Malesië: oosterse sfeer, westers comfort

Palmenstranden, oeroud regenwoud, idyllisch landschap en een hartveroverende bevolking maken Malesië een heerlijk vakantieland. Het heeft geen grote cultuurhistorische bezienswaardigheden, maar de tempels, cultuur en eetgewoonten van de drie bevolkingsgroepen maken dat ruimschoots goed. We richten ons hier op West-Maleisië, ten zuiden van Thailand. Dat is het meest in trek bij toeristen en laten Sarawak en Saba op Noord-Borneo buiten beschouwing.

Kenmerken van Maleisië

De aantrekkingskaracht van Maleisië schuilt in het landschap en de cultuur. Aan zee liggen onweerstaanbare palmenstranden en voor de kust prachtige koraalriffen. In het binnenland is er in de bergachtige gebieden nog tropisch regenwoud, met name in het Nationaal Park Taman Negara. Wandelen door de jungle kan ook in de Cameron Highlands, een voordeel is dat het daar een stuk koeler is. De drie bevolkingsgroepen, Maleisiërs, Chinezen en Indiërs zorgen met hun eigen wijken, godsdienst, festiviteiten en keukens voor een grote culturele variëteit. Het meest tot de verbeelding spreken de onderling heel verschillende tempels, die niet zelden naast elkaar staan. De sobere moskeeën; de geur- en kleurrijke Indiase tempels met eindeloos veel figuren boven de ingang en de Chinese-Boeddhistische tempels met de draak als symbool van geluk. Op den duur ruik je aan de wierook of je voor een Chinese of Indiase tempel staat. Overal zijn bezoekers welkom als ze hun schoenen maar uit doen; in een moskee moeten vrouwen ook een hoofddoek om en een gewaad dragen. Maleisië combineert oosterse cultuur en sfeer met westerse voorzieningen en comfort. De hygiëne en infrastructuur zijn voor Aziatische begrippen ongekend goed. Vaccinaties zijn niet nodig en je kunt gerust eten bij stalletjes op straat. Dankzij de uitstekende wegen, bewegwijzering en de ruime keus in hotels kun je prima zelf rondrijden met een huurauto. Het leven van alledag is goedkoop en in de souvenirwinkels ligt een keur aan authentieke kunst- en gebruiksvoorwerpen van onder meer de Orang Asli, de oorspronkelijke bewoners. Onwaarschijnlijk goedkoop en daarom moeilijk te weerstaan zijn de imitatie merkkleding, -horloges, parfums, cd's en dvd's. Hoewel officieel verboden, worden deze producten in Kuala Lumpur en op Penang massaal verkocht. Onderhandelen is een must, anders betaal je teveel.

Penang: eiland met historie

Penang is vooral bekend vanwege de stranden (zie foto inleiding), maar er zijn ook enkele bijzondere bezienswaardigheden. Georgetown is van oudsher een belangrijke handelspost. Op een stadswandeling zie je het levendige Chinatown met de karakteristieke, wat vervallen 'shophouses', Little India en de koloniale wijk rond de Padang, het voormalige cricketveld. Het boeddhistische tempelcomplex Kek Long Si bij Ayer Itam mag je niet missen: niet eerder zag je zoveel Boeddhabeelden bij elkaar. Een flink deel van de tempel is in gebruik als religieuze souvenirwinkel. Op Penang is het met regenwoud begroeide, bergachtige binnenland met enkele authentieke dorpen het mooist. Bij mooi weer is vanwege het uitzicht de tandradbaan naar Penang Hill met een wandeling door de botanische tuinen een aardig uitstapje. Over de dertien kilometer lange brug rijd je naar het vasteland.

