Het kleurrijke landschap van Noordwest-Argentinië

Het noordwesten van Argentinië is wat landschap betreft één van de meest interessante gebieden. De glooiende bergketen van Córdoba zet zich voort in de hoogste toppen van de Andes. Fascinerend is het maanlandschap in de Valle de Luna. Rond Mendoza bevinden zich de uitgestrekte wijngaarden van Argentinië. Verder noordwaarts zijn vruchtbare valleien, bijzondere nationale parken en leeft de indianencultuur voort in de Quebrada da Humahuaca-kloof met zijn veelkleurige bergen.

Kenmerken Noordwest-Argentinië

In het noordwesten van Argentinië rijst de hoge Andes met verschillende besneeuwde toppen dreigend op. De hoogste is de legendarische Aconcagua (6960), de hoogste berg van het continent. Verder naar het zuiden liggen steeds meer vulkanen. Ongeveer 320 km boven San Juan ligt het nationale park Ischigualasto, dat ook wel simpelweg Valle de la Luna (Maanvallei) wordt genoemd. Fascinerende rotsformaties en door de wind geërodeerde natuurlijke sculpturen bezorgen de bezoeker een onwerkelijk gevoel (zie afbeelding rechts). Ook in het hoge noorden, in de Quebrada de Humahuaca ten noorden van Jujuy, heeft de natuur voor een fraai schouwspel gezorgd. De bergen zijn dooraderd met veelkleurige ertslagen en vormen in fel rood, geel en blauw een sterk contrast met het groen van de huizenhoge kandelaarcactussen. In het hele noordwesten is de eeuwenoude indiaanse traditie terug te vinden. Hier woont Pachamama, de godin van de aarde en de vruchtbaarheid. Zij wordt nog altijd vereerd door de indianen. Hier liggen ook de oudste steden uit het Spaanse koloniale tijdperk. De conquistadores (ontdekkingsreizigers/veroveraars) volgden de handelsroutes van de Inca's en stichtten hun steden in de corridor tussen de havenstad Buenos Aires en het verre Lima. Het klimaat in het noordwesten is met zijn hoge temperaturen uitermate geschikt voor de wijnbouw. Zonneschijn en weinig neerslag zorgen in Salta, Cafayate, San Juan en Mendoza voor uitstekende wijnen. Argentinië is de vijfde wijnproducent ter wereld.

Córdoba

Deze in 1573 gestichte universiteitsstad ligt midden in de gelijknamige, dichtbevolkte provincie. Parallelle bergketens, de siërra's, en vier grote rivieren doorsnijden de provincie. In dit gebied komen de steppe-achtige, boomloze pampa (grasvlakte) en siërra (bergketen), met cactussen begroeide steppen, dichte bossen en vruchtbare rivierdalen samen. De streek leeft voornamelijk van de auto-industrie en de landbouw, maar er is ook een uitstekende toeristische infrastructuur. 's Zomers maken de diverse dorpen zich gereed voor de vele Argentijnse vakantiegangers die willen zwemmen in de Mar Chiquita, het enorme zoutmeer in het noordoosten van de provincie, of komen om te vissen of te wandelen. Plaatsen als Villa Carlos Paz, Cosquin en Villa Maria hebben zich ontwikkeld tot ware toeristencentra, waar de oude tradities alleen in ere worden gehouden voor de bezoekers.

De provinciehoofdstad Córdoba (1,3 miljoen inwoners) is niet alleen een historisch juweeltje met goed geconserveerde gebouwen uit de koloniale tijd, maar ook een interessant cultureel centrum. 110.000 studente zorgen voor een levendige binnenstad. Córdoba is eigenlijk de tweede hoofdstad van Argentinië. Bezienswaardig zijn o.a. de Basílica de Santo Domingo, de kerk waarvan de buitenmuur is versierd met beschilderde tegels, waarop de geschiedenis van de stad wordt verteld, de in 1782 gewijde kathedraal aan de Plaza San Martin, die zijn schoonheid dankt aan de harmonie van koloniale architectuur en indiaanse stijlkenmerken en het historische provinciale museum, het enige behouden woonhuis uit de koloniale tijd.

