Reistips voor Noord-Amerika: Het muzikale zuiden van de VS

Het Diepe Zuiden van de Verenigde Staten is de bakermat van de jazz, blues, rock 'n roll en country muziek. Deze muziekstijlen zijn van doorslaggevende betekenis geweest op de moderne muziek. Op zoek naar de wortels van deze genres belanden we in Memphis, Nashville en New Orleans. Maar het zuiden, waarvan het landschap niet echt spectaculair is, heeft meer te bieden. Uit de tijd van de plantages zijn kapitale huizen bewaard gebleven en het herbergt historische monumenten uit de Burgeroorlog.

Memphis, bakermat van de blues

Weinig steden zijn zo vaak bezongen als Memphis Tennessee met als hoogtepunt 'Walking in Memphis' van Marc Cohn. Dit nummer geeft de sfeer van deze muziekstad perfect weer: gospels in de Full Gospel Tabernacle, Graceland van Elvis en de bluesvader W.C. Handy. Meer dan de stad van Elvis Presley (1935-1977) is Memphis de stad van waaruit de bluesmuziek de wereld veroverde. Beale Street is de bluesstraat bij uitstek. Hier woonde W.C. Handy (1873-1958), die er net als Elvis geëerd wordt met een standbeeld. Het is met de gezandstraalde gevels en kasseien ontegenzeggelijk toeristisch, maar heeft desondanks sfeer. Het Beale Street Bluesmuseum, het huis van W.C. Handy, het Centrum voor zuidelijke cultuur en de bescheiden Memphis Music Hall geven een goed beeld van Memphis' muziekgeschiedenis. Je hoort er ook volop muziek: overdag treden op het W.C. Handyplein talentvolle bands op en 's avonds is er in veel cafés live muziek. Het bekendste café is BB Kings' Club, eigendom van de legendarische muzikant (geb. 1925).

Memphis kent legio festivals, zoals de Blues Music Week in oktober. Ook een must voor muziekliefhebbers is de onooglijke Sunstudio, waar de originele opnamen plaats vonden van grootheden als Elvis, Johnny Cash (1932-2003), Jerry Lee Lewis (geb. 1935) en 'blue suede shoes' Carl Perkins (1932-1998). De topbezienswaardigheid van Memphis is Graceland Estate, het landgoed van Elvis Presley (zie afbeelding rechts). Voor de rondleiding door het landhuis met een enorme verzameling gouden platen, kostuums, het haast kitscherige meubilair en de Memorial Garden met het graf hoef je geen fan te zijn. Dat geldt ook voor het automuseum met enkele fraaie cadillacs en motoren. Echte fans bestellen in de snackbar uiteraard Elvis' favoriete hap: een broodje pindakaas met banaan!

Countryhoofdstad Nashville

Anders dan in Memphis en New Orleans draait in Nashville, de hoofdstad van de staat Tennessee, alles om één muziekgenre: country music. Ben je daar niet in geïnteresseerd, dan heeft Nashville weinig te bieden. Country is bij uitstek de muziek van de blanke Amerikaan en dat zie je op straat. In het weekend loopt de stad vol blanke countryfans, herkenbaar aan laarzen, spijkerbroek en hoed. De echte muziekfans gaan naar de wijk Music Row (zie afbeelding links), gezinnen naar Opryland. 's Avonds treffen beide groepen elkaar in het levendige uitgaanscentrum, waar in menig café live muziek klinkt. Hoogtepunt van Music Row, ook voor niet-countryfans, is de Country Hall of Fame. Daar wordt het verhaal van de country verteld vanaf de eerste radio-opnames in de Grand Ole Opry tot de hedendaagse miljoenenbusiness middels biografieën, videoclips, kleding en instrumenten. De hoogtepunten in het museum zijn echter van niet-countrymuzikant Elvis: een cadillac en een gouden piano. Op Music Row vind je de studio's zoals RCA, de oudste studio van Nashville. Elvis maakte hier definitief naam.

Velen verlaten de stad en strijken neer bij Opryland. De meeste aandacht gaat uit naar het gelijknamige pretpark. Tussen de attracties staan de podia waar country-, maar ook gospel-, rock- en bluegrassoptredens zijn. Van juni tot oktober zijn er in het kader van Nashville On Stage grote concerten in het park. Het jaarlijkse hoogtepunt is de International Country Music Fan Fair half juni, ook in Opryland. Een andere kans om bekende countrysterren te horen is op vrijdag- en zaterdagavond in de Grand Ole Opry. Naast het pretpark ligt op hetzelfde complex het immense Oprylandhotel, met zijn overdekte tuinen een bezienswaardigheid op zich.

Jazzcity New Orleans

In augustus 2005 werd New Orleans zwaar getroffen door de orkaan Katrina die aan 1300 mensen in de stad het leven kostte. Enkele dijken begaven het en het water stroomde naar de onder de zeespiegel liggende stad. Als gevolg hiervan stond bijna de gehele stad onder water. Eerder werden honderdduizenden mensen uit de stad geëvacueerd. Ongeveer een derde van de bevolking van New Orleans is nog niet teruggekeerd naar het rampgebied. Er zijn veel lege percelen te zien waar ooit woningen stonden en een groot aantal leegstaande huizen en bedrijven is met houten planken dichtgespijkerd. Een van de zwaarst getroffen wijken in de stad is St. Bernhard Parish.

New Orleans, plaatselijk uitgesproken als 'Nawlins', geldt als de geboorteplaats van de jazz. Maar je hoort er ook andere muziekstijlen, zoals blues, rythm & blues, rock 'n roll en uit de omgeving cajun en zydeco. De pure, oude jazz wordt alleen nog gespeeld in Preservation Hall, een armoedig zaaltje waar altijd een rij voor de deur staat. Je kunt er eigenlijk net zo goed buiten luisteren, want de ramen staan vaak open. Verder zijn er diverse restaurants en terrassen met jazzmuzikanten, zoals Café du Monde. Vooral in het weekend hoor je op straat in het French Quarter en op de Moonwalk aan de Mississippi overal goede muzikanten. Het absolute topevenement, na carnavals 'mardi gras', is het Jazz en Heritage Festival, eind april/ begin mei, waar alle muziekstijlen aan bod komen. Van de drie steden is 'Nawlins' niet alleen de meest sfeervolle, maar ook de mooiste dankzij het historisch centrum (zie afbeelding rechts).