Cameron Highlands

De belangrijkste redenen voor een rit over de weg met duizend bochten naar de Cameron Highlands zijn de weelderige vegetatie van het tropische regenwoud en de prachtige groene theeplantages (zie foto links), zoals de BOH theeplantage bij Ringlet. De hellingen met theestruiken zijn opvallend steil. Daarnaast zijn er groente-, rozen-, en vlinderkwekerijen die je kunt bezoeken. De Britten voelden zich thuis in het koele klimaat en bouwden er huizen in de zwart-witte Tudorstijl. Een voordeel van het klimaat is dat je goed kunt wandelen in de Highlands; er zijn 15 routes. De paden zijn echter matig bewegwijzerd en onderhouden. Een mooie en pittige route is 9-9a van Tana Rata, het beste uitgangspunt voor wandelaars, via de Robinson waterval naar de BOH theeplantage. In het weekend moet je onderdak reserveren.

Wandelen in de jungle

Hoewel je ook over de onverharde weg kunt rijden, is de tocht naar het nationaal park Taman Negara in Kuala Tembeling per boot het leukst. Er vertrekken twee keer per dag longboats naar het park, 60 kilometer stroomopwaarts. Langs de kronkelende rivier zie je grote bomen en vissende Orang Asli, de oorspronkelijke bewoners. Het Taman Negara resort, waar je verblijft, is omgeven door oerwoud, maar aan de overkant ligt het plaatsje Kuala Tahan. Daar hoor je altijd wel een bootje op de rivier en 's ochtends roept de muezzin van de minaret op tot gebed. Tegenover het resort liggen goedkope drijvende restaurants. Rondom het resort zijn een paar korte wandelingen uitgezet. Een goede start om aan de drassige bodem en de vochtige hitte van het oerwoud te wennen is de wandeling naar Lubuk Simpon. Je loopt tussen metershoge 'kamerplanten' en klautert over de wortels van heuse woudreuzen. Kenmerkend voor het oerwoud is de enorme kakafonie van geluiden. De populairste wandeling is de 'canopy walk', het boomkruinenpad. Je loopt er over wiebelende bruggen, net onder de boomkruinen, zo'n 30 tot 40 meter boven de grond. De kans om wild te zien is, net als in het hele park, vrij klein. Meer kans om een aap, blauwgele kingfisher of een neushoornvogel te zien heb je op de boottocht naar de stroomversnelling Lato Berkoh. Hier begint ook een mooie en inspannende jungletocht. Pas bij het wandelen in de jungle op voor bloedzuigers.

De oostkust

Kota Bharu is de meest Islamitische stad van Maleisië. Er zijn veel gesluierde vrouwen en hier zie je ook de zwarte chador, waar de vrouwen elders vooral lichte kleuren dragen. Kleurrijk is de centrale markt met verse waren, kruiden en stoffen. Aan de Padang bij de boog voor Sultan Ismail Petra staan drie paleizen bij elkaar. Het kleine Istana Batu is nog in jaren-dertig-stijl ingericht met een gedekte tafel, origineel meubilair, aardewerk en kleding. Istana Jahar heeft een versierde gevel en is in gebruik als museum. Er zijn diorama's over ceremoniën en gebruiken bij geboorte, trouwen en dood; een verzameling wapens met veel krisdolken en een collectie traditionele kleding. De Istana Behar is het meest indrukwekkend, maar helaas niet toegankelijk. In het nationaal museum kun je je beperken tot de afdeling met muziekinstrumenten en kostuums. Kota Bharu is beroemd om zijn vliegers. De vlieger is ook het logo van Malaysian Airlines.
In Kuala Terengganu is dé bezienswaardigheid en tevens het grootste museum van het land het Istana Tengku Long Museum. Er zijn o.a. uitgebreide collecties batiks en wapens (krissen). Het mooiste is de maritieme afdeling aan de rivier met authentieke schepen en traditionele huizen. Breng ook een bezoek aan het vissersdorp Duyung Island. Dit dorp ligt in het midden van Terengganu River waar zich ook de 'drijvende' Masjid Tengku Tengah Zaharah-moskee ( zie foto links) bevindt en een batikfabriek. Langs de kust van Thailand tot Singapore strekt zich schier eindeloos een smal palmenstrand uit. Een mooie stek om even neer te strijken is Rentau Abang. Dat doen ook de reuzenschildpadden om eieren te leggen. Het strand van de Zuid-Chinese Zee heb je er bijna voor jezelf. Cherating is een badplaats met een ontspannen sfeer en budgethotels, huisjes en cafés en is omgeven door een handvol comfortabele, bijna identiek ogende resorts.

