De Chinezen en hun gewoonten: bereid je voor!

De wereld lijkt steeds kleiner te worden door al die verre reizen die we maken. Er is meer gelegenheid om te reizen binnen China en de vliegtickets zijn wel duur maar dat maakt het land nog niet onbereikbaar voor de toerist. Veel Nederlanders gingen al eens naar China en verbaasden zich over de vele vreemde gewoonten van de bewoners in het land. Bereid je vakantie goed voor. Hieronder een aantal voorbeelden op een rij:

Begroeten

Een Chinees kust nooit. Ook niet bij een begroeting. Intimiteit is voor chinezen iets waar ze het moeilijk mee hebben, zeker met vreemden. Sommigen schudden bij officiële gelegenheden de hand. Maar veel verder dan dat gaat het niet. Zelfs wanneer vrienden en familieleden elkaar begroeten is dit slechts beperkt tot een beleefd knikje met het hoofd.

Achternaam eerst

Wist je dat de achternaam vaak voor de roepnaam wordt geplaatst? Zo heet de Chinese bekende acteur Jet Li in het westen ‘Jet’ van zijn voornaam. In het Chinees heet hij: Li Lianjiie.

Een cadeau

Wanneer je een cadeau ontvangt en je pakt deze meteen én in aanwezigheid van de gever uit, dan wordt dit gezien als ‘hebberigheid’. Het gaat om het gebaar van het cadeau geven en niet om het pakje zelf. Een goedgemanierde chinees zal het in eerste instantie zelfs weigeren, tot twee keer toe volgens eeuwenoude traditie. Pas ook op met de manier van bedanken. Doe je dit te overdreven dan denkt de gever dat je onder het teruggeven van een cadeau uit wilt komen.

Alles wat kan kruipen wordt gegeten

Als de kat van de buren is vermist heeft de Chinees dit verwerkt in zijn eten…Fabeltje, maar de Chinees eet wel veel meer, dan wij als westerlingen gewend zijn. In delen van China worden katten en honden gegeten maar ook kikkers, zeepaardjes, slangen, schorpioenen en beren staan op het menu. In sommige gebieden is het chic om exotisch te eten bijvoorbeeld voor de Kantonezen kan het niet luxeus genoeg. Een bekend chinees gezegde gaat: ‘in Kanton eet men alles wat poten heeft behalve de tafel en eet men alles wat kan vliegen behalve een vliegtuig’. De Chinezen vinden niet eens alles lekker wat ze eten. Maar de zeldzaamheid zoals haaienvinnensoep en vogelnestjesoep, maakt het duur en dat is dan weer chic.

De meest ‘enge’ dingen zijn gelukkig ook voor chinezen een specialiteit en je hoeft niet bang te zijn dat je ineens een bord vol zeepaardjes te eten krijgt of dat er hondenvlees in je bami zit. De overheid heeft opdracht gegeven dat duidelijk moet zijn wat er in het eten zit en dat dit ook voor de toerist begrijpelijk moet zijn. Je zult vaker een foto van het eten of het dier zien en in engels vertaalde menukaarten aantreffen. Wat je wel vaak op de menukaart aantreft zijn de chinese delicatessen; rundermaag, kippenklauwen of zelfs een luchtblaas van een vis.

Chinglish

Over dat Engels: daar zijn ze in China niet zo goed in, ze noemen het dan ook wel ‘Chinglish’. Je komt regelmatig ‘letterlijk’ vertaalde waarschuwingen of wegwijsbordjes met grappige teksten tegen:

Tafelmanieren

Leef je lekker uit want alles wat je thuis niet mag, moet je hier bijna doen! Dus slurp lekker aan je soep, laat een keiharde boer en knoei met de saus tijdens het opscheppen. Voor de chinezen allemaal tekenen dat je het naar je zin hebt, lekker hebt gegeten en de gastheer waardeert. Ze zullen je snel allerlei persoonlijke vragen stellen; hoe oud ben je, wat verdien je enzovoort. Maar de antwoorden zijn een beetje vaag: achter in de dertig, verdien genoeg. Zij doen dat net iets meer dan wij dit als Nederlanders doen. Eten op zich is een zeer sociaal gebeuren in China. Ze doen dit het liefst met alle familieleden, vrienden maar ook om zakenrelaties en deals te beslechten.

Geen complimenten

Bescheidenheid is erg belangrijk voor de bewoners van China. Zeg nooit ‘dankjewel’ bijvoorbeeld over je Engels, maar zeg ‘mijn Engels is zeer slecht’. Of je maakt de ander direct een ander compliment: ‘jouw Frans is tien keer beter’.

‘Nee’ bestaat niet

In de woordenschat van de Chinees bestaat het woord ‘nee’ niet. Maar gelukkig kun je wel duidelijk maken dat je iets niet wilt. Je antwoord dan in een volledige zin; ‘dat wil ik niet’. Chinezen zullen dit zelf niet snel doen. Want een ontkenning op een verzoek wordt beschouwd als zeer onbeleefd. Ze zien liever dat je antwoord; ‘Ik doe mijn uiterste best’. Ook al is dat niet waar, dat weet hij ook wel, toch hebben ze het liever dat je het zo zegt.

