelkamer, een huurauto etc) eerst op de website van gerenommeerde touroperators die zich gespecialiseerd hebben op bepaalde bestemmingen. Zij geven veel informatie online over de mogelijkheden per bestemming inclusief een Vraag- en Antwoorden gedeelte. Ook kunt u desnoods bellen naar het Contactcenter wanneer u specifieke vragen hebt. Deze touroperators vindt u simpelweg door gebruik te maken van een zoekmachine op internet een een aantal sleutelwoorden (bijvoorbeeld: naam bestemming, specialist, ervaring etc.)

Wordt uw gewenste pakketreis erg complex door diverse speciale wensen- en eisen, dan adviseer ik u naar een reisbureau of reiswinkel te gaan en u ter plekke uitvoerig te laten voorlichten door een specialist over de door u gewenste reis.