Melaka: Nederlands Maleisië

Weinig plaatsen hebben zo'n duidelijk Nederlands stempel als Melaka. Het was vroeger een strategische plek op de specerijenroute naar China en heeft diverse overheersers gehad. De Hollanders hadden het na de Portugezen en vóór de Engelsen van 1641 tot 1795 in bezit. De invloed beperkt zich niet tot Dutch Square, want ook in Chinatown kom je Nederlandse gevels en namen tegen zoals Heeren House en Jonkerstraat. Vind je het te warm om te wandelen, huur dan een becak (soort bakfiets). De becakrijder voert je langs alle hoogtepunten en fungeert tevens als gids. De Dutch Square is een levendig plein. Het haast kitscherig baksteenrood geverfde Stadthuys én Christ Church zijn origineel, de windmolen is nep. Van de talrijke musea is de tentoonstelling over de eeuwigdurende schoonheid in het Rakyat museum bizar. Die laat zien hoe mensen zich verminken om te voldoen aan een schoonheidsideaal.

Kuala Lumpur: trotse hoofdstad

In de hoofdstad Kuala Lumpur is genoeg te zien en te doen voor een bezoek van twee dagen, zoals een wandeling langs de parels van de Britse koloniale architectuur, in feite een ratjetoe van stijlen met Arabische, Spaanse en Indiase invloeden. Hoogtepunten zijn het Abdul Samad Building met de klokkentoren; Magistrates Court met veel koepels en bogen en het voormalig centraal station, dat met de witte torens doet denken aan het sprookje van duizend-en-één-nacht. De moderne architectuur combineert hoogbouw met islamitische motieven, wat goed zichtbaar is aan de fijne versiering van het Daybunicomplex en de immense nationale moskee. Vlaggenschip is de Petronas Twin Towers, met 480 meter tot 2003 het hoogste gebouw ter wereld (nu is dat Burj Dubai met 818 m.) Bezoekers mogen tot de skybridge op 170 meter, maar de kaartjes zijn vaak uren van tevoren uitverkocht. De belangrijkste huurder is de staatsoliemaatschappij Petronas. Als olieproducerend land heeft Maleisië hier zijn welvaart aan te danken. Een alternatief is de televisietoren, waar je vrijwel zonder wachten tot 280 meter omhoog kunt. Het museum voor Islamitische kunst, een prachtig gebouw met koepels en fonteinen biedt genoeg kunstvoorwerpen om een halve dag rond te kijken. Er staan ook modellen van 's werelds mooiste moskeeën. De mooiste tempels in Kuala Lumpur zijn de Sri Mariammantempel in Chinatown, de kleine -eveneens Indiase- Ganeshtempel bij de Jana Pudu en de Chan See Yoh, de mooiste Chinese tempel aan het eind van de Jalan Petaling. Veel kleiner, maar mooier dan de nationale moskee is de historische Jamek moskee bij Magistrates Court. Kuala Lumpur is ten slotte een mekka om te winkelen. Spotgoedkope imitatiekleding, -horloges en -parfums koop je op de avondmarkt in de Jalan Petaling in Chinatown. Ga je voor 'echt' dan is het winkelcentrum Suria onder de Petronastoren een goede keus, evenals de winkelcentra op de hoek van de Jalan Bukit Bintang en de Jalan Sultan Ismail. Voor authentieke souvenirs is de Central Market de plaats bij uitstek. Het aardigste uitstapje vanuit de stad is naar de Batu Caves. De grotten in de gele kalksteenrotsen waarvoor je 270 treden op moet, zijn heilig voor Hindoes. Een flinke kolonie apen die de geofferde vruchten en bloemen buit wil maken, bezorgt de tempelwachters handenvol werk.