Kibboets en Hulda

Israël werkvakantie: mijn tijd in kibboets Hulda

Infoteur: Etsel

Tot tweemaal toe heb ik mijn werkvakantie doorgebracht in kibboets Hulda, in de buurt van Rechovot waar mijn Israëlische vriendin Merav woonde. Ik verbleef in kibboets Hulda in 1987 en 1988, dezelfde kibboets waar de Israëlische schrijver Amos Oz ooit dertig jaar woonde. Het was voor de tweede keer dat ik in een kibboets werkte tijdens mijn studie. De eerste keer was in 1985 in kibboets Mashabei Sadeh in de Negev woestijn.


Beroemde kibboets vrijwilligers

Dat de kibboets niet slechts een plek is voor linkse softies, blijkt wel uit het feit dat de meeste luchtmacht piloten van het Israëlische leger afkomstig zijn uit de kibboets. Vroeger kwamen ook de meeste officieren uit de kibboets. Tegenwoordig worden de hoge baantjes in het leger bezet door relatief veel religieuze Joden die de pioniersmentaliteit van de kiboetsnik hebben overgenomen.

Ook onder kibboets vrijwilligers zijn mensen die de top hebben bereikt. Meestal bestaat het idee dat vrijwilligers nogal vrije types zijn die hun werk niet zo serieus nemen en vooral naar de kibboets komen om lol te trappen. Misschien geldt dat wel voor een aantal vrijwilligers. Vooral degenen die net school hebben verlaten en van de vrijheid willen genieten. Vaak is de kibboets een startpunt voor of tussenstop van een lange wereldreis. Natuurlijk speelt vrijheid een belangrijke rol, maar nog belangrijker is de zoektocht naar uitdaging. De kibboets kan daarbij mooi als uitvalsbasis dienen. Dit komt mede door de aanwezigheid van vrijwilligers uit vele verschillende landen. Wanneer je een leuk persoon treft uit bijvoorbeeld Argentinië dan kan je afspreken hem/haar tijdens je wereldreis te bezoeken in het vaderland. Maar ook zonder dit soort contact is de kibboets een mooi vertrekpunt. Israël ligt prachtig gelegen tussen Europa, Azië en Afrika. Velen trekken dan ook naar Egypte, Jordanië, India en andere landen in het Verre Oosten.

Kibboets Hulda omgeven door bossen, opgericht in 1930
Kibboets Hulda omgeven door bossen, opgericht in 1930
Opvallend is dat veel personen die na hun kibboets tijd beroemd zijn geworden veelal acteur zijn geworden. Of de kibboets daar invloed op heeft gehad is moeilijk te beoordelen. Soms werd er weleens geacteerd door vrijwilligers. Maar het is echt niet zo dat dit de dagelijkse praktijk was. Hieronder volgen een paar persoonlijkheden:

  • Jerry Seinfeld, Amerikaanse komediant en ster in de televisie komedie "Seinfield" was vrijwilliger in Kibboets Sa'ar in 1971.
  • Sacha Baron Cohen, die bekend staat om zijn rollen van Ali G en Borat was vrijwilliger in kibboets Rosh HaNikra eind jaren 1980.
  • Sigourney Weaver, Amerikaanse actrice die figureerde in de Alien series, was vrijwilligster in een kibboets voor enkele maanden op de leeftijd van 18 in 1967.
  • Simon Le Bon, de leadzanger van Duran Duran, was vrijwilliger in kibboets Gvulot. Het eerste album bevat een nummer dat Tel Aviv heet.
  • Sandra Bernhard, de Amerikaanse komediante, actrice, schrijfster en zangeres, was vrijwilligster in kibboets Kfar Menachem toen ze 17 was in 1972.
  • Debra Winger, de Amerikaanse actrice en ster van "An Officer and a Gentleman", was vrijwilligster toen ze 25 was in 1967.
  • Bob Hoskins, de Britse acteur en de ster in "Who Framed Roger Rabbit", was vrijwilliger in Kibboets Zikim op de leeftijd van 25 in 1967.

