Italië: zijn taal en zijn volksaard

Artikel in de special "dagelijks leven in Italië". Bespreking van de Italiaanse volksaard en een summiere beschouwing van de Italiaanse taal.

De Italiaanse taal

Veel buitenlanders studeren Italiaans. Het Florentijns, de basis van het moderne Italiaans, was ooit een alom in Europa gesproken handels- en cultuurtaal. In Australië leren meer dan 130.000 jongeren Italiaans. Veel Australiërs zijn van Italiaanse afkomst. Hetzelfde fenomeen stellen we vast in Canada. In de USA volgen amper 40.000 studenten Italiaans. Veel Japanse zangers studeren Italiaans voor het zingen van aria's. Wie grote belangstelling heeft voor mode en design heeft er alle baat bij een mondje Italiaans te praten. Italië zit in de lift, zeker op dit gebied. Het land is toonaangevend in kledij, meubels, schoenen en in de vormgeving van dingen.

Italiaans en Italië dekken elkaar niet. Vooral door de werken van Dante, Petrarca en Boccaccio behaalde het Florentijns in de 14de eeuw de zege. Dante Alighieri, die in de Toscaanse volkstaal schreef, was de eerste die wees op de verdiensten van één gemeenschappelijke volkstaal die boven alle dialecten zou staan. Petrarca en Boccaccio traden in zijn voetsporen. Thans bestaan nog altijd diverse dialecten. Als norm voor puur Italiaans wordt de taal van de Toscaanse steden aangehouden. Het zuiverste Italiaans wordt te Siena gesproken. Verder wordt Italiaans gesproken in Zuid - Zwitserland, Corsica, Malta, delen van de USA. 5,5 miljoen inwoners van de USA spreken Italiaans. Samen met het Roemeens behoort het Italiaans tot de Oostromaanse talen.

De Italiaanse volksaard

Er is een groot verschil in volksaard tussen het noorden en het zuiden. De noorderlingen zijn stipter en efficiënter. Tot Firenze wordt gewerkt, van Firenze tot Rome wordt gepraat en gewerkt. Ten zuiden van Rome wordt alleen gepraat. De zuiderling is minder zakelijk, eerder slordig en soms onbetrouwbaar. Een doorsnee Italiaan is nogal realistisch, weinig levensbeschouwelijk. Het leven moet niet gewichtiger voorgesteld worden dan het is. Zij beschouwen het leven als erg simpel en eenvoudig. Een persoon die troppo preciso is wordt niet erg geliefd. Duitsers, Nederlanders, Belgen worden aanvaard; maar niet geliefd. De emotie staat boven de rede. Velen zijn gevoelsmatige, expressieve en extroverte types. De vele gesticulaties zijn daar een uiting van. Is het toeval dat hier de barok ontstond? Heel veel Italianen zijn bevangen van de zin voor schoonheid. De vormgeving vinden ze heel belangrijk. Italië is ook het land van de mode. Bello is een veel gebruikt woord. Dronkenschap wordt in Italië niet erg geaccepteerd omdat het onsierlijk is. Dit is een uiting van hun estetische levenshouding.

Tegenover die soms naiëve esthetische levenshouding staat hun intellectualistische levenshouding, die o.a. teruggaat op de ideeën van Machiavelli. 'Het doel heiligt de middelen'. In vele gevallen zijn ze nuchtere realisten. Dan zegeviert hun verstand op de emoties. Ze zijn scherp gericht op een bepaald doel. Dronkenschap wordt bijvoorbeeld in die context niet geaccepteerd omdat het dom is. Diefstal vinden ze minder erg, belastingsontduiking evenmin. Men is zeer vatbaar om het te 'arrangeren' (combinazione). Heel vele Italianen hebben weinig respect voor het staatsgezag. Ze houden van een zeker individualistisch anarchisme. De common sense komt hier niet van de grond. In vele gevallen vallen ze graag terug op het persoonlijke vlak. Italië heeft bv. een weinig gedisciplineerd leger. Ook het chaotische en het lawaaierige in het verkeer, de persoonlijke opvatting over de tijd, evenals de groei en de bloei van de mafia zijn door die levenshouding te verklaren. Scepticisme komt ook nogal voor. Het lot moet zijn loop hebben. Het dolce far niente drukt de volgende gedachte uit: 'het leven is immers zo onzeker, dat niemand weet of morgen de zon nog wel schijnt. Waarom er dus niet van genieten ?'. Men werkt 's morgens vroeg, neemt 's middags een siesta en werkt veelal tot 's avond 7 à 8 uur. Het minderwaardigheidsgevoel van velen gaat men compenseren door groots uiterlijk vertoon. Dit was te zien in het fascisme.