Mendoza

De hoofdstad van de gelijknamige provincie ligt midden in het uitgestrekte wijnbouwgebied in de Andes. Nadat een aardbeving in 1861 de in 1561 gestichte stad had verwoest, werd een nieuw Mendoza opgebouwd met brede lanen, aardbevingbestendige gebouwen met één verdieping en veel goed verzorgde plantsoenen. De stad met 850.000 inwoners is vertrekpunt voor excursies naar de nabijgelegen dalen van de Andes en de thermische bronnen. Berbeklimmmers komen met name naar Mendoza vanwege de 6960 m hoge Aconcagua. De Mendocinos hebben het barre bergland over een oppervlakte van 3000 km² door middel van irrigatiekanalen veranderd in een oase. Mendoza is niet alleen de hoofdstad van de Argentijnse wijnbouw (zie afbeelding links), maar via deze stad voeren ook vele wegen over de Andespas naar Chili. De meest gekozen weg is Ruta 7 naar Santiago de Chile via de Cristo Redentor (3870 m), een monumentaal vredesgedenkteken op de grens.

Valle de la Luna

500 km ten noorden van Mendoza (via San Juan) vormen het dal van Ischigualasto en het dal van Talampaya samen een ca. 6000 km² erosielandschap. Er zijn talrijke sciencefictionfilms gedraaid in deze onwerkelijke wereld. Wind en water hebben het gesteente in natuurlijke sculpturen veranderd. Tussen stof en rotsen zijn steeds weer versteende varens en grassen te vinden, die ervan getuigen dat hier in de oertijd een ander klimaat heerste. Het naar een indianenopperhoofd genoemde natuurreservaat Ischigualasto is slechts gedeeltelijk toegankelijk. In het museum bij de ingang is het rotslandschap in miniatuur nagebouwd. Parkwachters begeleiden je op een 40 km lange rondrit die je 200 miljoen jaar terugvoert naar de tijd van de dinosaurussen. In het park Talampaya daarentegen, 70 km verderop in de provincie La Rioja, word je rondgeleid door een kloof met fascinerende steenformaties en rotsschilderingen.

De omgeving van Salta

De half miljoen inwoners tellende stad Salta ('De Schone' in het indiaans) ligt op een hoogte van 1200 m midden in een vruchtbaar dal en was in de koloniale tijd de voornaamste handelspost op de route tussen Buenos Aires en Lima. Luxueuze herenhuizen, een kolossale kathedraal, vele fonteinen en monumenten herinneren nog aan die bloei. Een rit naar Cachi door de vruchtbare Valles Calchaquíes, leidt door een bizarre bergwereld met schilderachtige indianendorpen, waar men chilipepers verbouwt en geiten hoedt. Het bonte ertsgebergte, het weelderige groen in de dalen en de knalrode chilipepers die op de hellingen liggen te drogen, brengen de stille bergwereld tot leven. Een hoogtepunt van deze tocht is een bezoek aan het Parque Nacional Los Cardones. Hier groeien enorme kandelaarcactussen (zie afbeelding rechts). Deze cardones bloeien voor het eerst als ze 40 jaar oud zijn. Ze zijn bij de indianen zeer gewild vanwege hun zoete vruchten en het stevige hout. 190 km ten oosten van Salta ligt het Parque Nacional El Rey, een uitgestrekt gebied van ongerept oerbos. Jaguars, tapirs en andesherten zijn hier beschermde dieren. Een bijzondere ervaring is een tocht met de Tren a Las Nubes, de 'Wolkentrein'. In een rit van 15 uur heen en terug overbrugt deze trein op de 217 km lange rit een hoogteverschil van 3300 m van Salta naar de laatste grote plaats voor de Chileense grens.

De indianencultuur van Jujuy

De 250.000 inwoners tellende stad San Salvador de Jujuy ligt aan de samenloop van de Río Grande en de Río Xibi Xibi en wordt meestal simpelweg Jujuy genoemd. Het is de regeringszetel van de gelijknamige en meest noordelijke provincie van Argentinië. De stad oogt armoedig en draagt nog een sterk indiaans stempel. Een groot deel van de bevolking bestaat uit mestiezen (afstammelingen van indianen). Daarnaast wonen er nog altijd 40.000 Coya-indianen in deze streek. De bergen glanzen in fel blauw, rood en geel (zie afbeelding inleiding). In ontoegankelijke ravijnen strekken zich cactuswoestijnen uit, terwijl op de steile hellingen de wind om oude Incaburchten fluit. Een bijzonder uitstapje is een tocht per huurauto of touringcar door de indrukwekkende kloof Quebrada de Humahuaca. Hier begint het rijk van Pachamama. Een reeks indianendorpen en diverse restanten van Incaburchten geven een indruk hoe het leven van de indianen in de koloniale steden eruit moet hebben gezien.

Dit artikel is onderdeel van de special Argentinië, land van grote contrasten.