Mijn tijd in kibboets Hulda

1987
Kibboets Hulda kende ook een beroemd personage. De schrijver Israëlische Amos Oz heeft er dertig jaar gewoond (tot 1986). Wat hij ervan vindt is te lezen in een artikel in het NRC. Klik hier. Toen ik in Hulda arriveerde was Oz al vertrokken. Ik heb hem dus helaas nooit ontmoet. Maar ik was ook niet speciaal voor hem gekomen. De reden dat ik in Hulda terecht kwam was omdat mijn vriendin Merav in Rechovot woonde, een stad op zo'n tien kilometer van de kibboets vandaan. Mijn verblijf in de kibboets beperkte zich dan hoofdzakelijk tot de werkuren. Daarna verbleef ik meestal in Rechovot. Toch heb ik wel mooie herinneringen aan de kibboets vooral in het eerste jaar 1987. Ik heb er verschillende karweitjes gedaan, zoals het bouwen van een loopbrug over een snelweg bij het sportcomplex Winegate acht kilometer ten zuiden van Netanja. In die tijd was het nog mogelijk voor Palestijnen om in Israël te werken. Een paar van hen kwamen uit de Gaza-strook en de Westelijke Jordaanoever. Zij verbleven op het terrein waar ook de volunteers bivakkeerden. Ik ging redelijk veel met ze om. De kibboets leden deden dat veel minder. Ook wel begrijpelijk omdat de Eerste Intifada in 1987 was uitgebroken en de spanning tussen Joden en Palestijnen flink was toegenomen. Toen één van de Palestijnen (Machmoed) me uitnodigde om naar Gaza mee te gaan voor een weekend weigerde ik echter beleefd. Hoewel ik hem vertrouwde, vertrouwde ik de situatie in Gaza niet. Zeker als Jood zou je daar niet veilig zijn geweest. Zelfs in de kibboets was het oppassen geblazen. Ik herinner me nog dat Machmoed onaangekondigd wat Palestijnen had uitgenodigd. Een kibboetsnik was daar zeer kwaad over en kafferde Machmoed uit. Ik zie nog de angst in de ogen van Machmoed. Het deed pijn om te zien. Maar ja, de kibboets kon zich natuurlijk niet veroorloven dat extremisten een aanslag zouden gaan plegen. Hoe het nu met Machmoed gaat weet ik niet. In Israël werken is uitgesloten en het leven in Gaza is bepaald geen pretje. Ik hoop er maar het beste van. Ondanks dat ik veel naar mijn vriendin in Rechovot ging, had ik tamelijk goed contact met de andere vrijwilligers en de Israëlische jongeren die in de kibboets woonden. Met die laatsten speelde ik veel basketbal op het sportveld van de kibboets. We leefden ons helemaal uit in de zwoele avondlucht en verloren heel wat vocht. De vrijwilligers ontmoette ik vooral tijdens het werk, in de eetzaal en op het zwembad. Ze kwamen overal vandaan: Australië, Spanje, Engeland, Nederland. Kortom een prettig gezelschap waarmee ik goed kon opschieten.

1988
Het jaar daarop was ik weer in Hulda. Mijn hoofdwerkzaamheden betroffen ditmaal het in orde maken van het sportveld van de kibboets, voor de sportdag die gehouden zou worden voor de militaire politie uit heel Israël. Natuurlijk kon niet iedereen van de militaire politie opdraven, maar er waren zeker zo'n 1500 soldaten aanwezig. Hoogtepunt van de dag voor mij was het laag over scheren van een F-16 in enkele luttele seconden tijd. De Palestijnen, die vorig jaar nog in de kibboets verbleven, waren overigens niet meer in de kibboets te bekennen en maakten dit spektakel niet mee. Zij zouden later nog wel in aanraking komen met de Tsahal (het leger) op een wat minder prettige manier. Israël had maatregelen genomen om zoveel mogelijk Palestijnen uit Israël te weren. Geleidelijk aan zouden steeds meer werknemers uit het Verre Oosten en Roemenië hun plaats innemen. Maar ook het aantal volunteers zou naar een dieptepunt zakken. In 2001 waren er in geheel Israël nog maar 100 vrijwilligers bereid om in de kibboets te werken. Gelukkig is de laatste jaren weer sprake van een groei.

Ligging Hulda
De ligging van Hulda, nabij Rechovot en het 30 kilometer verderop gelegen Tel Aviv, maakte de kibboets geschikt als uitvalsbasis voor uitstapjes. Zelfs Jeruzalem ligt redelijk dichtbij. Ik had dus veel mogelijkheden om 's middags en 's avonds uit te gaan. (Mijn eerste verblijf in kibboets Mashabei Sadeh een paar jaar daarvoor, had veel minder mogelijkheden om erop uit te trekken naar een grote stad, m.u.v. Beer Sjeva (zie hier)). Tel Aviv was natuurlijk aantrekkelijk vanwege haar strand en de vele winkels en café's waar Merav en ik veelvuldig naar toe gingen. Ook zijn er aardige musea te bezichtigen. Jeruzalem was uiteraard als geheel al een bijzondere bezienswaardigheid. Vooral de Oude Stad trok me aan. Maar het meeste was ik in Rechovot te vinden bij Merav thuis. Zij had trouwens nog familie zitten in kibboets Kfar Blum in het noorden van Galilea, dus daar konden we ook een paar dagen blijven. Deze kibboets zou het jaar daarop mijn nieuwe plek worden.

Situatie nu in Hulda
Hoe de situatie nu in Hulda is, is moeilijk voor mij in te schatten. Ik heb er geen contacten meer. De kibboetsiem zijn in de loop der jaren enorm veranderd. Meestal wordt alleen nog in het weekend samen gedineerd. Voor het overige zijn de gemeenschappelijke nederzettingen geprivatiseerd en is het ieder voor zich. Zo zal het ook wel met Hulda zijn vergaan. Of er nog vrijwilligers worden aangenomen is me ook onduidelijk. Maar als dat zo is, dan raad ik jongeren aan de kibboets zeker te bezoeken. Mochten er geen vrijwilligers worden aangenomen dan zou ik toch langs gaan omdat ze tegenwoordig wijn produceren en er een glas wijn drinken lijkt me zeker geen slecht idee.

Meer over de kibboets is te lezen in mijn special Mijn verblijf in een kibboets.
© 2008 Etsel, gepubliceerd in Diversen (Reizen en Recreatie) op 27-05-2008, laatst gewijzigd op 18-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Israël werkvakantie: mijn tijd in kibboets Hulda"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.