Nooit boos worden

Ook boos worden wordt door een chinees gezien als iets onbeleefds. Ze zullen daarom altijd ‘gezicht behouden’ (mianzi) en blijven glimlachen. De geschiedenis heeft wel geleerd dat wanneer een chinees na jarenlange opkroppen van woede ineens uitbarst en dat dit vaak uit de hand loopt.

Gezichtsverlies

Chinezen behoeden elkaar voor gezichtsverlies door nooit boos te worden of nee te zeggen. Dat is erg belangrijk voor hen. Ze voorkomen het liever dan dat ze oprecht zijn. Dit werkt zelfs door tot in de Chinese politiek. Daardoor is deze door de Westerse wereld zo moeilijk te begrijpen. En wordt jij als toerist toch boos: geen warm water in de douche bijvoorbeeld, dan heb je een grote kans dat de hoteleigenaar het giechelend wegmoffelt. Maar zeg je ‘de hotelkamer was prima maar wanneer er ook nog eens warm water uit de douche kwam, was het helemaal een luxe’. Dikke kans dat de douche is gerepareerd en dat de eigenaar ineens op een ander moment een pot thee aanbiedt!

Geld afhandig maken

In de metro’s van de grote steden zul je niet snel bestolen worden. Dit zit niet echt in het karakter van een chinees. Niet alleen vanwege de hoge straffen maar meer de angst van het gezichtsverlies wanneer men is betrapt, houdt een eventuele dader tegen. Echter jou je geld afhandig maken is als een tweede natuur voor hem: je krijgt vrijwel nooit wat je koopt. Een pond zal 9 van de 10 keer geen pond wegen. Merken zijn niet echt en noem maar op. Chinezen nemen het ‘copyright’ op als ‘right to copy’.

Vies

Gelukkig staat er tegenwoordig een boete op het spugen op straat, maar kijk nog wel uit. De rochels en het spuug komen soms onverwacht vlak voor je voeten terecht. Buiten lijken chinezen niet zo netjes te zijn maar binnen is alles perfect geregeld en zo goed als schoon. Zo zet men in een restaurant een tas op een stoel en niet op de grond.

Dat wij westerlingen een zakdoek gebruiken om onze neus te snuiten dat vinden de chinezen maar raar. Die papieren zakdoekjes die je in China op bijna elke hoek van de straat kunt kopen zijn bedoeld voor gebruik op het toilet; en daar steek je, je neus toch niet in?

Bijgeloof

Volgens de chinezen brengen:

• Geluk: karpers, kraanvogels en draken
• Lang leven: schildpadden en bamboe
• Bescherming: Fu-honden: dat zijn mythologische leeuwtjes, je treft ze vaak in tweetallen voor een ingang aan. Ook stonden ze model voor de pekinees-hondjes.

Getallen:

• 4, 14, 24 etc. Het getal 4 brengt dood, je zult niet zo snel een vierde, veertiende of vierentwintigste etage aantreffen in een gebouw. Een soortgelijke betekenis als voor ons de dertien is.
• 8: Het getal 8 is een geluksgetal, nummerborden en telefoonnummers met zoveel mogelijk 8-en erin zijn zeer populair en daarmee duur.

© 2008 - 2009 Hoptunaa, gepubliceerd in Buitenland (Reizen en Recreatie) op 30-06-2008, laatst gewijzigd op 04-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hoptunaa is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Olympische Spelen 2008: schoonspringen - wedstrijden: Bij het schoonspringen was het China dat bijna op alle onderdelen domineerde. Van de acht medailles werden er zeven door Chinezen behaald. Er waren o.a.…
• China stoomt op in de vaart der volkeren: Dat China opstoomt in de vaart der volkeren zien we niet alleen aan de dubbel cijferige economische groei. Ook de Big Mac doet zijn opmars en de creditcard.
• Champions Trophy vrouwen Sydney 11-19 juli 2009 - uitslagen: In de periode 11-19 juli 2009 vindt de Champions Trophy hockey vrouwen in Sydney plaats. De Nederlandse dames doen mee als wereldkampioen en Olymp…
• De waarheid over Chinese hygiene: Laten we er niet omheen draaien: China is niet het schoonste land in de wereld. Bepaalde gewoonten zijn voor westerlingen onbegrijpelijk, maar laat dat geen belemmering zijn…
• De opkomst van China: China is hét land in opspraak. Er is geen medium wat China als topic nog durft te mijden. Elke dag is er nieuws over het Rijk van het Midden. Dat zal alleen maar méér worden.Meer weten…

Bronnen en/of referenties

• Quest juli 2008: Wees Chinees door Anouschka Busch