Het Italië met zijn 2 gezichten
Aan de ene kant kan men opgetogen zijn door de schoonheid van de kunst en het landschap dat het land te bieden heeft; daartegenover staan bijvoorbeeld de vele handtassendiefstallen, stakingen, corruptie, lawaaierigheid, chaotische toestanden,...Italië is geen onbedorven land van schoonheid, levensvreugde, zon, muziek alleen. Het is een land van contrasten. Ook het Italië van het duistere, ongeordende, onvoltooide bestaat. Dit tweede gezicht willen velen niet zien. Sommige Italianen zijn charmant, maar ook onbetrouwbaar; vriendelijk maar ook opdringerig; voorkomend maar ook diefachtig! Dit land drijft meer op passie dan op wijsheid.

La bella figura
De Italianen en vooral de Romeinen hechten meer belang aan voorkomen dan aan inhoud. Voor Romeinen zijn kleding en manieren van vitaal belang. Materie is voor hen belangrijker dan de geest. De manier waarop men zich gedraagt, de manier waarop men bv. met vrouwen omgaat, hun theatraal vertoon is van zeer groot belang. La bella figura staat centraal, het weerspiegelt 'klasse'. De Italiaan koestert een grote liefde voor lichamelijke schoonheid, goed uiterlijk en elegantie. Het theatrale vertoon is belangrijker dan de werkelijkheid, daaraan beleven ze een groot genoegen. Als men zich keurig kleedt scoort men hoog bij de doorsnee Romein. Dit theatrale gedoe past uitstekend in het barokke Rome. Volgens de Romeinen is la bella figura meer dan alleen maar aandacht hebben voor de façade. Het is volgens hen een uiting van het Renaissance-ideaal', nl. 'de mens die alle dingen aankan'. Het is een schreeuw van het individu dat weigert te verzanden in het geschreeuw van de massa of van de staat. In Italië hecht men ook veel belang aan politieke en religieuze rituelen, vorm in literatuur, beeldende kunst en vormen van voorwerpen. De vormenrijkdom van de kerk slaat sterk aan bij de behoefte van de Italiaan om veel aandacht te hebben voor uiterlijk vertoon. Processies en geloof in wonderen komen bij velen nog voor.

Made in Italy
Made in Italy is synoniem van design en kwaliteit. Italië spant de kroon op gebied van ontwerp van o.a. klederen, meubels, badkamers, gebruiksvoorwerpen, stoelen, ... Het succes van de Italiaanse vormgeving staat in schril contrast met het beeld van de hedendaagse Italiaanse steden: volgeparkeerde straten, stofferige steenmassa's, gigantische woonblokken, vuile lucht,...In het weekend vluchten de meeste stedelingen naar het platteland. © 2006 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Buitenland (Reizen en Recreatie) op 08-12-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Spaghetti puttanesca: Veel mensen denken bij Italiaans aan pasta. Hier volgt een gerecht waarvoor zelfbereide pasta wordt gebruikt. Pasta kan eenvoudig worden ogpediend met een klontje boter en kaas, of met…
• Lekker én gezond eten: makkelijk pasta-gerecht: Pasta gerechten zijn erg lekker en gezond en helemaal niet moeilijk te maken. Het is dan ook vrij snel te leren, zelfs voor de niet-keukenprins.
• Meer pastarecepten: Pastagerechten zijn lekker en voedzaam, maar zoals met alles ... eet met mate. Als je pasta goed combineert heb je een heerlijke en gezonde maaltijd. Serveer de pastagerechten met een lek…
• Spaghetti carbonare: Een heerlijke ouderwetse Italiaanse spaghetti, die weinig kooktijd in beslag neemt. In een kwartiertje heb je deze heerlijke spaghetti op tafel staan. Dit recept is voor 4 personen en be…
• Pasta, pasta en nog eens pasta: We eten met z’n allen nogal wat pasta weg iedere dag. Niet verwonderlijk dat er met enige regelmaat nieuwe pastarecepten bijkomen. Heerlijke pasta om ook zelf mee te variëren.…